II SA/Lu 1193/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (spr.), Protokolant st. sekr Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2004 r. przy udziale prokuratora Prokuratury Apelacyjnej K. S. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego Nr [...] z dnia [...]. Zaskarżoną decyzją Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu odwołania J. C. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] Nr [...] mo braku podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniesiono, iż J. C. od 1961 r. do 1993 r. pracował w różnych przedsiębiorstwach początkowo jako ślusarz, a następnie przez okres 20-tu lat jako spawacz. W czasie pracy zawodowej na stanowisku spawacza, narażony był na działanie dymów spawalniczych w tym pyłów i gazów drażniących, toksycznych i uczulających (tlenki azotu, tlenek węgla, chrom + 3 i + 6 , nikiel, tlenki magnezu, tlenki żelaza, dwutlenek tytanu, fluorki, fluorowodór i amoniak oraz promieniowanie UV i podczerwone. Nie był narażony na promieniowanie radioaktywne ani na działanie promieni X. W orzeczeniu lekarskim Nr [...], Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Centrum Profilaktyczno-Leczniczego u J. C. choroby zawodowej nie rozpoznał. Stwierdzone schorzenie "przewlekła białaczka szpikowa" nie ma związku przyczynowego z warunkami pracy. Żaden bowiem czynnik szkodliwy dla zdrowia, na które odwołujący się był narażony w czasie pracy, nie jest uznany za czynnik mogący spowodować rozpoznane schorzenie. Związki chromu VI (sześciowartościowego) oraz niklu, które zalicza się do czynników rakotwórczych dla ludzi, w świetle aktualnej wiedzy medycznej mogą powodować powstanie nowotworów układu oddechowego (tj. płuc), natomiast nie są uznawane za czynnik powodujący powstanie nowotworów układu krwiotwórczego. Brak związku przyczynowego rozpoznanej "przewlekłej białaczki szpikowej" u J. C. z jego warunkami pracy, potwierdził również Instytut Medycyny Pracy w swoim orzeczeniu lekarskim Nr [...] z dnia [...] czerwca 2003r. Decyzję powyższą zaskarżył do Sądu J. C., nie precyzując żądania skargi. W uzasadnieniu zarzucił brak dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego i wadliwe rozstrzygnięcie. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej przyłączył się do skargi i wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, albowiem decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Z uwagi na treść § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. 2002 Nr 132 poz. 1115) przy rozpoznawaniu sprawy niniejszej zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 1983 r. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.). Zgodnie z przepisem § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy. Z przepisu tego wynika, że o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową decydują dwa czynniki: 1. zamieszczenie schorzenia w Wykazie Chorób Zawodowych, 2. ustalenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy, przy czym, przy ocenie działania czynnika szkodliwego należy uwzględniać okoliczności wymienione w § 1 ust. 2 tego rozporządzenia. Konstrukcja tego przepisu przemawia za tym, że w przypadku pozytywnego ustalenia, iż stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w Wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lipca 1984 r. UPRN 9/84 - OSNC 1985 Nr 4, poz. 53). W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że u skarżącego rozpoznano schorzenie zamieszczone w Wykazie chorób zawodowych. Odmowa stwierdzenia choroby zawodowej oparta została na stwierdzeniu, że przebieg zatrudnienia i czynniki chemiczne z którymi się stykał na stanowisku pracy, oraz warunki wykonywania przez skarżącego pracy jako spawacza, nie pozwalają na ustalenie związku przyczynowego schorzenia z pracą zawodową. W świetle analizy akt administracyjnych - w ocenie Sądu - nie można przyjąć, by w sprawie zostało przeprowadzone wnikliwe postępowanie wyjaśniające wszystkie, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, a zatem stanowisko zaskarżonej decyzji nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym przez co narusza ona przepisy art. 7, art. 77 §1 , art. 80 i 107 § 3 kpa. Przepis § 7 ust. 4 cytowanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych wymaga, by jednostka organizacyjna służby zdrowia upoważniona do rozpoznawania chorób zawodowych wydawała orzeczenie na podstawie informacji o zagrożeniach zawodowych, wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia, wynikającej z przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentacji lekarskiej. Oznacza to, że wydanie orzeczenia lekarskiego powinno być poprzedzone ustaleniem powyższych okoliczności i dokonaniem oceny zebranych materiałów przez właściwą jednostkę organizacyjną służby zdrowia. W sprawie, w dniu [...] grudnia 2002r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Centrum Profilaktyczno - Lecznice wydał orzeczenie lekarskie Nr [...] nie poprzedzone pełnym postępowaniem wyjaśniającym. Również Instytut Medycyny Pracy wydał orzeczenie nie dysponując pełnym materiałem dowodowym. W aktach sprawy brakuje charakterystyki warunków i stanowiska pracy zawodowej J. C., informacji o zagrożeniu zawodowym oraz nie przeprowadzono postępowania epidemiologicznego z okresu pracy skarżącego w : a/ Kombinacie Budownictwa Komunalnego w T. na budowie w L. w byłym CSRS, b/ Spółce Akcyjnej "[...]" w K. z okresu jego pracy w kraju tj. 21.03. 1990 r. do 2.07.1990 r. i 17.01.1991 r. do 31.03.1991 r. oraz z okresu jego pracy za granicą: tj. byłej Czechosłowacji na budowie Elektrowni Atomowej "[...]" w okresach: 1.02.1983r. do 20.12.1983r.; 2.01.1984r. do 12.12,1984r.; 04.02.1985r. do 31.05.1985r.; budowie "[...]" od 1.10.1986r. do 31.12.1986r.; budowie "[...]" od 8.06.1987 r. do 31.12.1989 r.; budowie "[...]" od 3.07.1990 r. do 31.12.1990 r. oraz Węgrzech - budowa "[...]" Budapeszt od 7.06.1982 r. do 31.12.1983 r. Organy administracji ograniczyły się do sporządzenia wykazu miejscowości, w których pracował J. C. oraz do wskazania czasokresu jego zatrudnienia, a zebrana prawidłowo dokumentacja stanowi podstawę orzeczenia o chorobie zawodowej. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny twierdzi natomiast w swojej decyzji, iż rozpoznane u skarżącego schorzenie nie jest spowodowane warunkami pracy. Jednakże stanowisko akceptowane przez organ II instancji nie jest poparte żadną analizą materiału dowodowego znajdującego się w aktach. Organy obu instancji nie mając pełnego materiału dowodowego zaniechały przesłuchania skarżącego, pomimo, iż w uzasadnieniu decyzji powołują się na jego wyjaśnienia, których udzielał w trakcie badań lekarskich. Wobec powyższego organy rozważą czy niezbędne jest przesłuchanie skarżącego w charakterze strony w trybie art. 86 kpa, gdy niemożliwe będzie ustalenie warunków stanowisk pracy, na których był zatrudniony J. C. Również ograny obu instancji bezkrytycznie podzieliły orzeczenia lekarskie pomimo, iż orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Centrum Profilaktyczno-Lecznicze jak i orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy nie zawierają zrozumiałych dla laika wyjaśnień czy czynniki chemiczne, na które był narażony skarżący w miejscach pracy można zaliczyć do czynników rakotwórczych, które w następstwie działania wywołują nowotwory złośliwe (punkt 9 Wykazu Chorób Zawodowych cyt. rozporządzenia) Powyższe uchybienia stwierdzone powyżej, uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji, ze względu na konieczność przeprowadzenia gruntownego postępowania wyjaśniającego również decyzji organu I instancji. Z tych względów i na podstawie art. 135 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) należało orzec jak w sentencji wyroku.