II SA/Lu 1188/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia WSA Jacek Czaja, Protokolant Starszy referent Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta z dnia [...]. Nr [...] Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Działu Świadczeń Socjalnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie działając z upoważnienia Prezydenta [...] przyznał R. M. świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwocie [...]złotych miesięcznie na okres od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r. Następnie decyzją z dnia [...] r., Kierownik Sekcji Postępowania Egzekucyjnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie działając z upoważnienia Prezydenta [...] w oparciu o art. 9 ust. 1 i art. 2 pkt 7 lit. a) ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów stwierdził, iż świadczenie alimentacyjne w wysokości [...] złotych pobrane przez uprawnionego w okresie od dnia 1 października 2012 r. do dnia 30 września 2013 r. stanowi świadczenie nienależnie pobrane. Organ wskazał, że według art. 9 ust.1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.) świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku, gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo. W tym przypadku uprawniony w dniu 29 września 2012 r. rozpoczął wprawdzie naukę w Policealnej Szkole dla Dorosłych w L. jednak w roku szkolnym 2011/2012 nie uczęszczał na zajęcia, co potwierdza pismo Futura Edukacja Sp. z o.o. w L. z dnia 11 lutego 2014 r. Organ podkreślił, że R. M. został pouczony o tym, kiedy następuje utrata przyznanego świadczenia alimentacyjnego. Po rozpoznania odwołania uprawnionego podkreślającego, że przez cały okres pobierania świadczenia alimentacyjnego był uczniem wspomnianej szkoły Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., podzielając w całości ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji oraz jego ocenę prawną i argumentację decyzję utrzymało w mocy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł R. M. dowodząc, że decyzja organu odwoławczego jest dla niego krzywdząca. W odpowiedzi na skargę Kolegium przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania i podtrzymując argumenty zaskarżonej decyzji, wniosło o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 9 ust.1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.) świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku, gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo. Z kolei w myśl art. 2 pkt 7 lit. a) ustawy za nienależnie pobrane świadczenia uważa się świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone, mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części. W niniejszej sprawie organy obu instancji przyjęły, że skarżący w okresie pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie uczył się, gdyż nie uczęszczał na zajęcia w Futura Policealne Szkoły dla Dorosłych w L. . Z tego powodu, mając na uwadze brzmienie obu przytoczonych powyżej przepisów, organy uznały za nienależne świadczenie wypłacane skarżącemu w okresie od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r. Ocena legalności takiej wykładni art. 9 ust.1 ustawy wymaga ustalenia, czy w przypadku policealnych szkół dla dorosłych wymagane jest uczęszczanie na prowadzone w nich zajęcia, aby można było przyjąć, że osoba dorosła uczy się w tego typu placówce. Zgodnie z art. 2 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) system oświaty obejmuje również szkoły ponadgimnazjalne. W myśl art. 3 pkt 15 tej ustawy szkołami dla dorosłych są szkoły ponadgimnazjalne wymienione w art. 9 pkt 1, 2 i 3 ustawy, w tym szkoły policealne dla osób posiadających wykształcenie średnie, o okresie nauczania nie dłuższym niż 2,5 roku, umożliwiające uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po zdaniu egzaminów potwierdzających kwalifikacje w danym zawodzie (art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. d ustawy o systemie oświaty). Zatem policealne szkoły dla dorosłych prowadzą swoją działalność na podstawie przepisów ustawy o systemie oświaty, która w art. 22 ust. 2 pkt 1 zawiera delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania do wydania rozporządzenia normującego ramowe plany nauczania, w tym wymiar godzin do dyspozycji dyrektora szkoły, z uwzględnieniem w szczególności obowiązującego wymiaru godzin zajęć edukacyjnych dla poszczególnych etapów edukacyjnych, a także wymiaru godzin zajęć rewalidacyjnych dla uczniów niepełnosprawnych. Wykonując delegację Minister Edukacji Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 204 ze zm.) w którym § 1 pkt 2 lit. c wprowadza ramowy plan nauczania dla szkół policealnych dla dorosłych, stanowiący załącznik nr 13 do rozporządzenia. Punkt 1 i 3 tego załącznika ustala wymiar obowiązkowych zajęć edukacyjnych dla słuchaczy szkół policealnych dla dorosłych prowadzących zajęcia w formie stacjonarnej i zaocznej. Paragraf 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia stanowi, że ramowy plan nauczania określa tygodniowy (semestralny) wymiar godzin obowiązkowych zajęć edukacyjnych dla uczniów (słuchaczy) poszczególnych klas. Wynika z tego, że słuchacz szkoły policealnej dla dorosłych ma obowiązek uczęszczania na zajęcia, przynajmniej te, które określone zostały jako obowiązkowe zajęcia edukacyjne. Takie samo stanowisko odnośnie obowiązków słuchacza szkoły dla dorosłych zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 9 stycznia 2013 r. ( II GSK 2015/11 opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) stwierdził, że o tym, czy dorosły uczeń kontynuuje istotnie naukę, przez co jest faktycznym uczniem, czy też przerywa proces edukacji, nie świadczą i nie decydują żadne oświadczenia pisemne czy składane wnioski w tym zakresie, ale to czy osoba taka rzeczywiście bierze udział w procesie kształcenia prowadzonego w danej szkole, czy uczęszcza faktycznie na zajęcia szkolne lub w inny obiektywnie uchwytny sposób manifestuje chęć kontynuacji nauki, dając świadectwo temu, że jest faktycznym i rzeczywistym uczniem. Organy obu instancji zasadne zatem przyjęły, że o tym, czy skarżący uczył się w Futura – Szkoły Policealne dla Dorosłych w L. decyduje jego frekwencja na zajęciach. Zatem obowiązkiem organów obu instalacji było ustalenie tego, czy w okresie od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r. skarżący uczęszczał na zajęcia szkolne, czy też poprzez nie znajdującą usprawiedliwienia absencję wyraził wolę rezygnacji z edukacji. Ustalenia w tym zakresie organy obu instancji oparły na dowodzie z pisma Futura Edukacja Sp. z o.o. w L. z dnia 11 lutego 2014 r. Wynika z niego, że skarżący był słuchaczem Futura – Inżyniera Policealne Szkoły dla Dorosłych w L. w roku szkolnym 2011/2012 na semestrze pierwszym, w którym rozpoczął naukę w dniu 24 września 2011 r. a, który to semestr powtarzał w roku szkolnym 2011/2012 począwszy od dnia 25 lutego 2012 r. Wynika również z niego, że skarżący był słuchaczem Futura – Biznes Policealne Szkoły dla Dorosłych w L. w roku szkolnym 2012/2013 na semestrze pierwszym, w którym rozpoczął naukę w dniu 29 września 2012 r., i semestr powtarzał w latach: semestr zimowy 2012/2013, semestr letni 2013/2014. Ponadto pismo zawiera informację o tym, że skarżący w żadnym z wymienionych semestrów nie uczęszczał na zajęcie oraz, iż został skreślony z listy słuchaczy z dniem 4 lutego 2014 r. Jednak w kolejnym zaświadczeniu wystawionym przez Futura Edukacja Sp. z o.o. w L. w dniu 5 czerwca 2014 r. nie ma już informacji o tym, że skarżący nie uczęszczał na zajęcia w żadnym z wymienionych w nim semestrów, co powoduje powstanie wątpliwości odnośnie ustalenia faktycznych okoliczności sprawy. Nie wiadomo bowiem, czy zwrot "powtarzał" oznacza, że w ogóle nie uczęszczał na zajęcia, czy też tylko tyle, że nie zdawał egzaminów. Tym bardziej, że według wspomnianego zaświadczenia został skreślony z listy słuchaczy dopiero 4 lutego 2014r. Jednocześnie zwrócić należy uwagę, że w dniu 5 czerwca 2014 r., będąc pouczonym o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, skarżący oświadczył, że w roku szkolnym 2011/2012 i 2012/2013 uczęszczał do policealnej szkoły dla dorosłych. Organy obu instancji dając wiarę wynikającej z pisma z dnia 11 lutego 2014 r. informacji, że skarżący w latach 2011/2012 i 2012/1013 nie uczęszczał na zajęcia szkolne do Futura Policealne Szkoły dla Dorosłych w L. nie odniosły się do treści zaświadczenia z dnia 5 czerwca 2014 r. oraz oświadczenia skarżącego. Posiadając materiał dowodowy zawierający sprzeczne ze sobą informacje odnośnie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, obowiązkiem organów obu instancji, wynikającym z art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa było ich wyjaśnienie i ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Wobec oświadczenia z dnia 5 czerwca 2014r. należało przesłuchać skarżącego w trybie art. 86 kpa oraz uzyskać ze szkoły konkretne informacje dotyczące podjęcia przez niego nauki w mawianym okresie w tym dat absencji oraz zdawanych egzaminach. Bez ustalenia tych okoliczności nie można było stwierdzić, że w sprawie wystąpiła w całym powyższym okresie okoliczność powodująca ustanie wypłaty świadczenia w postaci braku kontynuacji nauki, a zatem, iż pobierane przez skarżącego świadczenie z funduszu alimentacyjnego w całości miało charakter nienależny. Za takie może być uznane jedynie to, które wypłacone zostało w okresie, w którym skarżący rzeczywiście nie uczęszczał do szkoły, a absencja ta nie była usprawiedliwiona. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta miasta L. .