II SA/Lu 1183/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca) Protokolant Referent stażysta Kinga Górka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 marca 2018 r. sprawy ze skargi A. F. na postanowienie L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] września 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postepowania administracyjnego w zakresie wniosku dotyczącego szklarni oraz zabezpieczenia działki przed zalewaniem I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Z. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...]; II. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz A. F. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. znak: [...] po rozpatrzeniu zażalenia A. F. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Z. z dnia [...] lipca 2017 r. znak: [...], odmawiające A. F.-G. wszczęcia postępowania administracyjnego w zakresie złożonego wniosku w sprawie szklarni znajdującej się na posesji przy ul. [...] w Z. oraz zabezpieczenia jego działki przed zalewaniem wodami opadowymi pochodzącymi z posesji należącej do E. M., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Rozstrzygnięcie organu nastąpiło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. A. F. (dalej jako "skarżący") wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Z. o wydanie decyzji nakazującej natychmiastowe rozebranie budynku szklarni znajdującej się na posesji przy ul. [...] w Z. oraz wydanie decyzji nakazującej natychmiastowe przywrócenie naturalnych spadków zgodnych z mapami geodezyjnymi, bądź wykonanie przez E. M. zabezpieczenia jego działki przez zalewaniem wodami opadowymi pochodzącymi z posesji należącej do E. M.. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta Z., na podstawie art. 61 a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) dalej jako "k.p.a.", odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania administracyjnego w zakresie złożonego wniosku w sprawie szklarni znajdującej się na posesji przy ul. [...] w Z. oraz zabezpieczenia jego działki przed zalewaniem wodami opadowymi pochodzącymi z posesji należącej do E. M.. W ocenie organu I instancji, niniejsza sprawa była już przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Z. zakończonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak: [...], która pozostaje w obiegu prawnym. Organ I instancji wskazał także, iż L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem ostatecznym dnia [...] lipca 2016 r., znak: [...], stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania określonego w art. 129 § 2 k.p.a. od ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Z. z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak: [...] Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 21 lutego 2017 r. o sygn. akt II SA/Lu 854/16 oddalił skargę A. F. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego dnia [...] lipca 2016 r., znak: [...]. Na powyższe postanowienie z dnia [...] lipca 2017 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, skarżący wniósł zażalenie, w którym zwrócił się o pomoc w załatwieniu sprawy dotyczącej zalewania swojej działki przez wody opadowe pochodzące z działki sąsiedniej. Podniósł, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Z. z dnia [...] kwietnia 2016 r. – nakazująca jedynie wymianę rynien – również dotyczyła jedynie pomocy skarżącemu w załatwieniu sprawy dotyczącej zalewania jego działki. Dodatkowo skarżący wskazał, iż organ I instancji przy rozpatrywaniu poprzedniego wniosku o zalewanie jego działki - posiadając informację o niezgodnym z obowiązującym prawem usytuowaniem przedmiotowej szklarni - z urzędu powinien wydać decyzję o natychmiastowej rozbiórce szklarni. W wyniku rozpatrzenia zażalenia organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane prawidłowo. Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W oparciu o powyższe przepisy organ stwierdził, że w niniejszej sprawie zastosowanie ma druga z przesłanek. Powołując się na art. 61a § 1 k.p.a. organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie, bowiem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta Z. decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak: [...], nakazał E. M. wykonanie odprowadzenia wód opadowych z istniejącej na terenie działki nr ewid. [...] szklarni, poprzez zamontowanie rur spustowych tak, aby wody opadowe były odprowadzane na własną działkę, w terminie do dnia [...] maja 2016 r. Zdaniem organu odwoławczego, nie podlega żadnym wątpliwościom to, że przepis art. 61 a § 1 k.p.a. stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji, gdy skierowane do organu administracji publicznej żądanie jednostki, dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej (tożsamość sprawy). W ocenie organu odwoławczego, taka sytuacja zachodziła w przedmiotowej sprawie. Organ I instancji uznał, że żądanie skarżącego zawarte w jego wniosku z dnia [...] lipca 2017 r., dotyczyło sprawy uprzednio rozstrzygniętej. W złożonym piśmie skarżący wnosił bowiem o wydanie decyzji nakazującej natychmiastowe rozebranie budynku szklarni znajdującej się na posesji przy ul. [...] w Z. oraz wydanie decyzji nakazującej natychmiastowe przywrócenie naturalnych spadków zgodnych z mapami geodezyjnymi, bądź wykonanie przez E. M. zabezpieczenia jego działki przed zalewaniem wodami opadowymi pochodzącymi z posesji należącej do E. M.. Przedmiotowa sprawa, była w ocenie organu przedmiotem prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Z. postępowania administracyjnego, które zostało zakończone wydaniem wspomnianej wyżej decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak: [...] Od powyższej decyzji skarżący nie złożył w ustawowym terminie odwołania do L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, przez co decyzja stała się decyzją ostateczną. Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie, organ I instancji dokonał prawidłowej oceny na wstępnym etapie badania dopuszczalności wszczęcia postępowania stwierdzając, iż istnieją przesłanki procesowe uniemożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżącego. Dodatkowo, organ podnosi, że zarzuty skarżącego zawarte we wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. są tożsame z zarzutami zawartymi we wniosku z dnia [...] maja 2015 r. wszczynającym postępowanie administracyjne zakończone ww. decyzją ostateczną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Z. z dnia [...] kwietnia 2016 r. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w zażaleniu przez skarżącego, dotyczących legalności szklarni znajdującej się na posesji przy ul. [...] w Z., organ stwierdził, że organ I instancji na wstępnym etapie badania dopuszczalności wszczęcia postępowania może zbadać jedynie, czy zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania, dokonując oceny, czy istnieją przesłanki procesowe uniemożliwiające merytoryczne rozpoznanie podania. To zaś, zdaniem organu, prowadzi do wniosku, iż tylko w toku wszczętego postępowania organ administracji publicznej może dokonać niezbędnych ocen w zakresie treści prawa materialnego, odnoszących się do praw podmiotu wnoszącego żądanie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący przywołał chronologiczny przebieg zdarzeń, zaznaczając przy tym, że nie zgadza się z załatwieniem sprawy przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z., ponieważ oczekiwał merytorycznej odpowiedzi, a nie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Podnosi, że przedmiotowa szklarnia nie miała prawa powstać w tym miejscu, gdzie obecnie się znajduje, ani w tej formie. Dodatkowo wyjaśnił, że w 2007 i 2008 roku nawieziono kilka ciężarówek żużlu na sąsiednią działkę, czym odwrócono naturalny spadek terenu, co w konsekwencji spowodowało zalewanie jego posesji. Skarżący zarzuca również, że organ nie odniósł się w żaden sposób do jego wniosku [...] maja 2015 r., w którym występował jedynie o pomoc w rozwiązaniu problemu, jakim jest zalewanie jego posesji przez wody opadowe pochodzące z posesji sąsiedniej. Jak wyjaśnia, chciał, aby właścicielka sąsiedniej działki wykonała murek oporowy zapobiegający przedostawaniu się wód opadowych na jego teren, wraz z prawidłową instalacją odprowadzającą wodę z dachu szklarni. Zarzuca organowi, działanie na jego niekorzyść i uchylanie się od merytorycznego załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zaważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. procedując w niniejszej sprawie wadliwie odczytały treść wniosku skarżącego i w uzasadnieniu swojej decyzji de facto orzekły w przedmiocie innego żądania niż to, które zostało zgłoszone. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2017 r. skarżący A. F. zwrócił się o wydanie decyzji w zakresie: 1. natychmiastowego rozebrania budynku szklarni (bądź przebudowania kierunku spadku jej dachu) znajdującej się na posesji przy ul. [...] w Z.; 2. nakazania natychmiastowego przywrócenia naturalnych spadków zgodnych z mapami geodezyjnymi, bądź wykonania przez p. M. skutecznego zabezpieczenia przez zalewaniem wodami opadowymi pochodzącymi z posesji tej pani. W uzasadnieniu wskazano, że p. M. w 2008 r. nawiozła na teren swojej działki ok. 60 cm żużlu odwracając naturalny spadek terenu. Organy nadzoru budowalnego wadliwie odczytały treść wniosku i w uzasadnieniu postanowienia orzekły de facto w przedmiocie innego, znacznie zawężonego żądania, niż to, które zostało zgłoszone uznając przy tym, że istnieją przesłanki procesowe uniemożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżącego. Organy przyjęły bowiem, że w tym samym przedmiocie toczyło się już postępowanie i zostało zakończone decyzją ostateczną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Z. z dnia [...] kwietnia 2016 r. Stanowisko to narusza przepis art. 61, art. 104 § 2, art. 107 § 3 w stopniu, który przełożył się na wynik sprawy. W sentencji kontrolowanego postanowienia organy przyjęły, że w sprawie zachodzi tożsamość przedmiotu sprawy ze wskazanym wyżej postępowaniem w sprawie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Z. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Przedmiot postępowania został w tej sprawie określony przez skarżącego we wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. jako rozbiórkę szklarni bądź przebudowę kierunku spadku dachu szklarni oraz zmianę naturalnego spadku wód poprzez nawiezienie warstwy ok. 60 cm żużlu. Zdaniem składu orzekającego treść żądania A. F. określona została szerzej. W tym stanie organy winny ponownie rozważyć czy w sprawie zaistniała tożsamość sprawy. Podnieść w tym miejscu należy, że aby zaistniała tożsamość sprawy, oba kolejno po sobie następujące rozstrzygnięcia muszą dotyczyć tego samego przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego jak i faktycznego. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta Z. będzie miał na względzie treść niniejszego uzasadnienia.