II SA/Lu 1209/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant Referent stażysta Kinga Górka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 marca 2018 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz S. W. kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z [...] października 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], po rozpatrzeniu odwołania S. W. (dalej także: "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z [...] sierpnia 2017 r., znak: [...], nakazującą skarżącemu rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 8,55 x 4,55 m, usytuowanego na działce nr ewid. [...], w miejscowości R., gmina W.. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że organ pierwszej instancji w trakcie prowadzonego z urzędu postępowania administracyjnego ustalił, że na opisanej działce zlokalizowany jest budynek gospodarczy o wymiarach 8,55 x 4,55 m, który powstał w wyniku wypełnienia przestrzeni między budynkiem mieszkalnym, a wcześniej istniejącym budynkiem gospodarczym o wymiarach 10,75 x 6,17 m i usytuowany jest w odległości 1,0 m od ogrodzenia z działką nr ewid.[...], stanowiącą własność W. S. (dalej także: uczestniczka). Mając na uwadze zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy, a mianowicie zdjęcia lotnicze z dnia [...] sierpnia 1997 r. i [...] kwietnia 2009 r., zeznania świadków oraz wyjaśnienia skarżącego i uczestniczki, organ pierwszej instancji ocenił, że budowa tego budynku gospodarczego miała miejsce po roku 1997. Organ stwierdził również, że budynek ten został wybudowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, a także z naruszeniem przepisów techniczno- budowlanych oraz zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...]. W związku z tym Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332; dalej także: Prawo budowlane), wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nakazał skarżącemu rozbiórkę opisanego budynku. Organ odwoławczy podzielając w całości stanowisko organu pierwszej instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do prowadzenia postępowania legalizacyjnego, z uwagi na niespełnienie warunków z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. W ocenie organu odwoławczego, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że omawiany budynek gospodarczy jest zlokalizowany w odległości 0,77 m od strony granicy działki nr ewid.[...], co jest niezgodne z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...]. Usytuowanie tego narusza również § 12 ust. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422; dalej także: rozporządzenie), który dopuszcza sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m oraz o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną bądź w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. W skardze do Sądu skarżący, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucił organom naruszenie: - art. 6, 7, 8, 75 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257; dalej także: "k.p.a."), poprzez nierozpatrzenie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym pominięcie zeznań S. W., przedłożonych przez skarżącego zdjęć oraz dokumentów; - art. 28 w zw. z art. 48 i 103 ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez błędne przyjęcie, że sporny obiekt budowlany wybudowany został w warunkach samowoli budowlanej, po wejściu w życie tej ustawy i wymaga rozbiórki; - § 12 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia, poprzez jego zastosowanie, mimo że organ nie ustalił dokładnie, kiedy doszło do ukończenia budowy spornego budynku, zaś przepisów rozporządzenia nie stosuje się – co do zasady – do budynków powstałych przed jego wejściem w życie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Należy podkreślić, że organy administracji obu instancji nie ustaliły w sposób wnikliwy stanu faktycznego w sprawie, naruszając tym samym przepisy art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., zaś organ odwoławczy także przepis art. 136 k.p.a., zobowiązujące te organy do podjęcia z urzędu wszelkich czynności, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zgromadzenia całości materiału dowodowego w sprawie, wszechstronnej oraz pełnej oceny zgormadzonych w sprawie dowodów – w ich wzajemnej łączności oraz wyczerpującego odzwierciedlenia przyjętego toku rozumowania (w zakresie ustalenia stanu faktycznego) w uzasadnieniu decyzji. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w toku postępowania odwoławczego - [...] września 2017 r. skarżący zwrócił się do organu odwoławczego o dopuszczenie dowodów z załączonych do tych akt dokumentów, a mianowicie protokołu sprawdzenia instalacji gazowej nr [...] z [...] maja 1992 r., warunków technicznych dostawy gazu do lokalu nr [...] w Rudniku z [...] listopada 1989 r. oraz opinii nr [...] z wyników przeprowadzonych oględzin - ekspertyzy urządzeń grzewczo - kominowych w miejscowości [...] z [...] maja 1992 r. Zauważyć należy, że dokumenty te mogły mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem potwierdzają one wykonanie w maju 1992 r. montażu pieca gazowego i instalacji OC w "zbudowanym łączniku" na opisanej wyżej działce nr ewid. [...], w miejscowości R., gmina W.. Skarżący podnosił przy tym, że w jego ocenie fakt montażu pieca w łączniku we wskazanej dacie potwierdza, że już wówczas musiał istnieć sporny obiekt budowalny. Przy tym, co nie jest w sprawie kwestionowane, skarżący nie mógł złożyć wcześniej tych dokumentów do akt sprawy, albowiem odnalazł je dopiero we wrześniu 2017 r., stąd też nie można mu zarzucić jakiejkolwiek zwłoki w ich przedłożeniu. Ponadto w aktach sprawy znajdują się wyjaśnienia pełnomocnika skarżącego – S. W., który był poprzednim właścicielem opisanej nieruchomości. Wskazał on, że łącznik został ukończony z pewnością przed majem 1992 r., co potwierdza pośrednio fakt zainstalowania w tym budynku instalacji gazowej przed tą datą. S. W. wyjaśnił również, że powadził wówczas w budynku działalność gospodarczą. Podniósł on też, że we wskazanym budynku dokonano wymiany dachu, co potwierdzają przedłożone przez skarżącego zdjęcia budynku i posesji. Łącznik był remontowany - wymieniany był dach i drzwi. Remont łącznika (wymiana dachu) przypadł na okres, kiedy nad miejscowością Rudnik wykonywane był zdjęcia lotnicze. W ocenie Sądu, również ten dowód mógł mieć istotne znaczenia dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy. Niekwestionowane jest bowiem, że według informacji pozyskanych przez S. W. w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartografii w W., zdjęcia lotnicze nieruchomości wykonywane są około co 7 do 15 lat. W konsekwencji, jak wskazał skarżący, a do czego nie odniósł się organ odwoławczy, istnieje obiektywna możliwość, że gdyby zdjęcie lotnicze wykonano przed 1998 r., a po 1992 r., dach budynku - łącznika byłby na nim widoczny, natomiast jak wyjaśniał pełnomocnik skarżącego, został on zdemontowany wcześniej, celem wymiany. Nie można również pominąć tego, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzuty strony skarżącej, że znajdujące się w aktach zdjęcia lotnicze nie są wystarczająco wyraźne i precyzyjne, aby przyjąć jednoznacznie, że budynek nie istniał przed 1997 r (był bez dachu). Nie budzi wątpliwości Sądu, że pomimo istotnego znaczenia dla sprawy powyższych dowodów, zostały one zupełnie pominięte w materiale dowodowym przez organ. W treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy potwierdził, że omawiane dokumenty zostały złożone wraz z pismem skarżącego do akt [...] września 2017 r. Jednocześnie jednak organ w żaden sposób nie ustosunkował się do treści samych dokumentów. Bezsprzecznie organ zupełnie pominął powyższe dowody, co należy uznać za istotne naruszenie przepisów art. 7, 75, 77 § 1, 80 i 136 k.p.a., tym bardziej, że art. 75 k.p.a. nakazuje organowi dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika przy tym, że ustalając datę wzniesienia spornego obiektu, organ odwoławczy oparł się wyłącznie na kopii zdjęć lotniczych z [...] maja 1998 r. i [...] kwietnia 2009 r., pochodzących z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W.. Nie skonfrontował jednak wzajemnie wykluczających się dowodów znajdujących się w aktach sprawy, nie wypowiadając się w żaden sposób w przedmiocie niezgodności co do faktów wywodzonych z obu środków dowodowych. Nie podjął próby ustalenia przyczyn tej niezgodności, a w konsekwencji zaniechał obiektywnej oceny materiału dowodowego, do której jako organ administracji publicznej był zobowiązany, w myśl powołanych przepisów. Nie ulega też wątpliwości, na co zasadnie zwrócił uwagę skarżący, że organ nie ustalił należycie podstawowej w niniejszej sprawie kwestii, a mianowicie odległości opisanego budynku gospodarczego od granicy działek nr [...]. Po pierwsze, na podstawie treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie sposób stwierdzić jednoznacznie, ile wynosi ta odległość, albowiem organ wskazuje, że budynek ten znajduje się w odległości 1,0 m od ogrodzenia z działką nr ewid.[...] bądź w odległości 0,77 m od granicy działki. Po drugie zaś, jak wynika z uzasadnienia decyzji, ustalając tę odległość organ oparł się w zasadzie wyłącznie na oświadczeniach stron. Wskazać zatem należy, że powyższe uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oczywiste jest bowiem, że należyte ustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy jest podstawowym warunkiem prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Mając na względzie powyższe uchybienia Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369; dalej: p.p.s.a.), uchylił decyzję organu drugiej instancji. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. Wobec uchylenia decyzji organu drugiej instancji z uwagi na wskazane wyżej uchybienia Sąd nie odnosił się do zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przepisów Prawa budowlanego oraz rozporządzenia. Niewątpliwie bowiem, jak wskazano wyżej, dopiero wyjaśnienie przez organ całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, będzie dawać podstawę do zastosowania właściwych przepisów prawa materialnego. Rozpoznając ponownie sprawę organ drugiej instancji, stosownie do art. 153 p.p.s.a., uwzględni dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów prawa oraz wskazania co do dalszego postępowania zawarte w niniejszym wyroku. Organ ten dokona zatem ponownej, wszechstronnej oceny niniejszej sprawy i w zależności od tej oceny podejmie stosowne rozstrzygnięcie.