II SA/Lu 1196/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2013 r., Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie zwrotu świadczenia nienależnie pobranego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] wydaną z upoważniania Prezydenta Miasta L. przez Kierownika Działu Świadczeń Socjalnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. zażądano od E. W. zwrotu świadczeń nienależnie pobranych, ustalonych decyzją z dnia [...] w wysokości 500 złotych wraz z należnymi odsetkami ustawowymi. E. W. w dniu 16 lipca 2013 r. (data nadania w placówce pocztowej) wniosła odwołanie. Wyjaśniła w nim, że od wielu lat samotnie wychowuje syna na utrzymanie którego jego ojciec nie przekazuje żadnych środków finansowych. W dniu 25 lipca 2013 r. syn został zatrzymany do dyspozycji prokuratora i obecnie przebywa w areszcie śledczym. W zaistniałej sytuacji musiała ustanowić dla niego adwokata z wyboru, z czym łączy się konieczność ponoszenia kosztów jego ustanowienia wynoszących 5.000 złotych. Środki finansowe otrzymane z funduszu alimentacyjnego odwołująca się przeznaczyła na opłacenie kosztów ustanowienia adwokata. Aby opłacić te koszty musiała również zaciągnąć kredyt, który obecnie spłaca. Korzystając z zaistniałej sytuacji ojciec jej syna wniósł o wstrzymanie alimentów, o czym nie została poinformowana. W jej ocenie postępowanie takie jest nieetyczne. Krzywdzi matkę samotnie wychowującą dziecko. Wniosła o umorzenie zaległej kwoty, gdyż wraz z synem utrzymuje się z kwoty 1.200 złotych miesięcznie. Jej zdaniem aresztowanie syna i konieczność wynajęcia dla niego adwokata oraz wysokość zarobków przemawiają za uznaniem obowiązku zwrotu środków otrzymanych z funduszu alimentacyjnego za bezpodstawny. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. postanowieniem z dnia [...] stwierdziło uchybienie terminu do jego wniesienia. Kolegium ustaliło, że zaskarżoną decyzję E. W. otrzymała w dniu [...]. Zatem termin do wniesienie odwołania upływał w dniu 13 lipca 2013 r. Odwołanie nadano w placówce pocztowej w dniu 16 lipca 2013 r., co potwierdza data stempla pocztowego, a więc po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia. Przy czym odwołująca nie wniosła o przywrócenie uchybionego terminu. Z tych powodów odwołanie E. W. nie podlega merytorycznemu rozpatrzeniu. Kolegium stwierdziło, że znajdujący się w odwołaniu wniosek o umorzenie należności organ I instancji winien rozpatrzyć w odrębnym postępowaniu. Skargę na powyższe postanowienie wniosła E. W. Zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie art. 57 kpa oraz art. 126 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa domagała się jego uchylenia. W ocenie skarżącej naruszenie powołanych przepisów polegało na błędnym obliczeniu terminu do skutecznego wniesienia odwołania. Na mocy unormowania art. 126 kpa do postanowień stosuje się wymogi wynikające z art. 107 § 2 - 5 kpa Tym samym uzasadnienie faktyczne powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie faktyczne zaskarżonego postanowienia nie spełnia tych wymagań. Zawiera nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, na podstawie którego orzeczono o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy przyjął bowiem, że ostatnim dniem terminu do wniesienia odwołania był dzień 13 lipca 2013r., który przypadał w sobotę. W myśl art. 57 § 4 kpa, jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. Wprawdzie na gruncie ustawy o dniach wolnych od pracy sobota nie została zaliczona do dni ustawowo wolnych od pracy, ale w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że należy ją traktować na równi z dniami ustawowo wolnymi od pracy. Ponadto zgodnie z art. 6 kpa organy administracji publicznej są zobowiązane do działania na podstawie przepisów prawa. Nieprawidłowe obliczenie przez Kolegium ostatniego dnia terminu do wniesienia odwołania narusza zasadę zaufania obywatela do organów administracji publicznej i działań przez nie podejmowanych. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, wniosło o oddalenie skargi i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, choć rację ma skarżąca twierdząc, że organ odwoławczy nieprawidłowo ustalił ostatni dzień terminu do wniesienia odwołania. W sprawie bezsporne jest to, że w decyzji z dnia 20 czerwca 2013r. skarżąca została prawidłowo pouczona o terminie i trybie wniesienia odwołania oraz to, że decyzję tą otrzymała w dniu 29 czerwca 2013 r., zaś odwołanie od niej nadała w placówce pocztowej w dniu 16 lipca 2013 r. Zgodnie z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1969 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. Nr 267) odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. W myśl art. 57 § 1 kpa, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Natomiast paragraf 4 art. 57 kpa stanowi, że jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. Zgodnie z art. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dnia wolnych od pracy (Dz.U. z 1951 r. Nr 4, poz. 28 ze zm.) dniami wolnymi od pracy są 1 stycznia - Nowy Rok, 6 stycznia - Święto Trzech Króli, pierwszy dzień Wielkiej Nocy, drugi dzień Wielkiej Nocy, 1 maja - Święto Państwowe, 3 maja - Święto Narodowe Trzeciego Maja, pierwszy dzień Zielonych Świątek, dzień Bożego Ciała, 15 sierpnia - Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny, 1 listopada - Wszystkich Świętych, 11 listopada - Narodowe Święto Niepodległości, 25 grudnia - pierwszy dzień Bożego Narodzenia, 26 grudnia - drugi dzień Bożego Narodzenia oraz niedziele. Skarżąca odebrała decyzję w dniu 29 czerwca 2013 r. Tym samym czternastodniowy termin do wniesienia odwołania mijał w dniu 13 lipca 2013 r., który to dzień przypadał w sobotę. Z unormowania art. 57 § 4 kpa oraz art. 1 pkt 1 i 2 ustawy o dniach ustawowo wolnych od pracy wynikałoby, że dzień 13 lipca 2013 r. jest ostatnim dniem terminu do wniesienia odwołania. Rację ma jednak skarżąca twierdząc, że sobota traktowana jest na gruncie postępowania administracyjnego jako dzień równorzędny z dniem ustawowo wolnym od pracy. Pogląd ten można obecnie uznać za ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt I OPS 1/11 – ONSAiWSA 2011/5/95). Tym samym w myśl art. 57 § 4 kpa przyjąć należy, że ostatni dzień terminu do wniesienia odwołania przypadać będzie na najbliższy następny po 13 lipca 2013r. dzień powszedni, którym był poniedziałek 15 lipca 2013 r. Skarżąca nadała zaś odwołanie w placówce pocztowej w dniu 16 lipca 2013 r. Zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 kpa termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadano w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe. Skarżąca nadała zaś odwołanie dzień po upływie ostatniego dnia terminu do wniesienia odwołania, nie wnosząc przy tym o przywrócenie uchybionego terminu. Zatem Kolegium, choć błędnie przyjęło, że ostatnim dniem terminu do wniesienia odwołania był dzień 13 lipca 2013 r., prawidłowo oceniło, iż odwołanie skarżącej od decyzji z dnia 20 czerwca 2013 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 siepania 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.) oddalił skargę.