II SA/Lu 1183/02

WyrokWSA w Lublinie2004-01-27

Skład orzekający: Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Asesor WSA Małgorzata Fita-Mazurek, Sędzia NSA Jerzy Marcinowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów jest zobowiązany do wprowadzenia zmian w ewidencji, jeśli wnioskodawca nie przedstawił stosownych dokumentów uzasadniających wniosek, a organ sam nie znalazł takich dokumentów?
Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów jest zobowiązany do wprowadzenia zmian w ewidencji jedynie w sytuacji, gdy wnioskodawca przedstawi stosowne dokumenty uzasadniające wniosek lub gdy takie dokumenty znajdują się w posiadaniu organu. W przypadku braku takich dokumentów, organ nie ma podstaw do wprowadzenia zmian. Ewidencja gruntów i budynków ma charakter informacyjno-techniczny i nie rozstrzyga praw do gruntów.
Stan faktyczny
Skarżąca D. K. domagała się wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów dotyczących granic i powierzchni działek, które nabyła w drodze darowizny. Organy administracji odmówiły wprowadzenia zmian, wskazując na brak odpowiednich dokumentów potwierdzających zasadność wniosku, mimo analizy dostępnych materiałów archiwalnych i geodezyjnych. Skarżąca podniosła, że pierwotne zapisy w ewidencji są niezgodne ze stanem faktycznym i doprowadziły do zmniejszenia powierzchni jej nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski (spr.), Sędziowie: Asesor WSA Małgorzata Fita-Mazurek, Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Protokolant Małgorzata Duda, po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia w ewidencji gruntów zmiany granic i powierzchni działek oddala skargę U z a s d n i e n i e Zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na podstawie art. 7b ust. 2 pkt 2 i art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (jednolity tekst Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późniejszymi zmianami), § 44 pkt 2, § 45, § 46 ust. 2 pkt 2 i § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy wydaną z up. S. R. decyzję z dnia [...] marca 2002 r., znak [...], odmawiającą wprowadzenia w ewidencji gruntów zmiany granic i powierzchni działki o nr 400 położonej w obrębie K. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podniósł, iż D. K. zwracała się do Starosty o dokonanie w ewidencji gruntów wsi K. zmian granic i powierzchni działek o nr 401,402,403 i 1240 co było przyczyną wszczęcia postępowania w tej sprawie w trakcie którego ustalono, że czasie zakładania w latach 1962-1963 ewidencji gruntów obrębu K. gmina K. w jednostce rejestrowej 26 został zapisany R. B. s. A. jako osoba władająca działkami: nr 401 o pow. 0,36 ha, nr 402 o pow. 0,76 ha, nr 403 o pow. 0,54 ha i nr 1240 o pow. 0,12 ha. Sporządzony wówczas rejestr został ogłoszony w roku 1962 i bez zastrzeżeń, podpisany przez R. B. w stosunku do swoich nieruchomości. W roku 1974 w protokole ustalenia stanu posiadania sporządzonym na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27, poz.250) w postępowaniu poprzedzającym wydanie aktu własności ziemi R. B. zeznał, że wymienione działki o wskazanym wyżej obszarze otrzymał jako darowiznę w roku 1966 od swego ojca A. Nie wnosił żadnych zastrzeżeń co do przebiegu granic działek ani ich obszaru. Nie wnioskował także o dokonanie pomiarów kontrolnych posiadanych działek. W rezultacie został wydany R. B. akt własności ziemi z dnia [...] czerwca 1974 r. znak [...]. Od aktu tego R. B. nie odwoływał się ani nie podejmował żadnych innych działań w celu jego zmiany lub uchylenia. Podstawą obliczeń powierzchni wyżej wymienionych działek· była dokumentacja z ustalenia granic władania sporządzona w latach 1962-1964 na podstawie pomiarów wykazanych na zarysie pomiarowym. W opisanej dokumentacji nie dopatrzono się błędów obliczenia działek lub poprawek miar granic działek. Stan ewidencyjny ustalony w czasie założenia ewidencji gruntów utrzymuje się do chwili obecnej. Następnie R. B. podarował aktem notarialnym rep. A. Nr [...] wymienione wyżej działki córce swojej D. K. Są one obecnie wykazane jako własność D. K. w księdze wieczystej nr KW [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych. Dokumentacja geodezyjna niezbędna do założenia księgi została sporządzona w oparciu o istniejącą ewidencję gruntów i niebyła kwestionowana przez strony. Wnioskodawczyni zaczęła kwestionować przebieg granic wyżej wymienionych działek i ich obszar dopiero od roku 2000 twierdząc, że zapisy dokonane przy założeniu ewidencji są niezgodne ze stanem faktycznego użytkowania. Przedłożona przez D. K. kserokopia wyciągu z tabeli likwidacyjnej nr 7 w języku rosyjskim i kserokopia opisu dodatkowego w języku polskim nr tab.7, nie zawiera nazwiska B. R. s. A. ani B. A. s. L., nie wskazuje jakie działki o jakiej powierzchni i w jakich granicach (szerokościach) otrzymał Pan R. B. W trakcie postępowania dokonano także analizy znajdujących się w Archiwum Państwowym materiałów archiwalnych z lat 1895-1951 dotyczących stosunków własnościowych we wsi K. W materiałach tych nie odnaleziono żadnych dokumentów regulujących stan prawny działek nr 401, 402 ,403 i 1240. Wystąpiono też do Archiwum Urzędu Wojewódzkiego, które poinformowało w swoim piśmie z dnia [...] lutego 2002 r., że nie posiada żadnych. dokumentów dotyczących badanej sprawy. W roku 2001 Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne A. B. na zlecenie K. D. przyjęło wykonanie pracy obejmującej "wskazanie granic działek nr 400 - właściciel B. R. i nr 401- właściciel K. D." w obrębie ewidencyjnym K. W trakcie wykonywania zlecenia sporządzono dokumentację z pomiaru stanu na gruncie obejmującą działki o nr 400, 401,402,403 wpisaną do ewidencji zasobu powiatowego w dniu [...] listopada 2001 r. nr ewid. [...]. W dokumentacji tej geodeta na sporządzonym szkicu polowym stanu użytkowania istniejącego na gruncie wykazał przebieg granicy działek o nr: 401, 402 i 403 z działkami od strony zachodniej o nr 397, 398, 399 jako zgodne z istniejącą dokumentacją geodezyjną sporządzoną przy zakładaniu ewidencji. Od strony wschodniej działka nr 403 z działką nr 407 jest zgodna z dokumentacją geodezyjną, działka nr 402 z działką nr 406 od strony północnej w kierunku południowym do linii pomiarowej również jest zgodna z dokumentacją geodezyjną, dalej w kierunku południowym działka nr 402 z działką nr 406 i działka nr 401 z działką nr 405 posiada wykazane miary według stanu faktycznego użytkowania. Przebieg granicy wykazany na tym szkicu kolorem czerwonym wskazuje rozbieżność z działkami od strony wschodniej należącymi do Pani M. B., od linii pomiarowej wykazanej w dokumentacji geodezyjnej (zarys pomiarowy) w kierunku północnym z działką nr 405 i 404. W sporządzonej dokumentacji brak jest protokółu granicznego z wykonanych czynności. Dokumentacja nie obejmuje granic działki nr 1240. Z dokumentacji nie wynika, by wykonujący zlecenie geodeta stwierdził jakiekolwiek błędy w dokumentacji ewidencyjnej lub ustalił niezgodność danych ewidencyjnych z aktem własności ziemi. Art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 44 pkt 2, § 45, § 48 ust. 2 pkt 2 i § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, stanowią że organ prowadzący ewidencję gruntów wprowadza w niej zmiany wówczas, gdy wnioskodawca przedstawi stosowne dokumenty uzasadniające wniosek lub gdy takie dokumenty znajdują się w posiadaniu organu. Z akt sprawy wynika, iż wnioskodawca żadnych dowodów uzasadniających wprowadzenie zmian w ewidencji nie przedstawił: dowodów takich - mimo dołożenia należytej staranności - nie znalazł także organ pierwszej instancji. Skargę na powyższą decyzję wniosła D. K., w której domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że A. B. był właścicielem zespołu działek stanowiących jedną działkę o powierzchni 4,04 ha. W toku wieloletniego posiadania tej nieruchomości bez należytej troski ze strony właścicieli o posesoryjną ochronę okazało się, że powierzchnia tych działek zmniejszyła się o 1,56 ha. W 1963 r. dla ustalenia wysokości podatków i obowiązkowych dostaw wielkość tych działek określona została według pierwotnej powierzchni 4,04 ha. Z tego też względu w ocenie skarżącego organ winien naprawić powyższe nieścisłości, bowiem sugerowane rozgraniczenie nie zwróci stronie własności, a potwierdzi jedynie prawa osób na których rzecz nastąpiło przysporzenie gruntów. W odpowiedzi na skargę wnoszono o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając skargę Sąd zważył, co następuje: podstawą prawną najogólniej mówiąc ewidencji gruntów jest ustawa z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. Nr 100 , poz. 1986 z późno zm.) , która stanowi o tym wart. 1 pkt 3. Zarówno ww. ustawa jak i wydane na podstawie jej upoważnienia rozporządzenia w tym również rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. (Dz.U. Nr 38, poz. 454) w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie rozstrzygają prawa do gruntów, ani nie nadają tych praw lecz zawierają między innymi przepisy, które spełniają funkcje informacyjno- techniczne. Ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie, na których żądanie podmioty zgłaszające zmiany w ewidencji są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia tych zmian (art. 22 ust. 1 i 3 ww. ustawy). Należy zaznaczyć w tym miejscu , iż ustawodawca w pierwszej kolejności wskazuje na dokumenty geodezyjne i kartograficzne, które stanowić mogą podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji a nadto na inne dokumenty niezbędne do wprowadzenia zmian. Wprawdzie brak jest ustawowej definicji pojęcia " innych dokumentów niezbędnych do wprowadzenia zmian w ewidencji" to jednak zasadnym będzie odniesienie tych danych do treści art. 20 ww. ustawy uzupełniających niejako dane geodezyjne i kartograficzne. Nie mogą w ocenie sądu być to jakiekolwiek dokumenty w tym również dokumenty sporządzone dla celów podatkowych jak w przypadku dołączonych dowodów , które nie zawierają numerów działek ani ich położenia). Cytowany art. 20 ww. ustawy określił dane jakie zawiera ewidencja gruntów i budynków, zaś art. 26 ust. 2 tej ustawy zawarł upoważnienie ustawowe dla właściwego ministra do wydania rozporządzenia określającego miedzy innymi sposób zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz zasady wymiany danych ewidencyjnych. Wydane na tej podstawie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) w § 45 stanowi, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych do których stosuje się odpowiednio § 35 tego rozporządzenia. Mając na uwadze treść ww. przepisów, istniejącą w zasobie powiatowym dokumentację jak i przedłożoną przez stronę dokumentację brak było podstaw do wprowadzenia jakichkolwiek zmian w istniejącej ewidencji gruntów, dlatego też skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło