II SA/Lu 1180/13
WyrokWSA w Lublinie2015-04-30
Skład orzekający: Witold Falczyński, Jacek Czaja, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, która nie osiągnęła wieku emerytalnego i nie legitymuje się orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy lub znacznym/umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, przysługuje zasiłek stały, mimo że dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kryterium dochodowego?Ratio decidendi
Zasiłek stały przysługuje osobie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, spełniającej kryterium dochodowe. Osoba, która nie osiągnęła wieku emerytalnego i nie posiada orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy lub znacznym/umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, nie spełnia przesłanki niezdolności do pracy, co skutkuje odmową przyznania zasiłku stałego, nawet jeśli kryterium dochodowe jest spełnione.Stan faktyczny
Skarżący D. G. ubiegał się o przyznanie zasiłku stałego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na niespełnienie przesłanki niezdolności do pracy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podzielając ustalenia organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się przyznania zasiłku i kwestionując zasadność odmowy, a także wnosząc o zawieszenie postępowania. Skarżący podniósł, że ma problemy zdrowotne i opiekuje się chorą matką, a także że poniósł straty finansowe w związku z toczącymi się od lat innymi postępowaniami sądowymi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano adwokatowi wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca),, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2013 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokat E. O.-M. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 20 września 2013 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm., dalej jako: "u.p.s.") po rozpoznaniu odwołania D. G. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] przez Kierownika Działu Świadczeń Pomocy Środowiskowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] z dnia 28 czerwca 2013 r., znak: [...], odmawiającej przyznania mu zasiłku stałego – utrzymało tę decyzję w mocy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podzielił ustalenia organu pierwszej instancji odnośnie do sytuacji rodzinnej i dochodowej wnioskodawcy, który prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką. Organ przytoczył treść art. 37 ust. 1 pkt. 2 oraz art. 6 pkt. 1 i 7 u.p.s., ponosząc, że podstawą odmowy przyznania D. G. zasiłku stałego jest niespełnienie przez niego jednej z przesłanek uzyskania tego świadczenia wymienionych w powołanym wyżej przepisie, tj. przesłanki niezdolności do pracy z powodu wieku albo całkowitej niezdolności do pracy.
Organ odwoławczy podkreślił, że w myśl art. 6 pkt. 7 u.p.s., przez niezdolność z tytułu wieku rozumie się osiągnięcie wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. la i lb oraz w art. 27 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, ze zm.). Natomiast w oparciu o definicję zawartą w art. 6 pkt 1 u.p.s., pojęcie "całkowita niezdolność do pracy" oznacza całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Tymczasem, jak podniosło Kolegium, D. G. nie jest niezdolny do pracy z powodu wieku (nie ma jeszcze 65 lat) i nie jest całkowicie niezdolny do pracy w rozumieniu art. 6 pkt 1 u.p.s., ponieważ nie legitymuje się orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ani nie został zaliczony do I lub II grupy inwalidzkiej, co wykluczało przyznanie mu wnioskowanego świadczenia w postaci zasiłku stałego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł D. G., domagając się ponownego rozpatrzenia sprawy i przyznania mu zasiłku stałego. Skarżący wniósł o zawieszenie postępowania i nieprzekazywanie akt sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i Sądu Administracyjnego w Warszawie, do czasu zakończenia postępowań toczących się w Sądzie Rejonowym i w Sądzie Okręgowym. Wyjaśnił, że postępowanie sądowe trwa od siedmiu lat i obecnie nie jest celowe rozstrzyganie sporu przez sąd administracyjny. Podkreślił, że z powodu prowadzenia spraw sądowych poniósł straty, nie tylko finansowe. Skarżący nadmienił, że ma problemy zdrowotne i że opiekuje się chorą matką.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do wniosku o nieprzekazywanie akt sprawy do sądu administracyjnego, Kolegium wyjaśniło, że w oparciu o art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.) jest obowiązane przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Przepisy powołanej ustawy nie uprawniają bowiem organu, za pośrednictwem którego skargę wniesiono, do samodzielnego podejmowania decyzji o zawieszeniu postępowania. O ewentualnym zawieszeniu postępowania rozstrzyga wyłącznie sąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia w przedmiocie zasiłku stałego w niniejszej sprawie jest art. 37 ust. 1 pkt 2 u.p.s., zgodnie z którym zasiłek ten przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
W myśl art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.s., prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 456 zł.
W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką i że dochód na osobę w rodzinie skarżącego, na który składa się świadczenie pielęgnacyjne przyznane matce w kwocie 520 złotych, dodatek mieszkaniowy w kwocie 231,55 złotych oraz zasiłek okresowy w kwocie 90,34 złote, wynosi 420,95 złotych i nie przekracza określonego w ustawie kryterium dochodowego (456 złotych). Te okoliczności nie były kwestionowane przez żadną ze stron postepowania.
Spełnienie przesłanki dotyczącej dochodu na osobę w rodzinie nie stanowi jednak samo przez się podstawy do przyznania skarżącemu zasiłku stałego. Art. 37 ust. 1 pkt 2 u.p.s. uzależnia bowiem udzielenie tego rodzaju pomocy od legitymowania się przez wnioskodawcę niezdolnością do pracy z powodu wieku lub całkowitą niezdolnością do pracy w rozumieniu art. 6 pkt 1 tej ustawy.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że D. G. urodził się w 1979 r., a zatem nie osiągnął wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. la i lb oraz w art. 27 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący nie legitymuje się również orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczającym go do I lub II grupy inwalidów, ani orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (art. 6 pkt 1 u.p.s.).
Brak jest zatem podstaw do zakwestionowania ustaleń organów administracji, które przeprowadziły postępowanie zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. i prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, zaś dokonana przez nie ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie nosi cech dowolności.
Rozstrzygając w przedmiocie wniosku o przyznanie zasiłku stałego organy administracji są ściśle związane dyspozycją art. 37 u.p.s., który nie pozostawia im żadnej swobody co do wykładni prawa czy wyboru konsekwencji prawnych. Organom pozostaje zatem ustalić stan faktyczny sprawy w świetle przesłanek przyznania zasiłku stałego określonych w tym przepisie i – w sytuacji braku spełnienia choćby jednej z nich – odmówić przyznania świadczenia, co też organy w niniejszej sprawie uczyniły.
Na marginesie należy zauważyć, że niezasadny był zawarty w skardze wniosek o nieprzesyłanie przez organ odwoławczy akt niniejszej sprawy wraz ze skargą do sądu i o zawieszenie postępowania w sprawie. Sąd podziela stanowisko Kolegium, że przytoczona wyżej dyspozycja art. 54 § 2 P.p.s.a. czyni uwzględnienie tego wniosku prawnie niedopuszczalnym.
Nie było również żadnych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o zawieszenie niniejszego postępowania zarówno przez organy administracji, jak i przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Nie zachodziła bowiem żadna z przesłanek zawieszenia postępowania, określonych w art. 97 § 1 k.p.a. oraz w art. 124-126 P.p.s.a.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
O wynagrodzeniu adwokata z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 P.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło