II SA/Lu 1191/16
WyrokWSA w Lublinie2017-04-25
Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Joanna Cylc-Malec, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca zasady używania jej herbu, która uzależnia używanie herbu od uzyskania zgody prezydenta miasta, stanowi istotne naruszenie prawa i tym samym jest nieważna?Ratio decidendi
Sąd uznał, że rada gminy jest uprawniona do podejmowania uchwał w sprawie zasad używania jej herbu, co wynika z art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym. Uchwała taka ma charakter prawa miejscowego i nie narusza przepisów Konstytucji RP ani prawa materialnego, o ile nie zawiera norm sprzecznych z powszechnie obowiązującymi przepisami. Uzależnienie używania herbu od zgody prezydenta miasta, przy braku przesłanek do odmowy jej udzielenia i walorze informacyjnym wniosku, nie stanowi istotnego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Skarżący Ł. K. zaskarżył uchwałę Rady Miasta Z. dotyczącą zasad używania herbu Miasta. Zarzucił jej rażące naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 94 Konstytucji RP, twierdząc, że uchwała wprowadza generalny zakaz używania herbu bez zgody i ogranicza dobra osobiste. Rada Miasta wniosła o odrzucenie skargi z powodu braku legitymacji skarżącego, a w dalszej kolejności o jej oddalenie, argumentując, że posiada kompetencje do ustalenia zasad używania herbu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Ł. K. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasad używania herbu Miasta oddala skargę.
Rada Miasta uchwałą nr [...] z dnia [...] r. ustaliła zasady używania herbu Miasta Z.. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na uchwałę wniósł Ł. K.. W jego ocenie uchwała wydana została z rażącym naruszeniem art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym, polegającym na zmianie uregulowań prawnych powszechnie obowiązujących na terenie kraju w zakresie ochrony dóbr osobistych oraz z rażącym naruszeniem art. 94 Konstytucji RP. Z tych powodów wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu podał, że zaskarżona uchwała została błędnie oparta na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy o odznakach i mundurach oraz §3 Statutu Miasta Z., które nie mogą stanowić podstawy prawnej wydanej uchwały, ponieważ statut nie może upoważniać Rady Miasta do wydawania jakichkolwiek aktów prawnych, zaś art. 2 ust. 2 ustawy o odznakach i mundurach nie ma bezpośredniego związku z wydaną uchwalą. Przede wszystkim jednak zwrócono uwagę na to, że unormowanie §3 jest sprzeczna z prawem, ponieważ wprowadza generalny zakaz używania herbu Miasta Z. bez uprzedniego uzyskania na to zgody. W paragrafie trzecim wskazuje na podmioty, które mają prawo do nieodpłatnego używania herbu Miasta Z., a następnie wskazuje podmioty mogące uzyskać zgodę Prezydenta Miasta Z. na nieodpłatne używanie herbu Miasta Z. po złożeniu odpowiedniego wniosku. Powołując się na orzecznictwo sądów powszechnych i administracyjnych oraz piśmiennictwo podniesiono, że herb gminy należy traktować jako jej dobro osobiste. Zasady używania herbu gminy nie mogą jednak naruszać regulacji wynikających z przepisów prawa tj. w tym przypadku przepisów o ochronie dóbr osobistych. Powołując się na art. 24 § 1 kc stwierdzono, że żadne z obowiązujących przepisów prawa nie przewidują restrykcji związanych z koniecznością udzielania zgody na używanie dóbr osobistych. Nie ma żadnych regulacji, które z góry wymagałyby wyrażanie zgody na używanie dóbr osobistych w sposób zgodny z prawem. Herb jest własnością publiczną i jakiekolwiek próby ograniczania jego używania przez mieszkańców gminy są całkowicie bezpodstawne. Zgodnie z art. 94 Konstytucji RP stanowione przez organy gminy akty prawa miejscowego obowiązują tylko i wyłącznie na obszarze działania tych organów, czyli w granicach gminy. Oznacza to zatem, że mieszkańcy innych gmin mogą używać herbu Miasta Z. bez uzyskiwania jakiejkolwiek zgody Prezydenta Miasta Z..
Skarżący wyjaśnił, że pismem z dnia [...] r. wezwał Radę Miasta do usunięcia naruszenia prawa. Do chwili obecnej nie udzieliła odpowiedzi na to wezwanie. Wprawdzie pismem z dnia [...] r. Przewodniczący Rady Miasta poinformował skarżącego, że radni zostali zapoznani z wezwaniem i nie zajęli żadnego stanowiska, jednakże, jeżeli przedmiotem wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest uchwała rady gminy, to w takiej samej formie winno nastąpić wyrażenie stanowiska przez organ. Rada gminy powinna zweryfikować uchwałę, której dotyczy wezwanie, gdyż może tego dokonać tylko organ, który ją podjął. Taka zaś sytuacja nie miała miejsca, zatem należy uznać, że odpowiedź na wezwanie skarżącego nie nastąpiła.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta w pierwszej kolejności wniosła o jej odrzucenie. Zakwestionowała bowiem legitymację skarżącego do zaskarżenia uchwały nr [...] Wyjaśniono, że w przypadku uchwały nie wystarczy, tak jak w odniesieniu do zaskarżania do sądu innych aktów i czynności organów administracji publicznej, posiadanie w sprawie interesu prawnego, ale należy wykazać, że zaskarżona uchwała naruszyła interes prawny lub uprawnienie, co wynika z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W skardze nie wykazano, aby zaskarżona uchwała naruszała, a nawet w odniesieniu do całości twierdzeń mogła naruszyć interes prawny skarżącego. Wykazanie zaś, że interes prawny skarżącego lub jego uprawnienie zostało naruszone na skutek przyjęcia zaskarżonej uchwały stanowi punkt wyjścia dla merytorycznego rozpoznania skargi. Skarżący musi wykazać naruszenie interesu prawnego polegające na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuację (nie zaś sytuację faktyczną). Taki związek zaś musiałby istnieć w chwili wprowadzenia w życie danego aktu i powodować następstwa w postaci ograniczenia lub pozbawienia skarżących konkretnych, mających oparcie w przepisach prawa materialnego uprawnień. W sytuacji zaś, gdy skargę na uchwałę rady miasta składa podmiot, który nie powołuje się na własny interes prawny lub uprawnienie, ani nie działa w imieniu grupy mieszkańców, którzy wyrazili na to zgodę, stosownie do art. 101 ust. 2a ustawy o samorządzie gminnym, a jedynie powołuje się na naruszenie przez uchwałę abstrakcyjnie pojętego dobra ogółu należy uznać, że skarga taka jest bezzasadna.
Równocześnie wskazano, że zarzut dotyczący naruszenia art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym i przepisu Konstytucji RP jest bezzasadny, co skutkować winno oddaleniem skargi, w przypadku nie uwzględnienia zarzutu braku legitymacji skargowej. Wyjaśniono, że herb gminy (miasta) jest symbolem przynależności społecznej, tradycji, historii, jest elementem samoidentyfikacji wspólnoty gminnej. Herb gminy należy traktować jako jej dobro osobiste. Herbu rodzinnego nie można traktować inaczej niż herbu gminy, a więc nie można odmawiać mu statusu dobra osobistego. W przypadku osoby prawnej znak ten symbolizuje ją (więc także herb). Jest nośnikiem jej tożsamości w zewnętrznym odbiorze i podobnie jak nazwa czy firma stanowi dobro osobiste osoby prawnej. Osoba prawna, nawet jeżeli jest równocześnie osobą prawa publicznego, jest uprawniona do dysponowania swoim dobrem osobistym, w tym także do podejmowania uchwał w przedmiocie dysponowania tym dobrem i jego ochrony. W ustawie o odznakach i mundurach zawarte jest uprawnienie dla jednostek samorządu terytorialnego do ustanawiania w trybie uchwały organów stanowiących własnych herbów, flag, emblematów oraz insygniów i innych symboli. Natomiast w art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym ustawodawca wskazał, że do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach herbu gminy, nazwy ulic i placów publicznych oraz wznoszenia pomników. Pojęcie "sprawa" ujęte w tym przepisie obejmuje także kwestie zasad i warunków używania herbu gminy. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wprawdzie ustawa o odznakach i mundurach mówi jedynie o prawie jednostki samorządu terytorialnego do ustanowienie własnego herbu, ale w kontekście postanowień zawartych w art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym, umocowujących radę gminy do podejmowania uchwał w sprawie herbu, należy uznać prawo gminy do podejmowania wszelkich ustaleń w przedmiocie własnego herbu, o ile nie zmieniają one uregulowań prawnych powszechnie obowiązujących w tym zakresie. Zatem art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym przyznaje radzie miasta prawo do podejmowania uchwał "w sprawach" herbu, a nie jedynie do jego ustalenia. Gdyby ustawodawca chciał, aby rada miasta jedynie ustalała swój herb inaczej sformułowałby treść tego przepisu. Wprawdzie w orzecznictwie sądów administracyjnych reprezentowany jest pogląd, że zasady i warunki używania herbu przez miasto nie podlegają uregulowaniu w formie aktu prawa miejscowego wydawanego na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, gdyż dotyczą spraw, które nie są związane z ustrojem jednostki samorządu terytorialnego ani z organizacją wewnętrzną, czy trybem pracy jej organów, to równocześnie nie wyklucza się tam możliwości podjęcia uchwały w sprawie zasad i warunków używania herbu jako aktu prawa miejscowego podjętego na innej podstawie prawnej. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdzono, że uchwała w sprawie herbu gminy nie ma charakteru wewnętrznego, a spełnia cechy przypisane aktowi prawa miejscowego. Jest rozstrzygnięciem, które odpowiada cechom aktu normatywnego: aktu, który nie konsumuje się przez jednorazowe zastosowanie, a obowiązuje nieokreślony krąg podmiotowy w układzie zewnętrznym a nie tylko wewnętrznym - pomiędzy organami gminy.
Zdaniem organu przepisy ustawy o odznakach i mundurach odczytywane w powiązaniu z przepisem art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym nie tylko nie stwarzają przeszkody do uchwalenia zasad posługiwania się insygniami gminnymi, ale mieszczą w sobie implicite uprawnienie do uregulowania takiej materii, bez czego samo uchwalenie herbu lub flagi nie wiązałoby się z jakimikolwiek możliwościami praktycznego ich używania lub wykorzystywania. Zasady te muszą uwzględniać wymogi heraldyczne oraz nie mogą stać w sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym, a w szczególności nie powinny zawierać norm powtarzających unormowania wynikające z innych przepisów prawa i ustanawiać norm ochronnych o charakterze restrykcyjnym sprzecznych z tymi, które wynikają z powszechnie obowiązujących przepisów. W związku z powyższym uchwała rady gminy w sprawie zasad używania herbu i flagi stanowi akt prawa miejscowego. Ma ona bowiem charakter normatywny, abstrakcyjny, generalny i zewnętrzny. Rada gminy jest uprawniona do określenia zasad oraz warunków używania herbu i flagi gminy, gdyż jest to konieczne dla prawidłowego funkcjonowania ustanowionego herbu i flagi. Należy zatem uznać, że kompetencja do podjęcia uchwały w sprawie zasad używania herbu mieści się w szerszej kompetencji do jego ustanawiania.
Wzajemną relację pojęć "sprawy" i "zasady" przesądził prawodawca jednoznacznie w art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a i b ustawy o samorządzie gminnym, przewidując w tych przepisach wyłączną kompetencję rady gminy do podejmowania uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących: a) określania zasad nabycia, zbycia i obciążenia nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata (...), b) emitowania obligacji oraz określania zasad ich zbywania, nabywania i wykupu przez wójta. Z takiego ujęcia całego art. 18 ust. 2 pkt 9 (zawierającego wszak jeszcze dodatkowe wyliczenie, w postaci liter od c do i) wynikają dwa wnioski. Po pierwsze normatywne pojęcie "sprawy" jest pojęciem zbiorczym, obejmującym wiele szczegółowych kwestii. Drugi wniosek sprowadza się do oczywistej konstatacji, że w przepisie analizowanym w tym miejscu wywodu, pojęcie "sprawy" jest szersze, bowiem w jego ramach mieści się również "określanie zasad". Zdaniem Sądu, uwzględniając postulat racjonalnego ustawodawcy, brak jakichkolwiek przeciwwskazań do przyjęcia poglądu, że tożsamym zwrotom językowym, używanym przez prawodawcę w tym samym akcie prawnym, należy w każdym przypadku nadawać identyczne znaczenie. Skoro zatem w art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy samorządowej zostało użyte identyczne, jak w art. 18 ust. 2 pkt 9 sformułowanie "sprawy", w obu przypadkach trzeba mu nadać to samo znaczenie. Mając powyższe na względzie należy uznać, że Rada Miasta jest i była uprawniona do określenia zasad oraz warunków używania herbu Miasta Z., gdyż jest to konieczne dla prawidłowego funkcjonowania ustanowionego herbu (kompetencja do ustanawiania).
Odnosząc się zaś do omyłki pisarskiej znajdującej się w podstawie prawnej przedmiotowej uchwały stwierdzono, że nie stanowi istotnego naruszenia prawa w rozumieniu przepisów ustawy o samorządzie gminnym. Taka podstawa istnieje bowiem i stanowi ją art. 3 ust. 1 ustawy o odznakach i mundurach. Brak powołania właściwej podstawy prawnej, jeżeli taka podstawa prawna istnieje w systemie prawnym, nie powinien skutkować stwierdzaniem nieważności uchwały. Nie stanowi bowiem istotnego naruszenia prawa w rozumieniu przepisów ustawy o samorządzie gminnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Stosownie do unormowania art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2016 r., poz. 446) dalej powoływana jako "u.s.g.", każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z cytowanego przepisu wynika, że przesłankami dopuszczalności skargi na uchwałę organu gminy jest uprzednie, bezskuteczne wezwanie organu gminy do usunięcia naruszenia prawa oraz wykazanie przez skarżącego naruszenia jego interesu prawnego. W rozpoznawanej sprawie skarżący dopełnił wymogu wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie to zawarł bowiem w piśmie z dnia [...] r. Rada Miejska nie udzieliła odpowiedzi na to wezwanie. Równocześnie stwierdzić należy, że nie można podzielić stanowiska Rady, że skarżący nie posiada interesu prawnego do skutecznego wniesienia skargi na uchwałę z dnia [...] r. w sprawie zasad używania herbu Miasta Z.. Prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę rady gminy podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. przysługuje tylko tym podmiotom, których interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone tą uchwałą. Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w tym przepisie jest norma prawa materialnego (najczęściej prawa cywilnego lub administracyjnego), stanowiąca podstawę konkretnych uprawnień skarżącego. Naruszenie tego interesu następuje więc wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Przy czym zauważyć należy, że naruszenie interesu prawnego, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., musi występować już na etapie wnoszenia skargi do sądu administracyjnego i nie może to być naruszenie interesu prawnego przyszłe i niepewne, domniemywane przez skarżącego. Innymi słowy, strona skarżąca musi wykazać, że zaskarżona uchwała naruszając prawo jednocześnie wpływa na sferę materialnoprawną strony, pozbawiając ją pewnych uprawnień gwarantowanych przepisami prawa materialnego albo uniemożliwiając ich realizację. Zgodzić się należy, że w powyższym kontekście okoliczności sprawy dają podstawę do stwierdzenia o naruszeniu interesu prawnego skarżącego, co daje mu legitymację do wniesienia skargi. Unormowanie paragrafu trzeciego ustęp pierwszy zaskarżonej uchwały wskazując podmioty uprawnione do nieodpłatnego użytkowania herbu Miasta Z. oraz ustępu drugiego w związku z ustępem czwartym tego paragrafu uzależniającego możliwość nieodpłatnego używania herbu w celach niekomercyjnych, przez wskazane w tym unormowaniu podmioty od zezwolenia Prezydenta Miasta Z., oczywiście ograniczają prawo skarżącego do nieodpłatnego wykorzystywania herbu, skoro dla wykorzystania swojego uprawnienia musi uzyskać uprzednio stosowną zgodę. Brak jest więc podstaw do odrzucenia skargi. Nie ma jednak podstaw do podzielenia jej merytorycznej argumentacji.
Podstawy stwierdzenia nieważności uchwały lub aktu organu gminy wyznaczone są przez art. 91 ust. 1 zdanie 1 u.s.g. stanowiący, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie utrwalił się pogląd, że tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności aktu (np. uchwały) organu gminy. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (M. Stahl, Z. Kmieciak Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny., Samorząd Terytorialny 2001 r., z. 1-2, s. 101-102). Artykuł 94 Konstytucji RP stanowi, że organy samorządu terytorialnego, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. W przeciwieństwie do regulacji upoważnienia do wydawania rozporządzeń (art. 92) Konstytucja nie wprowadza do regulacji podstaw prawnych delegacji ustawowej do stanowienia przepisów prawa miejscowego nakazu określenia w tej delegacji zakresu spraw oraz wytycznych dotyczących treści aktu. Artykuł 94 Konstytucji stanowi o granicach upoważnień, zaś jej art. 92 o szczegółowym upoważnieniu do wydania rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 listopada 2009 r. (II OSK 1331/09 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) stwierdził, który to pogląd w pełni podziela sąd w niniejszej sprawie, że granice upoważnienia, a szczegółowe upoważnienie jest wprowadzeniem zasadniczej różnicy co do swobody zakresu regulacji. W granicach upoważnienia jest pozostawiona swoboda regulacji, co jest wyrazem pozostawienia organom samorządu terytorialnego samodzielności prawnej w kształtowaniu, za pomocą przepisów prawa miejscowego wykonywania zadań o charakterze lokalnym. Daje to podstawę do wyprowadzenia reguły, że podstawy do stanowienia przepisów prawa przez organy samorządu terytorialnego nie można domniemywać, ale w razie przyznania delegacji nie jest właściwą wykładnia ograniczająca samodzielność samorządu terytorialnego do regulacji przedmiotowej. Według art. 40 ust. 1 u.s.g. na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Artykuł ten wymaga wykładni w związku z art. 18 ust. 2 u.s.g., który w punkcie 13 stanowi, że do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach herbu gminy, nazw ulic i placów będących drogami publicznymi lub nazw dróg wewnętrznych, a także wznoszenia pomników oraz w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 1978 r. o odznakach i mundurach (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 38). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 marca 2009 r. ( II OSK 1454/08 opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) jednoznacznie stwierdził, że wprawdzie art. 3 ust. 1 ustawy o odznakach i mundurach mówi jedynie o prawie jednostki samorządu terytorialnego do ustanowienie własnego herbu, ale w kontekście postanowień zawartych w art. 18 ust. 2 pkt 13 u.s.g., umocowujących radę gminy do podejmowania uchwał w sprawie herbu, należy uznać prawo gminy do podejmowania wszelkich ustaleń w przedmiocie własnego herbu, o ile nie zmieniają one uregulowań prawnych powszechnie obowiązujących w tym zakresie, ponieważ osoba prawna, nawet jeżeli jest równocześnie osobą prawa publicznego, jest bowiem uprawniona do dysponowania swoim dobrem osobistym, w tym także do podejmowania uchwał w przedmiocie dysponowania tym dobrem i jego ochrony.
W wyroku z 25 listopada 2009r. ( II OSK 1307/09 opubl. w CBOSA ) Naczelny Sąd Administracyjny podzielając powyższe stanowisko wskazał, że zasady posługiwania się insygniami gminnymi, jakimi są flaga i herb gminy, muszą uwzględniać wymogi heraldyczne oraz nie mogą stać w sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym, a w szczególności nie powinny zawierać norm powtarzających unormowania wynikających z innych przepisów prawa i ustanawiać norm ochronnych o charakterze restrykcyjnym sprzecznych z tymi, które wynikają z powszechnie obowiązujących przepisów. Skarżący nie wykazał, aby zaskarżona uchwała takie treści zawierała lub była sprzeczna z ogólnie obowiązującymi przepisami prawa. Powyższego przekonania nie uchyla powoływanie się w skardze na art. 24 § 1 kc, który miałby uzasadniać tezę o braku regulacji, które wymagałyby wyrażania zgody na używanie dóbr osobistych w sposób zgodny z prawem. Przepis ten dotyczy ochrony naruszonych dóbr osobistych, tymczasem naruszenie zasad używania insygnii gminnych, chociaż może wiązać się z naruszeniem ich jako dóbr osobistych gminy, nie zawsze może być w ten sposób identyfikowane. Stąd też okoliczność, że gmina, której dobra osobiste zostały naruszone może wykorzystać instytucję o jakiej mowa we wspomnianym przepisie nie oznacza, że nie może samodzielnie ustalić zasad ich używania, zgodnie zresztą z przyznaną kompetencją wynikającą z powołanego już zapisu art. 18 ust.2 pkt.13 ustawy o samorządzie gminnym. Do wspomnianych zasad można zaliczyć również uzyskiwanie akceptacji na sposób wykorzystywania wspomnianych insygnii. Warto podkreślić, że § 3 ust.2 i ust.3 uchwały, mimo posługiwania się pojęciem akceptacji, czy zgody na nieodpłatne używanie herbu Miasta Z. przez podmioty inne, niż wskazane w § 3 ust.1, nie zawierają żadnych przesłanek w jakich można odmówić jej udzielenia. Treść wniosku o wyrażenie zgody o jakim stanowi ust.3 wskazuje, że ma on walor informacyjny, pozwalający na ocenę przyszłego wykorzystywania herbu zgodnie z zasadami określonymi w uchwale. Złożenie zatem wniosku przez osoby wskazane w § 3 ust. 2 uchwały, których katalog nie budzi wątpliwości również skarżącego, zobowiązuje gminę do udzielenia zgody, z określeniem warunków o jakich mowa w ust.4 Wskazane w ust. 5 okoliczności w jakich zgoda może zostać cofnięta lub zawieszona, stanowią natomiast normatywne ujęcie stanów faktycznych, których zaistnienie pozwala na stwierdzenie ich naruszenia i odpowiednią reakcję samej gminy. Uzasadnione jest w tej sytuacji przekonanie, że Rada Miasta przyjmując uchwałę nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zasad używania herbu Miasta Z. nie naruszyła ani norm kompetencyjnych, ani przepisów prawa materialnego w tym i art. 18 ust. 2 pkt 13 u.s.g. oraz art. 94 Konstytucji RP.
Mając na względzie powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło