II SA/Lu 1188/02
WyrokWSA w Lublinie2004-02-04
Skład orzekający: Witold Falczyński, Grażyna Pawlos-Janusz, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił nakazania rozbiórki samowolnie wzniesionego budynku gospodarczego, opierając się na zeznaniach jednego świadka i nie wyjaśniając rozbieżności w zeznaniach innych świadków?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji nie przeprowadził rzetelnego postępowania dowodowego w celu ustalenia daty budowy samowolnie wzniesionego budynku. Zaniechanie wyjaśnienia rozbieżności w zeznaniach świadków stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto, nie odniesiono się do zarzutu braku zgody współwłaściciela na budowę. Uchybienia w procedurze dowodowej, w tym niepowiadomienie stron o terminach przesłuchań, stanowią podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA.Stan faktyczny
Skarżący S. P. złożył wniosek o nakazanie rozbiórki budynku gospodarczego, który według niego został wzniesiony w 2000 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił nakazania rozbiórki, uznając, że budynek został wzniesiony w 1993 r. bez pozwolenia, ale nie spełnia pozostałych przesłanek do nakazania rozbiórki. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił nierzetelne postępowanie dowodowe, różne traktowanie stron w analogicznych sytuacjach oraz brak zgody współwłaściciela na budowę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Witold Falczyński, Sędziowie NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Bogusław Wiśniewski/asesor WSA spr./, Protokolant Beata Basak, po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2004 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki I uchyla zaskarżoną decyzję II zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego S. P. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Decyzją z dnia [...] lipca 2002r Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił nakazania przymusowej rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarach 5,10x 6,05 m usytuowanego na działce nr. ewidencyjny 24 położonej w miejscowości [...]. Wniosek w tej sprawie złożył S. P.. W uzasadnieniu decyzji podano, iż budynek ostał wzniesiony w 1993r bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powyższą datę ustalono na podstawie zeznań świadka J. M. wykonawcy obiektu. W tych okolicznościach nie dano wiary zeznaniom wnioskodawcy, że omawiany obiekt został wzniesiony w 2000r.Organ administracji uznał konieczność stosowania w sprawie przepisów ustawy prawo budowlane z dnia 24 października 1974r. Warunkiem wydania nakazu rozbiórki było zatem ustalenie, iż obiekt budowlany został wybudowany bez pozwolenia i z naruszeniem zapisów planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie budowy lub w taki sposób ,który powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi imienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zdaniem organu mimo, iż budynek został wzniesiony bez zezwolenia, brak pozostałych przesłanek uzasadnia odmowę nakazania rozbiórki.
Przeciwko takiemu rozpoznaniu sprawy oponował S. P.. Stwierdził, iż budynek został wybudowany w roku 2000 a nie w 1993.Na poparcie tego powołał świadka, który podzielił jego zdanie. Podał też ,iż w analogicznym stanie faktycznym, kiedy rzeczywiście wykonał szopę w 1993r decyzją z dnia 15 lipca 2002r nakazano mu jej rozbiórkę. Jego wątpliwości budzi różne traktowanie stron w tym samym stanie faktycznym.
Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy w całości podzielając ustalenia faktyczne jak i ocenę prawna Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego .
S. P. zdecydował się na wniesienie skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyjaśnił, iż niemożliwa jest odmowa nakazu rozbiórki w sytuacji, gdy jako współwłaściciel przedmiotowej nieruchomości nie wyrażał zgody na budowę. Zgoda ta jest także niezbędna dla uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie wzniesionego budynku. Nie można z mocy samego prawa zwolnić inwestora z okazania dowodu samodzielnego dysponowania terenem na którym obiekt wzniesiono. Błędnie uznano, iż budynek został wzniesiony w 1993r, podczas gdy został wybudowany w 2000r z pustaków , które w części pozostały po rodzicach.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skardze nie można odmówić słuszności. Zgodzić się należy ze skarżącym , iż w sprawie nie przeprowadzono rzetelnego i sumiennego postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie daty budowy przedmiotowego budynku. Podejmowane w tym zakresie czynności są niewystarczające do podejmowania ostatecznych rozstrzygnięć. Z akt sprawy sądzić należy, iż podstawą decyzji są zeznania świadka J. M.. Według protokołu przesłuchania świadka z dnia 16 lipca 2002r był on wykonawcą budynku co miało miejsce w 1993r. Zeznania te przyjęto całkowicie bezkrytycznie za wiarygodne, mimo, że inny świadek A. P. w protokole z dnia 22 lipca 2002r przyznał, iż budynek był murowany w 2000 roku , natomiast fundamenty zostały wykonane już w 1991 roku. Taka wersję akceptował też skarżący. Żadnej z tych dat nie potwierdzili natomiast inni świadkowie J. S. oraz J. J.. Rzeczą organów administracji było w tej sytuacji wyjaśnienie powstałych rozbieżności i wskazania przyczyn ich powstania. Zaniechanie tej czynności stanowi naruszenie art.107 § 3 kpa zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Ustalenie daty realizacji obiektu budowlanego , a także czy wymagał on uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia jest niezbędne do podjęcia decyzji czy w ogóle wystąpiła samowola budowlana i w jaki sposób należy ją likwidować.
W sprawie nie odniesiono się ponadto do prezentowanego przez skarżącego zarzutu braku jego zgody na budowę jako współwłaściciela nieruchomości co uniemożliwia sadową kontrolę zaskarżonej decyzji także i w tym zakresie.
Niezależnie od powyższego wskazać należy na uchybienia w samym przeprowadzeniu dowodów ze świadków polegające na nie zawiadamianiu stron o terminie ich przesłuchania co nastąpiło wbrew dyspozycji art.79§1 kpa. Stanowi to przesłankę wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt.4 kpa , a w świetle art.145 § 1 pkt.1 lit.b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. ( Dz.U Nr.153 poz.1270 ) podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002r sygn. akt III RN 200/ 01 ).
Orzeczenie o kosztach uzasadnia art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U Nr.153 poz.1270 )
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło