II SA/Lu 1202/17

PostanowienieWSA w Lublinie2018-05-18

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie zwolnionej z mocy ustawy od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, która wnioskuje o ustanowienie adwokata z urzędu, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku dla własnego utrzymania?
Ratio decidendi
Osobie zwolnionej z mocy ustawy od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, która wnioskuje o ustanowienie adwokata z urzędu, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku dla własnego utrzymania. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w takim przypadku jest zbędny i podlega umorzeniu.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wcześniej została zwolniona z mocy ustawy od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym odmowy wznowienia postępowania w sprawie zasiłku stałego. Referendarz sądowy umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jako zbędne i rozpoznał wniosek o ustanowienie adwokata.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano J. S. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. II. Umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zasiłku stałego postanawia : I. Przyznać J. S. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. II. Umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W piśmie z dnia 16 kwietnia 2018 r. skarżąca zwróciła się o przyznanie adwokata z urzędu. Następnie skarżąca nadesłała dwa wypełnione urzędowe formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy. W jednym z nich wniosła o ustanowienie adwokata, a w drugim o zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Na wstępie podnieść należy, że skarżąca jest zwolniona w przedmiotowej sprawie z mocy ustawy od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Sprawa, w której skarżąca wniosła skargę mieści się w kategorii spraw wymienionych w art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., w związku z czym skarżąca w sprawie niniejszej jest zwolniona z wszelkich kosztów sądowych w toku postępowania przed sądem pierwszej i drugiej instancji. Z tych względów rozpoznanie wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne, co obliguje referendarza na podstawie art. 249a p.p.s.a. do umorzenia postępowania o prawo pomocy w tym zakresie (pkt II postanowienia). Do rozpoznania pozostaje zatem wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek o ustanowienie adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stwierdzić należy, że wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest osobą niepełnosprawną, utrzymuje się z zasiłku stałego z pomocy społecznej w kwocie [...] zł i dodatku mieszkaniowego w kwocie [...] zł. Poza prawem użytkowania wieczystego mieszkania o pow. [...] m2 wraz działką o pow. [...] m2, skarżąca nie posiada innego majątku nieruchomego, ani żadnych zasobów finansowych. Uzyskiwany dochód skarżąca wydatkuje na konieczne koszty swojego utrzymania (media, leczenie, wyżywienie). Mając powyższe na uwadze (niski dochód w całości wydatkowany na niezbędne koszty utrzymania, brak po stronie skarżącej majątku mogącego służyć pozyskaniu środków finansowych) stwierdzić należy, że skarżąca spełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., nie jest bowiem w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia należnego profesjonalnemu pełnomocnikowi za prowadzenie sprawy, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono o przyznaniu stronie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata (pkt I postanowienia).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło