II SA/Lu 120/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek (spr.), Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Bogusław Wiśniewski, Protokolant stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2004 r. sprawy ze skargi B. i P. P. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego oddala skargę Uchwałą z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w sprawie rozpatrzenia zarzutu złożonego do projektu Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Ośrodka Gminnego K. Rada Gminy K. odrzuciła w całości zarzut, zgłoszony w dniu 18 listopada 2002 r. przez B. i P. P., w związku z działkami nr [...] i [...] w K. dotyczący wprowadzenia projektowanych dróg KL i KD. W uzasadnieniu Rada Gminy wyjaśniła, że w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego gminy K. /uchwała nr XXIII/64/88 Gminnej Rady Narodowej z dnia 30 czerwca 1988 r./ działki o numerach [...], [...]położone w miejscowości K. przeznaczone są pod funkcje upraw polowych. W projekcie planu na przedmiotowych działkach zostały wprowadzone tereny zabudowy jednorodzinnej, które obejmują większość działek. dla prawidłowej obsługi w/w projektowanych terenów wprowadzono po istniejącym śladzie geodezyjnym drogę lokalną KL w części zachodniej oraz dwie drogi: lokalną i dojazdową w części północnej i południowej działki. Powyższy układ dróg zapewnia obsługę dwóch pełnowymiarowych działek. Ustalenia tekstu planu zakładają minimum 10 metrów szerokości w liniach rozgraniczających dla tych dróg. Powołała się przy tym na § 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym do działki budowlanej oraz do budynków i urządzeń z nim związanych należy zapewnić dojście i dojazd do drogi publicznej, odpowiednio do przeznaczenia i sposobu jego użytkowania oraz wymagań ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach szczególnych. Szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 metry. W zespole budynków jednorodzinnych dopuszcza się zastosowanie dojścia i dojazdu do działek budowlanych w postaci ciągu pieszo-jezdnego pod warunkiem, że ma on szerokość nie mniejszą niż 5 metrów. Za podstawę prawną Rada Gminy przyjęła również art. 1 ust. 2 pkt 1, 2, 3 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm./ zgodnie z którym w zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się wymagania ładu przestrzennego, urbanistyki i architektury, walory ekonomiczne przestrzeni oraz prawo własności osób trzecich, a w tym zdrowia i bezpieczeństwa ludzi i mienia. Uchwałę tę w dniu 22 stycznia 2003 r. zaskarżyli P. i B.P. , domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu wskazali, że ich działki o nr nr [...] [...] nie były dotychczas przeznaczone pod uprawy rolne, jak stanowi to uchwała, ale od dnia 4 lipca 1993 r. należy do terenów budowlanych. W związku z tym Urząd Gminy wydał im pozwolenie na budowę jeszcze przed wytyczeniem projektowanych dróg dojazdowych przez te działki /obecnie na terenie, o którym mowa, jest wybudowany dom/. Poza tym proponowany układ dróg powoduje duży ubytek obszarowy ich działek o nr nr [...] i [...], który wynosi ponad 25 %. Dodatkowo drogi dzielą działki na dwie części w ten sposób, że jedna jest mała i trójkątna, więc w konsekwencji nieużyteczna pod względem budowlanym. Najlepsza byłaby komasacja i nowy podział. W dniu 25 lutego 2003 r. Wójt Gminy złożył odpowiedź na skargę, w której domagał się jej oddalenia. W uzasadnieniu ustosunkowując się do skargi wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującym Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego /uchwała Nr XXIII/64/88 Gminnej Rady Narodowej z dnia 30 czerwca 1988 r. ze zm./ wskazane działki nr [...] nr [...] znajdują się w terenie objętym opracowaniem planu, oznaczonym symbolami: AA 74 MNJ – zabudowa jednorodzinna i AA 4 RP – tereny upraw polowych. Ustalenia realizacyjne planu brzmią: "Projektowana zabudowa jednorodzinna. Obowiązuje opracowanie Planu Szczegółowego Zagospodarowania Przestrzennego terenu łącznie z terenem oznaczonym na rysunku planu symbolem AB 31 MNJ". W stanie istniejącym jest to teren upraw polowych, ogrodniczych i sadowniczych. Obecna edycja zmian planu, od której odwołują się skarżący obejmująca działki nr [...] i nr [...] i tereny sąsiednie opracowana jest w skali szczegółowej. Ponadto wyjaśnił, że przebieg projektowanej drogi obsługującej również tereny sąsiednie harmonizuje lokalizacyjnie z istniejącym budynkiem mieszkalnym na działce sąsiedniej, co przesądza o układzie jej trasowania. Obecny sposób parcelacji i istniejącego zagospodarowania terenu uniemożliwia zaprojektowanie układu komunikacyjnego w taki sposób, aby drogi powodowały jednakowy ubytek gruntu dla każdego właściciela terenu, a jednocześnie spełniały warunki rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie /Dz.U. z 1999 r. Nr 43 poz. 430 ze zm./. Konieczne zatem było przyjęcie w projekcie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Ośrodka Gminnego rozwiązania kompromisowego, które w jak najwyższym stopniu będzie harmonizować istniejące podziały działek, a jednocześnie pozwoli na spełnienie obowiązujących przepisów w zakresie układu komunikacyjnego. Poza tym projekt został wyłożony do publicznego wglądu w dniach od 28 października 2002 r. do 18 listopada 2002 r. i został zaakceptowany przez większość właścicieli terenów, których plan dotyczy. Wnioskować z tego należy, że projekt ten w największym stopniu zabezpiecza społeczny interes właścicieli terenów. Także propozycja komasacji całości terenu, o której piszą skarżący, była wnioskowana przez Wójta Gminy, jednak została odrzucona przez zainteresowanych mieszkańców na spotkaniu w dniu 2 sierpnia 2002 r. Zainteresowani stwierdzili, że wymagane standardy powierzchniowe działek do zabudowy uzyskają poprzez wymianę międzysąsiedzką. Podkreślił również, że wyznaczony w tym obszarze w dotychczasowym planie pas terenów budownictwa jednorodzinnego nie gwarantował zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1-3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wymaganego ładu przestrzennego, walorów architektonicznych i krajobrazowych tego obszaru, ochrony środowiska przyrodniczego oraz zapewnienia bezpieczeństwa ludności ze względu na brak wydzielenia wewnętrznego układu komunikacyjnego. Zaprojektowany model przestrzennego zagospodarowania obszaru /obejmujący wszak nie tylko działki skarżących/ wpłynie na uporządkowanie przestrzeni i architektonicznego charakteru zabudowy. Rozpatrując złożoną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej decyzji ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /tekst jednolity: Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139/ ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy. Kontrola Sądu w tym zakresie nie może więc dotyczyć celowości czy słuszności dokonywanych w planie zagospodarowania przestrzennego rozstrzygnięć, lecz ogranicza się jedynie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał, a zwłaszcza przestrzegania określonej w/w ustawą procedury planistycznej. Taki zakres kognicji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wynika również z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił w swoim orzecznictwie, że do rady gminy jako autonomicznego organu należy określanie reguł zabudowy terenu, zapatrywanie to należy również odnieść do rozbudowy układu drogowego w celu zapewnienia działkom budowlanym oraz budynkom i urządzeniom z nimi związanymi dojścia i dojazdu do drogi publicznej, odpowiednio do przeznaczenia i sposobu użytkowania /w myśl § 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie/. Materiał zgromadzony w aktach rozpoznawanej sprawy pozwala na stwierdzenie, że organy gminy w toku postępowania zmierzającego do uchwalenia projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. dochowały wymogów określonych ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym. W szczególności zgodnie z art. 18 ust. 2 tej ustawy dokonano niezbędnych ogłoszeń i zawiadomień. Wystąpiono też do odpowiednich organów o opinie i uzgodnienia. Rada Gminy w odpowiedzi na skargę mówiąc o kompromisowym rozwiązaniu pośrednio przyznała, że w wyniku wprowadzonych w projekcie zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy, interesy niektórych właścicieli /w tym i skarżących właścicieli działek nr [...] i nr [...], które w dotychczasowym planie zagospodarowania przeznaczone były pod uprawy rolne, w projekcie nowego planu natomiast na drogi łączące budynki w projektowanym osiedlu/ zostaną naruszone, jednak zmiana taka jest podyktowana koniecznością zharmonizowania w jak najwyższym stopniu istniejących podziałów działek i zapewnieniem – zgodnie z przepisami – właściwego układu komunikacyjnego. Ponadto w świetle art. 24 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia stanowi jedynie przesłankę by środek prawny wniesiony przez osobę kwestionującą ustalenia zawarte w projekcie planu w ogóle można było uznać za zarzut i otwiera dopiero drogę do jego merytorycznej oceny. Ocena ta zaś dotyczy rodzaju naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia osoby wnoszącej zarzut i w zależności od tego zarzut może być uwzględniony albo odrzucony. Obowiązek uwzględnienia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia osoby wnoszącej zarzut jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego /norm prawa materialnego/ Rada Gminy nie ma zaś takiego obowiązku wówczas, gdy naruszony zostaje wprawdzie interes prawny lub uprawnienie osoby wnoszącej zarzut, ale dzieje się to zgodnie z obowiązującym prawem, w ramach którego rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy. Ta druga sytuacja zachodzi w sprawie niniejszej, nie ulega bowiem wątpliwości, że realizacja nowych inwestycji w tym terenie wymaga rozbudowy układu drogowego. W związku z tym, zarzut skarżącego, iż proponowany układ dróg spowoduje duży ubytek obszarowy jego działek, a ponadto drogi podzielą je na dwie części, przy czym jedna z nich będzie mała i trójkątna, a w konsekwencji nieużyteczna pod względem budowlanym, nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie narusza obiektywnego porządku prawnego. Nie zasługuje również na uwzględnienie, podnoszony przez skarżących fakt uzyskania przez nich przed wytyczeniem projektowanych dróg dojazdowych, pozwolenia na budowę domu na ich działkach, oznaczonych nr [...] i nr [...]. Ustawodawca przyznając Radzie Gminy kompetencje do ustalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zapewnił jednocześnie w art. 36 cyt. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym właścicielowi nieruchomości prawo żądania od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo wykupienia nieruchomości lub jej części albo zamiany nieruchomości na inną w sytuacji, gdy w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe, bądź istotnie ograniczone. Nie ma przeszkód, by skarżący w przyszłości skorzystali z takiego uprawnienia. Reasumując należy stwierdzić, że mimo naruszenia chronionego prawem interesu skarżących wynikającego z uprawnień właścicielskich, Rada Gminy nie miała obowiązku uwzględnienia zarzutu. Działała bowiem w granicach przysługującego jej uznania, którego nie nadużyła. W związku z powyższym i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ Sąd skargę oddalił.