II SA/Lu 1188/03

WyrokWSA w Lublinie2004-07-06

Skład orzekający: Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędzia NSA Witold Falczyński, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciele działki, która nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, ale której mogą dotknąć skutki planowanej hodowli zwierząt, posiadają przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania obiektu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciele działki, której mogą dotknąć skutki planowanej hodowli zwierząt (emisja gazów, hałas, zagrożenie zanieczyszczeniem), posiadają przymiot strony w postępowaniu, nawet jeśli ich działka nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji. W związku z tym, organ odwoławczy nieprawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając skarżących za niebędących stroną.
Stan faktyczny
Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek inwentarski do chowu kaczek, uznając skarżących (G. i E. K.) za niebędących stroną w sprawie. Skarżący posiadają działkę sąsiadującą z inwestycją i podnieśli, że planowana hodowla kilkutysięcznych stad kaczek i gęsi będzie negatywnie oddziaływać na ich nieruchomość poprzez emisję gazów, hałas i potencjalne zanieczyszczenie. Wnieśli o ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy, wskazując na posiadanie interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek (spr.), Sędzia NSA Witold Falczyński, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2004 r. sprawy ze skargi G. i E. K. na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. znak: [...] działający z upoważnienia Wojewody Kierownik Oddziału Rozwoju Regionalnego, po rozpoznaniu odwołania G. i E. K. od decyzji Starosty z dnia [...] czerwca 2003r., znak: [...], udzielającej J.C. i R.C. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego z przeznaczeniem na budynek inwestorski do chowu kaczek, na działce Nr 210 we wsi M., na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. nr 106, poz. 1126 z późn.zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 3 kpa, umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r., znak: [...], udzielono J.C. i R.C., pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego z przeznaczeniem na budynek inwentarski do chowu kaczek, na działce nr 210 położonej we wsi M. Inwestor złożył wniosek o pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania ww. budynku gospodarczego na budynek inwentarski do chowu kaczek. Do wniosku dołączył projekt dot. planowanej inwestycji uwzględniający, zagospodarowanie całej działki inwestorów. Z przedstawionego programu obsady budynków inwentarskich wynika, że maksymalna obsada zwierząt wynosi 40,50 DJP w sezonie zimowym i 26,10 DJP w sezonie letnim. Projekt został uzgodniony przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego - postanowienie z dnia [...]lutego 2003 r., znak: [...]. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...]kwietnia 2003r., znak: [...] umorzył postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący jest właścicielem działki nr 260, znajdującej się po drugiej stronie drogi przedmiotowej inwestycji. Inwestycja znajduje się w terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy uchwalonym przez Gminną. Radę Narodową uchwałą Nr V/14/84 z dnia 17 grudnia 1984 r. (Dz. Urz. Woj. Bialskopodlaskiego z 1985r. Nr 5 poz.104 z późn. zm.) symbolem 4MR, przeznaczonym pod zabudowę zagrodową, jednorodzinną i usługi. Zgodnie z przepisem § 3 ust. 1 pkt 8e rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 179 poz. 1490), przedmiotowa inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których może być wymagany obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, gdyż sporządzenia takiego raportu mogą wymagać przedsięwzięcia w rolnictwie związane z chowem i hodowlą zwierząt w liczbie nie niższej niż 50 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP). Organ odwoławczy mając na uwadze, iż działka skarżących nie znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji, zaś rozwiązania projektowe spełniają obowiązujące normy sanitarne i ochrony środowiska oraz są zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stwierdził, że wnoszący odwołanie nie posiadają interesu prawnego lub obowiązku w przedmiotowej sprawie. Zatem nie posiadają w tym postępowaniu przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a i nie przysługuje im prawo wniesienia odwołania od decyzji o zmianie sposobu użytkowania ww. budynku. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Aby wykazać swój interes prawny należy wykazać, że jest to interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. Zgodnie z uchwałą NSA OPS 16/98 z dnia 5 lipca 1999 r., stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art.138 §1 pkt 3 k.p.a. Od tej decyzji G. i .E.K. naruszenie art. 28 kpa poprzez zaniechanie ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. " W uzasadnieniu podnieśli, że z zebranego w sprawie materiału wynika jednoznacznie, że hodowla gęsi i kaczek planowana jest w rozmiarach kilku tysięcy sztuk w jednym rzucie. Nie sposób więc zaprzeczyć, że jej realizacja nie będzie miała wpływu na sposób wykonywania własności działki skarżących, znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie z fermą kilku tysięcy gęsi i kaczek i że w tej sytuacji mają oni interes prawny w tym by w sprawie niniejszej występować w charakterze strony. W dotychczasowym orzecznictwie przesądzono, że stroną postępowania w sprawach inwestycyjnych - takich właśnie jak niniejsza są nie tylko właściciele i użytkownicy działek sąsiednich, ale zawsze są to właściciele i użytkownicy działek, których mogą dotknąć skutki wydanych w takich sprawach decyzji. (uchwały NSA z dn. 25. IX. 1995 r. VI S.A. 13/ 95 i z dn. 4. XII. 1995 r. VI S.A. 20/93 , także wyrok z dn. 2. VII. II SA/ Kr 62/96). Nie ulega wątpliwości, że hodowla kaczek i gęsi o wielkości kilku tysięcy sztuk w jednym rzucie w bezpośrednim sąsiedztwie skarżących oddziałuje emisją gazów: amoniaku, siarkowodoru i azotu oraz hałasem i stwarza zagrożenie przedostawania się gnojówki do gleby i pobliskiego rowu, zwłaszcza, że inwestorzy już w chwili obecnej nie zachowują warunków nałożonych im przez organ nadzoru budowlanego. Z tego względu – w ocenie skarżących – posiadają oni przymiot strony. Odnosząc się merytorycznie do sprawy, skarżący podnieśli, że J. i R.C. chodzi o zmianę przeznaczenia budynku adaptowanego tj. szopo- garażu, o którym mowa w decyzji Urzędu Rejonowego Referatu Nadzoru Budowlanego znak [...] z dnia [...]sierpnia 1992r. - na budynek inwentarski z przeznaczeniem na hodowlę gęsi i kaczek. Według wymienionej decyzji z dnia [...] sierpnia 1992 r. kubatura budynku adaptowanego wynosi 2.593,80 m3. Natomiast z opracowanej w styczniu 2003 r. przez inż. S.J. części opisowej do szkicu usytuowania budynku będącego przedmiotem adaptacji jednoznacznie wynika, że kubatura powyższego budynku wynosi aż 2. 819 m3. Ustosunkowując się jedynie do kwestii formalnych i rozstrzygnięcia, że skarżący w sprawie niniejszej nie posiadają przymiotu strony, organ odwoławczy nie wyjaśnił tym samym kwestii zwiększenia kubatury adaptowanego budynku, lecz przede wszystkim nie wyjaśnił co było powodem i dla jakiego celu nastąpiło zwiększenie kubatury adaptowanego budynku aż o 225,20 m3. W ocenie skarżących zmiana wielkości kubatury budynku może mieć wpływ na zmianę sposobu zagospodarowania terenu w rozumieniu art. 39 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. nr 15, poz. 139 z późn.zm.), skutkującą wymogiem ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W sprawie niniejszej organ nadzoru budowlanego uznał, że nie zachodzi potrzeba ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu i w ogóle tę ważną kwestię pominął. Zażądał jedynie od Wójta Gminy informacji o przeznaczeniu terenu według planu zagospodarowania przestrzennego, na którym znajduje się adaptowany budynek, choć w ocenie skarżących powinien zażądać od inwestorów decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu (pismo Urzędu Gminy znak[...] z dnia [...] lutego 2003r. ) W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji . Rozpoznając złożoną skargę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zaskarżoną decyzją organ wyższy umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa przyjmując, że wnoszący odwołanie nie są stroną w rozumieniu art. 28 kpa. Zdaniem Sądu jest to stanowisko nieprawidłowe ze względu na charakter inwestycji przewidującej hodowlę gęsi i kaczek. Jest prawdą, że zasadniczo tylko właściciele sąsiednich działek są stroną w postępowaniu w sprawach budowlanych. Zasada ta dotyczy jednak budowy budynków mieszkalnych i gospodarczych nie oddziaływujących na najbliższe otoczenie. W sprawie występuje inna sytuacja. Ferma gęsi i kaczek i jej oddziaływanie niewątpliwie wykracza poza granice działek sąsiednich, a więc stroną są nie tylko właściciele i użytkownicy działek sąsiednich, ale także właściciele I użytkownicy działek, których mogą dotknąć skutki wydanych w takich sprawach decyzji. Jest to pogląd powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych. W tej sytuacji należy uznać skarżących za stronę w postępowaniu i rozpatrzyć odwołanie ustosunkowując się do wniosku skarżących. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło