II SA/Lu 120/05

WyrokWSA w Lublinie2005-02-24

Skład orzekający: Sędzia NSA Witold Falczyński, Asesor WSA Wiesława Achrymowicz, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne może zostać uznane za wydane z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu, jeśli pismo skarżącego nie było odwołaniem, lecz nowym żądaniem dotyczącym innego okresu świadczeniowego?
Ratio decidendi
Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu, ponieważ pismo skarżącego nie stanowiło odwołania od decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne, lecz nowe żądanie dotyczące innego okresu. Organ wadliwie zakwalifikował pismo jako odwołanie, podczas gdy powinno było rozważyć instytucję przekazania wniosku do organu właściwego dla postępowania pierwszoinstancyjnego.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez H.B. od decyzji Wójta Gminy przyznającej świadczenie pielęgnacyjne na określony okres. H.B. złożył skargę, argumentując, że jego pismo nie było odwołaniem, lecz żądaniem dotyczącym świadczenia za wcześniejszy okres, nieobjęty decyzją Wójta. SKO wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz ( sprawozdawca ),, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent – stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2005 r. sprawy ze skargi H. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienie środka odwoławczego w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia. II SA / Lu 120 / 05 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia [...]grudnia 2004r. z przywołaniem art. 134 k.p.a., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez H.B. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2004r. o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego na czas od 22 lipca 2004r. do 31 sierpnia 2005r. w związku z opieką nad małoletnim synem K. W uzasadnieniu powziętego formalnoprawnego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało na okoliczność doręczenia odwołującemu się pierwszoinstancyjnej decyzji w dacie sierpnia 2004r., gdy odwołanie złożone zostało w dacie 03 listopada 2004r., a zatem z ewidentnym przekroczeniem ustawowego terminu, w wymiarze 14 dni, stanowionego w art. 129 § 2 k.p.a. Na wskazane rozstrzygnięcie administracyjne skargę złożył H.B., przypisując rozstrzygające znaczenie zgłoszonemu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego żądaniu powzięcia stanowiska odnośnie świadczenia pielęgnacyjnego za okres wcześniejszy, którego nie dotyczy decyzja Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2004r., której rozstrzygnięcia nie kwestionuje. Prezentował stanowisko o przysługującym mu interesie prawnym do ubiegania się o rozstrzygnięcie przez właściwy organ administracji publicznej o zasadności przyznania mu tożsamej kategorii świadczenia, ale za inny okres, bowiem toku postępowania, prowadzonego dla przesądzenia statusu jego małoletniego dziecka K., jako osoby niepełnosprawnej, wymagającej stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, gdy z miesiącem sierpniem 2003r. zakończeniu uległ okres czasu, na który przyznany został zasiłek stały, właśnie z racji sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, a przywoływana w sprawie decyzja pierwszoinstancyjna objęła okres od 22 lipca 2004r., to jest późniejszy, odpowiadający treści jego wniosku z tej daty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując u podstaw prezentowanego stanowiska argumentację faktyczną i prawną, przywołaną w zaskarżonym postanowieniu, w tym kwalifikację pisma skarżącego złożonego temuż organowi w dacie 03 listopada 2004r., jako odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2004r. o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego za okres poczynając od złożenia wniosku w tym przedmiocie, przywołanej wyżej. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kognicji sądowoadministracyjnej poddana została kontrola działalności organów administracji publicznej w aspekcie legalności, gdy niniejszym kontrolowane postanowienie tego rozstrzygającego wymogu nie realizuje, jako powzięte z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu w administracji, wyczerpujące przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W kontekście art. 128 k.p.a. odwołanie stanowi każda czynność podjęta przy zachowaniu formalnych wymogów statuowanych w treści art. 63 k.p.a., a stanowiące w swej treści wyraz niezadowolenia strony postępowania administracyjnego z powziętego rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. W badanym niniejszym administracyjnym procedowaniu pismo skarżącego skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, złożone w dacie 03 listopada 2004r., tej rozstrzygającej przesłanki nie realizuje. W jego treści bowiem H.B. w żadnej mierze nie polemizował z przyznanym mu świadczeniem pielęgnacyjnym z racji sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem na czas określony w jej osnowie. Natomiast wyraźnie domagał się wydania decyzji odnośnie okresu poprzedzającego, poczynając od wygaśnięcia uprawnienia do zasiłku stałego do złożenia wniosku w dacie 22 lipca 2004r., a nieobjętego osnową przywoływanej decyzji Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2004r. Wystąpienie z takim nowym żądaniem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stanowiące w swej istocie wyraz konsekwentnej woli zainteresowanego uzyskania w tej materii rozstrzygnięcia administracyjnego, skoro w tożsamym przedmiocie jego uprzednie pismo z dnia 07 października 2004r., skierowane do Wójta Gminy nie doprowadziło w następstwie do wydania decyzji, obligowało do rozważenia instytucji przekazania wniosku do organu właściwego dla procedowania pierwszoinstancyjnego, przewidzianej mocą art. 65 § 1 k.p.a., odpowiednio do ustawowo normowanej właściwości rzeczowej. Konkludując, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w okolicznościach kontrolowanego postępowania administracyjnego, wadliwie zakwalifikowało, jako odwołanie, pismo skarżącego doń kierowane, zawierające w swej treści nowe a nierozstrzygnięte żądanie, gdy zważyć wskazywany przezeń przedział czasowy, a nieobjęty przywoływaną wyżej decyzją z dnia [...] lipca 2004r., w szczególności gdy istotnie złożone zostało znacznie po upływie terminu dla domagania się uzupełnienia decyzji pierwszoinstancyjnej w świetle art. 111 § 1 k.p.a., jednoznacznie niekwestionowanej, wobec pozytywnego rozstrzygnięcia o uprzednio zgłoszonym organowi żądaniu. W następstwie, organ z urzędu powziął na etapie formalnoprawnym procedowanie w kolejnej instancji, a zastrzeżone wyłącznie dla sytuacji realizowania odwoławczej inicjatywy przez stronę postępowania administracyjnego, która niniejszym przede wszystkim formalnoprawnie nie została podjęta. W tym miejscu wymaga podkreślenia oblig rozstrzygnięcia w ustawowo przewidzianej formie, przez właściwy organ administracji, zgłoszonego doń żądania, W tym kontekście pismo z dnia 21 października 2004r., wydane z upoważnienia Wójta Gminy tego rozstrzygającego jurydycznie wymogu nie realizuje, już choćby z racji braku pouczenia dla strony o prawie, terminie i sposobie zainicjowania postępowania instancyjnego, co wbrew wymogom statuowanym w art. 107 § 1 k.p.a. Stanowi ono natomiast potwierdzenie woli skarżącego, konsekwentnie wyrażanej na etapie postępowania administracyjnego, rozstrzygnięcia przez właściwy organ administracji o prawnej racji wyraźnie formułowanego żądania przyznania wskazywanej kategorii świadczenia, wobec sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, który to jego status w sposób wyczerpujący znalazł ostateczne i prawomocne potwierdzenie w orzeczeniu o niepełnosprawności, a za okres toku postępowania administracyjnego i przed sądem powszechnym właśnie w tej materii, bezsprzecznie nieobjęty dotychczas powziętym rozstrzygnięciem administracyjnym, co winno nastąpić przy zrealizowaniu formalnoprawnych wymogów z art. 107 § 1-3 k.p.a.. Przedstawiona ocena prawna stanowi konsekwentną kontynuację linii prezentowanej w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, by przywołać wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego : z dnia 02 czerwca 1999r. w sprawie IV SA 868/97 /LEX 47862/, z dnia 23 stycznia 1998r. w sprawie II SA 1159/97 /LEX 41920/, z dnia 21 czerwca 1999r. w tezie drugiej w sprawie IV SA 935/96 /LEX 47863/. Z tych względów, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło