II SA/Lu 1207/03

WyrokWSA w Lublinie2004-05-11

Skład orzekający: Maria Wieczorek, Jerzy Marcinowski, Jadwiga Pastusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny, po wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją o rejestracji pojazdu, ma obowiązek uchylić tę decyzję i odmówić rejestracji, jeśli pierwotna decyzja została wydana na podstawie fałszywych dokumentów, a następnie stwierdzono przestępstwo poświadczenia nieprawdy przez urzędnika?
Ratio decidendi
Organ administracyjny ma obowiązek uchylić ostateczną decyzję o rejestracji pojazdu i odmówić rejestracji, jeśli postępowanie, w którym została wydana, było dotknięte wadą kwalifikowaną polegającą na wydaniu jej na podstawie sfałszowanych dokumentów, co zostało potwierdzone wyrokiem karnym stwierdzającym przestępstwo poświadczenia nieprawdy. W takiej sytuacji organ musi zastosować art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., wydając nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący M. G. nabył samochód w 1997 r., który został zarejestrowany na jego rzecz na podstawie dokumentów, w tym dowodu rejestracyjnego wydanego na nazwisko "Z. B.". Później okazało się, że urzędniczka Urzędu Gminy, która wystawiła ten dowód i potwierdziła dane, została skazana za poświadczenie nieprawdy. Starosta, po wznowieniu postępowania, uchylił decyzję o rejestracji i odmówił jej ponownego wydania, nakazując zwrot dowodu i tablic rejestracyjnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji i rejestracji pojazdu, argumentując, że wina leży po stronie Wydziału Komunikacji, a on sam korzysta z samochodu do pracy.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (spr.), Protokolant st.ref. Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu z jednoczesnym nakazaniem zwrotu dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją Nr [...] z dnia [...] utrzymało w mocy, decyzję wydaną z up. Starosty z dnia [...] sierpnia 2003 r., którą to decyzją – po wznowieniu postępowania – uchylono decyzję Kierownika b. Urzędu Rejonowego z dnia [...] lutego 1998r. o zarejestrowaniu samochodu osobowego marki Opel Kadett 1,6 D i odmówiono M. G. rejestracji tego pojazdu i jednocześnie nakazano zwrot dowodu rejestracyjnego Nr [...] i tablic rejestracyjnych [...]. W uzasadnieniu decyzji podano, że M. G. samochód osobowy marki Opel Kadett 1,6 D nabył w dniu [...] grudnia 1997r. od osoby, która podała swoje personalia jako "Z. B.". Samochód ten półtora miesiąca wcześniej tj. [...] listopada 1997 r. został zarejestrowany na to "imię i nazwisko" w wydziale komunikacji w Urzędzie Gminy, co potwierdzał wydany przez ten organ dowód rejestracyjny serii Nr [...]. Osoba, która wystawiła ten dowód rejestracyjny, potwierdziła następnie zgodność danych pojazdu i właściciela na formularzu zawiadomienia wystawionego przez Urząd Rejonowego z dnia [...] stycznia 1998 r. Powyższe potwierdzenie i pozostałe przedstawione przez M. G. dokumenty uzasadniały zarejestrowanie pojazdu na jego rzecz. Wyrokiem z dnia [...] września 2000 r. w sprawie [...] Sądu Rejonowego – pracownica Urzędu Gminy, która wystawiła dowód na nazwisko "Z. B." i potwierdziła zgodność danych pojazdu i właściciela na formularzu stanowiącym podstawę do rejestracji pojazdu na osobę M. G., została uznana winną poświadczenia nieprawdy i skazana za to przestępstwo. Organ I instancji z uwagi na powyższe wznowił postępowanie w przedmiocie rejestracji samochodu Opel Kadett na rzecz M. G. Organ decyzyjny pierwszej instancji w postanowieniu wskazał art. 145 § 1 pkt 2 kpa, więc przepis przewidujący możliwość wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli ta została wydana w wyniku przestępstwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzielając powyżej wskazaną podstawę wznowienia uznał, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy popełnieniem przestępstwa, które stwierdzone zostało wyrokiem karnym a wydaniem decyzji o rejestracji pojazdu. Nadto okoliczności sprawy pozwalają na rozważenie innej podstawy wznowieniowej, a mianowicie fałszu dowodów, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności. Dowodem, na którego podstawie nastąpiła rejestracja pojazdu na rzecz M. G. był poprzedni dowód rejestracyjny, który okazał się być sfałszowany i adnotacja urzędowa potwierdzająca zgodność danych z ewidencją pojazdu, która również była sfałszowana. Postępowanie o rejestrację pojazdu było dotknięte wadą kwalifikowaną toteż należało ją wzruszyć. W związku z tym, że rejestracja poprzednia nastąpiła wskutek przestępstwa, to wniosek odwołującego o rejestrację należało załatwić odmowie, gdyż nie przedłożył on poprzedniego prawdziwego dowodu rejestracyjnego. A uprzedni dowód rejestracyjny – zgodnie z art. 72 ust.1 ustawy prawa o ruchu drogowym - jest jednym z koniecznych warunków rejestracji pojazdu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. G. domagał się uchylenia powyższych decyzji, podnosząc, iż po zakupie samochodu Opel Kadett 1,6 D, został on zarejestrowany na podstawie przedstawionych dokumentów. Od tego czasu minęło już ponad 5 lat i za zaistniałą sytuację winę ponosi Wydział Komunikacji. Chciałby nadal korzystać z tego samochodu, gdyż dojeżdża nim do pracy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje: Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem podnieść należy, że w świetle art. 151 § 1 pkt 1 i 2 kpa organ administracyjny właściwy w sprawie po wznowieniu w niej postępowania zakończonego decyzją ostateczną, po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy wydaje decyzje, w której: 1/ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 , albo 2/ uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Z powyższego wynika, że wydając decyzję na podstawie tego przepisu organ administracyjny musi ustalić i rozważyć w pierwszej kolejności czy są podstawy wznowieniowe z art. 145 § 1 kpa do tego, by można było uchylić dotychczasową decyzję ostateczną. Brak takich podstaw wznowieniowych musi spowodować wydanie decyzji odmawiającej uchylenie dotychczasowej decyzji ostatecznej. Jeśli natomiast istnieją podstawy wznowieniowe z art. 145 § 1 kpa to organ administracyjny ma obowiązek wydania decyzji uchylającej decyzję dotychczasową (ostateczną) i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. W ocenie decyzji zaskarżonej skargą zaistniały przesłanki w sprawie do wydania decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa, bowiem zaistniały podstawy do uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 145 § 1 kpa. Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, iż organy obu instancji zajęły trafne stanowisko. Zgodnie z obowiązującym w dacie rejestracji przedmiotowego pojazdu , § 3 ust.1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 kwietnia 1993r. w sprawie rejestracji ewidencji, oznaczania pojazdów (Dz. U. Nr 37, poz. 1642 z późn. zm.) przy wniosku o zarejestrowanie pojazdu właściciel obowiązany był przedstawić oryginał dowodu własności pojazdu, a jeżeli pojazd był zarejestrowany także ostatni dowód rejestracyjny. Oba rodzaje dokumentów musiały być prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnej autentyczności dokumentu, lecz także zgodne ze stanem faktycznym. Dokumentem własności musi więc być dokument przenoszący w konkretnej sytuacji prawo własności, zaś dowodem rejestracyjnym – dokument sporządzony przez właściwy organ na podstawie dowodu własności w powyższym znaczeniu. Nadto ostatni dowód rejestracyjny musi zawierać zgodne z rzeczywistym stanem dane personalne właściciela samochodu. W przypadku niedopełnienia powyższych wymogów żaden pojazd nie mógł i nadal nie może być zarejestrowany. Podobne uregulowanie zawiera bowiem § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów (Dz.U. 2002 r. Nr 133, poz. 1123). W niniejszej sprawie niesporne jest, że dowód rejestracyjny na podstawie którego następnie dokonano rejestracji na rzecz M. G. został sfałszowany przez urzędnika Urzędu Gminy. Jak wynika z treści wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] września 2000 r. sygn. akt [...] urzędniczka ta popełniła fałsz intelektualny (art. 271 kk) , potwierdzając nieprawdę w jego części istotnej – wskazującej właściciela pojazdu, chociaż sam dokument co do formy jest autentyczny i nie budzi zastrzeżeń. Również ta sama urzędniczka potwierdziła zgodność danych pojazdu i właściciela pojazdu na formularzu zawiadomienia wystawionego przez Urząd Rejonowy z [...] stycznia 1998r. Skoro dane zawarte w dowodzie rejestracyjnym odnośnie właściciela spornego samochodu – były niezgodne ze stanem rzeczywistym Starosta– zasadnie – po ujawnieniu tych faktów - wznowił postępowanie , a następnie uchylił decyzje w przedmiocie zarejestrowania pojazdu i odmówił rejestracji samochodu. Powyższa decyzja oraz utrzymująca w mocy to rozstrzygniecie decyzja organu odwoławczego nie narusza prawa. Do czasu zakończenia wznowionego postępowania administracyjnego M. G. nie przedstawił żadnych bezspornych dowodów własności pojazdu. Organ rejestracyjny, po wznowieniu postępowania, ponownie rozpoznając sprawę rejestracji pojazdu nie mógł po raz kolejny uwzględnić wniosku skarżącego, a zatem jego nowa decyzja w tym przedmiocie nie mogłaby odpowiadać dotychczasowej decyzji. Przeciwnie w omawianym stanie faktycznym i prawnym, obowiązkiem organu było uchylenie decyzji z dnia [...] stycznia 1998r. i odmowa zarejestrowania zgłoszonego przez M. G. pojazdu. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło