II SA/Lu 1182/02

WyrokWSA w Lublinie2004-01-27

Skład orzekający: Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Asesor WSA Małgorzata Fita-Mazurek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów jest zobowiązany do wprowadzenia zmian w ewidencji, jeśli wnioskodawca nie przedstawił stosownych dokumentów geodezyjnych lub kartograficznych, a jedynie dokumenty sporządzone dla celów podatkowych?
Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów nie jest zobowiązany do wprowadzenia zmian w ewidencji, jeśli wnioskodawca nie przedstawił stosownych dokumentów geodezyjnych lub kartograficznych, a jedynie dokumenty sporządzone dla celów podatkowych, które nie zawierają numerów działek ani ich położenia. Ewidencja gruntów ma funkcje informacyjno-techniczne i nie rozstrzyga prawa do gruntów.
Stan faktyczny
Skarżący R. B. domagał się wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów dotyczących granic i powierzchni działki, powołując się na pierwotną powierzchnię większą niż widniejąca w ewidencji. Organ pierwszej instancji odmówił wprowadzenia zmian, wskazując na brak stosownych dokumentów potwierdzających pierwotny stan posiadania i powierzchnię. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organom nieuwzględnienie dokumentów z lat 1962-1963 i 1974 oraz zmniejszenie powierzchni działek.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski (spr.), Sędziowie NSA Jerzy Marcinowski, Asesor WSA Małgorzata Fita-Mazurek, Protokolant Małgorzata Duda, po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia w ewidencji gruntów zmiany granic i powierzchni działek oddala skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na podstawie art. 7b ust. 2 pkt 2 i art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (jednolity tekst Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późniejszymi zmianami), § 44 pkt 2, § 45, § 46 ust. 2 pkt 2 i § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy wydaną z up. Starosty decyzję z dnia [...], znak [...], odmawiającą wprowadzenia w ewidencji gruntów zmiany granic i powierzchni działki o nr [...] położonej w obrębie K. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podał, iż R. B. zwrócił się do Starosty o dokonanie w ewidencji gruntów K. zmian granic i powierzchni działki o nr [...], co było przyczyną wszczęcia postępowania w tej sprawie postępowania w trakcie którego ustalono, że w czasie zakładania w latach 1962-1963 ewidencji gruntów obrębu K. gmina K. w jednostce rejestru [...] został zapisany R. B. s. A. jako osoba władająca m.in. działką nr [...] o pow. 0,49 ha. Sporządzony wówczas rejestr został ogłoszony w roku 1962 i bez zastrzeżeń podpisany przez R. B. w stosunku do swoich nieruchomości. W roku 1974 w protokole ustalenia stanu posiadania sporządzonym na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27, poz. 250) w postępowaniu poprzedzającym wydanie aktu własności ziemi R. B. zeznał, że posiadaną nieruchomość otrzymał jako darowiznę w roku 1966 od swego ojca A. Nie wnosił żadnych zastrzeżeń co do przebiegu granic działek ani ich obszaru Nie wnioskował także o dokonanie pomiarów kontrolnych posiadanych dziełek. W rezultacie został wydany R. B. akt własności ziemi z dnia [...] czerwca 1974r. znak: [...]. Od aktu tego R. B. nie odwoływał się ani nie podejmował żadnych innych działań w celu jego zmiany lub uchylenia. Podstawą obliczeń powierzchni wyżej wymienionej działki była dokumentacja z ustalenia granic władania sporządzona w latach 1962-1964 na podstawie pomiarów wykazanych na zarysie pomiarowym. W opisanej dokumentacji nie dopatrzono się błędów obliczenia działek lub poprawek miar granic działek. Stan ewidencyjny ustalony w czasie założenia ewidencji gruntów utrzymuje się do chwili obecnej. Przedłożona przez stronę kserokopia wyciągu z tabeli likwidacyjnej nr 7 w języku rosyjskim i kserokopia opisu dodatkowego w języku polskim nr tab.7, nie zawiera nazwiska B. R. s. A. ani B. A. s. L., nie wskazuje jakie działki o jakiej powierzchni i w jakich granicach (szerokościach) otrzymał R. B. W trakcie postępowania dokonano także analizy znajdujących się w Archiwum Państwowym materiałów archiwalnych z lat 1895-1951 dotyczących stosunków własnościowych we wsi K. W materiałach tych nie odnaleziono żadnych dokumentów regulujących stan prawny działek nr [...]. Wystąpiono też do Archiwum Urzędu Wojewódzkiego, które poinformowało w swoim piśmie z dnia [...] lutego 2002 r., że nie posiada żadnych dokumentów dotyczących badanej sprawy. W roku 2001 Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne A. B. na zlecenie D. K. przyjęło wykonanie pracy obejmującej "wskazanie granic działek nr [...] - właściciel B. R. i nr 01- właściciel K. D." w obrębie ewidencyjnym K. W trakcie wykonywania zlecenia sporządzono dokumentację z pomiaru stanu na gruncie obejmującą działki o nr 00, 01, 02, 03 wpisaną do ewidencji zasobu powiatowego w dniu [...] listopada 2001 r., nr [...]. W dokumentacji tej geodeta na sporządzonym szkicu polowym stanu użytkowania istniejącego na gruncie wykazał przebieg granicy działek o nr : 01, 02 i 03 z działkami od strony zachodniej o nr 97, 98, 99 jako zgodne z istniejącą dokumentacją geodezyjną sporządzoną przy zakładaniu ewidencji. Od strony wschodniej działka nr 03 z działką Nr 07 jest zgodna z dokumentacją geodezyjną, działka nr 02 z działką nr 06 od strony północnej w kierunku południowym do linii pomiarowej również jest zgodna z dokumentacją geodezyjną, dalej w kierunku południowym działka nr 02 z działką nr 06 i działka nr 01 z działką nr 05 posiada wykazane miary według stanu faktycznego użytkowania. Przebieg granicy wykazany na tym szkicu kolorem czerwonym wskazuje rozbieżność z działkami od strony wschodniej należącymi do M. B., od linii pomiarowej wykazanej w dokumentacji geodezyjnej (zarys pomiarowy) w kierunku północnym z działką Nr 05 i 04. Geodeta na sporządzonym szkicu wykazał rozbieżność miar czołowych działki Nr [...] z działką Nr 04 – (właściciel M. B.) oraz przebiegu granicy między tymi działkami wykazanymi w dokumentach ewidencyjnych (zarys pomiarowy i zdjęcie lotnicze) a stanem faktycznym na gruncie. W sporządzonej dokumentacji brak jest protokołu granicznego z wykonanych czynności. Z dokumentacji nie wynika, by wykonujący zlecenie geodeta stwierdził jakiekolwiek błędy w dokumentacji ewidencyjnej lub ustalił niezgodność danych ewidencyjnych z aktem własności ziemi. Art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 44 pkt 2, § 45, § 48 ust. 2 pkt 2 i § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków , stanowią że organ prowadzący ewidencję gruntów wprowadza w niej zmiany wówczas, gdy wnioskodawca przedstawi stosowne dokumenty uzasadniające wniosek lub gdy takie dokumenty znajdują się w posiadaniu organu. Z akt sprawy wynika, iż wnioskodawca żadnych dowodów uzasadniających wprowadzenie zmian w ewidencji nie przedstawił: dowodów takich – mimo dołożenia należytej staranności – nie znalazł także organ pierwszej instancji. Sprawa przywrócenia stanu władania nieruchomością zgodnego ze stanem prawnym nie należy do kompetencji starosty. Organem właściwym do rozpatrzenia tego rodzaju sprawy jest sąd powszechny. Skargę na powyższą decyzję wniósł R. B., w której domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że A. B. był właścicielem zespołu działek stanowiących jedną działkę o powierzchni 4,04 ha. W toku wieloletniego posiadania tej nieruchomości bez należytej troski ze strony właścicieli o posesoryjną ochronę okazało się, że powierzchnia tych działek zmniejszyła się o 1,56 ha. W 1963 r. dla ustalenia wysokości podatków i obowiązkowych dostaw wielkość tych działek określona została według pierwotnej powierzchni 4,04 ha. Z tego też względu w ocenie skarżącego organ winien naprawić powyższe nieścisłości, bowiem sugerowane rozgraniczenie nie zwróci stronie własności, a potwierdzi jedynie prawa osób na których rzecz nastąpiło przysporzenie gruntów. W odpowiedzi na skargę wnoszono o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając skargę Sąd zważył, co następuje: podstawą prawną najogólniej mówiąc ewidencji gruntów jest ustawa z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. Nr 100 , poz. 1986 z późn. zm.) , która stanowi o tym w art. 1 pkt 3. Zarówno ww. ustawa jak i wydane na podstawie jej upoważnienia rozporządzenia w tym również rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. (Dz.U. Nr 38, poz. 454) w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie rozstrzygają prawa do gruntów , ani nie nadają tych praw lecz zawierają między innymi przepisy, które spełniają funkcje informacyjno-techniczne. Ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie, na których żądanie podmioty zgłaszające zmiany w ewidencji są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia tych zmian (art. 22 ust. 1 i 3 ww. ustawy). Należy zaznaczyć w tym miejscu, iż ustawodawca w pierwszej kolejności wskazuje na dokumenty geodezyjne i kartograficzne, które stanowić mogą podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji a nadto na inne dokumenty niezbędne do wprowadzenia zmian. Wprawdzie brak jest ustawowej definicji pojęcia " innych dokumentów niezbędnych do wprowadzenia zmian w ewidencji" to jednak zasadnym będzie odniesienie tych danych do treści art. 20 ww. ustawy uzupełniających niejako dane geodezyjne i kartograficzne. Nie mogą w ocenie sądu być to jakiekolwiek dokumenty w tym również dokumenty sporządzone dla celów podatkowych jak w przypadku dołączonych dowodów, które nie zawierają numerów działek ani ich położenia). Cytowany art. 20 ww. ustawy określił dane jakie zawiera ewidencja gruntów i budynków, zaś art. 26 ust. 2 tej ustawy zawarł upoważnienie ustawowe dla właściwego ministra do wydania rozporządzenia określającego miedzy innymi sposób zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz zasady wymiany danych ewidencyjnych. Wydane na tej podstawie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) w § 45 stanowi, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych do których stosuje się odpowiednio § 35 tego rozporządzenia. Mając na uwadze treść ww. przepisów, istniejącą w zasobie powiatowym dokumentację jak i przedłożoną przez stronę dokumentację brak było podstaw do wprowadzenia jakichkolwiek zmian w istniejącej ewidencji gruntów, dlatego też skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło