II SA/Lu 1210/02

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie : WSA Jacek Czaja, Asesor WSA M. Fita-Mazurek (spr.), Protokolant Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania B. S. na decyzję z dnia [...].07.2002 r., Nr [...] wydaną przez wójta gminy, o przyznaniu jej dodatku mieszkaniowego w kwocie 78,90 zł na mocy art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. 98, poz. 1071 z 2000 r.) oraz art. 5 ust 1 pkt 5, art.7 ust 2 i art. 16 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734) i § 2 pkt 2,4, § 3 pkt 1,2,3, § 5 pkt 2 rozp. R.M. z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817) uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podniósł istnienie braków w postępowaniu dowodowym przeprowadzonym przez organ I instancji, a mianowicie nie ustalenie powierzchni normatywnej całego domu jednorodzinnego zamieszkałego przez B. S. (co jest konieczną przesłanką dla przyznania dodatku mieszkaniowego) oraz błędne naliczenie kwoty dodatku mieszkaniowego przez zastosowanie § 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych. W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w tej części i dlatego uchyliło zaskarżoną decyzję przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Na przedmiotową decyzję B. S. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, w której zarzuca Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu działanie na jej niekorzyść i wnosi o prawidłowe wyliczenie kwoty dodatku mieszkaniowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaskarżonej decyzji i podnosząc, iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Jako niewyjaśnioną, a niezbędną dla ustalenia kwestii przyznania dodatku mieszkaniowego B. S. uznało sprawę ustalenia wielkości powierzchni normatywnej całego domu jednorodzinnego, który skarżąca zamieszkuje. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że dodatek mieszkaniowy organ I instancji wyliczył błędnie przyjmując zastosowanie § 2 ust. 2 rozporządzenia R.M. w sprawie dodatków mieszkaniowych, podczas gdy nie ma on zastosowania w niniejszej sprawie. Na mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na podstawie art. 1 par. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego podlega kontroli pod względem zgodności z prawem. Mając na uwadze powyższe, w niniejszym postępowaniu wnioski o dotyczące merytorycznego załatwienia sprawy nie podlegają uwzględnieniu, a takim jest wniosek skarżącej o ponowne naliczenie jej dodatku. Sąd uznał jednak, iż skarga zasługuje na uwzględnienie z następujących przyczyn: W postępowaniu administracyjnym zasadą jest, że organ II instancji załatwia sprawę merytorycznie. Decyzje kasacyjne organu odwoławczego dopuszczalne są wyjątkowo i stanowią wyłom od tej zasady. Samo uzupełnienie dowodów nie jest wystarczającą przesłanką do kasacji decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Jedynie w sytuacji, gdy organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, lub dopuścił się rażącego naruszenia przepisów procesowych znajdzie zastosowanie przepis art. 138 § 2 k.p.a. W wypadku stwierdzenia przez organ II instancji konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, organ odwoławczy zobowiązany jest zastosować przepis art. 136 k.p.a. a następnie wydać decyzję co do meritum. Mając na uwadze, że postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji w niniejszej sprawie dotknięte jest niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym (ustalenie powierzchni normatywnej domu jednorodzinnego, który zajmuje B. S.) uzasadnionym jest skorzystanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze z możliwości przeprowadzenia takiego postępowania (na zasadzie art. 136 k.p.a.) w celu wydania w sprawie decyzji merytorycznej. Takie załatwienie sprawy pozostanie ponadto w zgodzie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego a w szczególności z zasadą szybkości i prostoty postępowania (art. 12 § 1 k.p.a.). Analizując tok niniejszego postępowania, sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 136 i 138 § 1. Stwierdzić to należy zwłaszcza w sytuacji, gdy w przypadku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego we wskazanej przez organ II instancji części i wydania w jego wyniku decyzji może dojść do naruszenia zasady określonej art. 139 k.p.a. (zakaz reformationis in peius), na co wskazuje materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie. Z tych tez względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.).