II SA/Lu 1214/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie NSA Witold Falczyński, WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Rektora z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wznowienia studiów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Rektora na rzecz J. B. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania. Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii decyzją z [...] września 2017 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 207 ust. 1 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2016 r. poz. 1842 ze zm.; dalej także: ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym) oraz § 35 ust. 3 Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...] stanowiącego Załącznik do Uchwały Senatu Uniwersytetu [...], po rozpoznaniu odwołania J. B. (dalej także: skarżąca") – utrzymał w mocy decyzję Dziekana I Wydziału Lekarskiego z Oddziałem Stomatologicznym z [...] września 2017 r., nr [...], o niewyrażeniu zgody na wznowienie studiów przez skarżącą od roku akademickiego [...]. W uzasadnieniu decyzji Rektor wskazał, że skarżąca rozpoczęła studia stacjonarne na kierunku lekarsko-dentystycznym od [...] października 2005 r. Z jej osobowych akt studenckich wynika następujący przebieg studiów: - rok akademicki [...] - zaliczenie I roku studiów w terminie, - rok akademicki [...] - urlop zdrowotny, podczas którego skarżąca uzyskała zgodę na realizację wybranych przedmiotów z II roku studiów (w semestrze zimowym 2 przedmiotów, a w semestrze letnim 4 przedmiotów), - rok akademicki [...] - realizacja pozostałych przedmiotów II roku, ostateczne zaliczenie tych przedmiotów i zaliczenie II roku studiów [...] października 2008 r., - rok akademicki [...] - realizacja programu III roku studiów, brak zaliczenia tego roku studiów z powodu nie zaliczenia przedmiotu farmakologia, - rok [...] - kolejny urlop zdrowotny ze zgodą na powtarzanie przedmiotu farmakologia z III roku studiów, zaliczenie tego przedmiotu i III roku studiów, - rok [...] - urlop zdrowotny, podczas którego skarżąca uzyskała zgodę na realizację wybranych przedmiotów z IV roku (w semestrze zimowym 2 przedmiotów, a w semestrze letnim 3 przedmiotów), - rok [...] - urlop zdrowotny, - rok [...] - urlop zdrowotny, podczas którego skarżąca uzyskała zgodę na realizację kolejnych, wybranych przedmiotów z IV roku studiów, - rok akademicki [...] - realizacja pozostałych przedmiotów z IV roku studiów oraz różnic programowych wynikłych ze zmiany programu studiów, skarżąca zaliczyła semestr VII - zimowy, nie zaliczyła semestru VIII - letniego i nie zaliczyła IV roku studiów, - rok akademicki [...] - semestr IX - zimowy przerwa w odbywaniu zajęć, semestr letni - zgoda Dziekana na powtarzanie przez skarżącą w tym semestrze przedmiotów nie zaliczonych w VIII semestrze studiów w roku akademickim [...]. - w dniu [...] lutego 2015 r. skarżąca złożyła pisemną rezygnację ze studiów, na podstawie której została wydana decyzja o jej skreśleniu z listy studentów. Rektor podzielił w całości stanowisko organu pierwszej instancji, iż wniosek skarżącej z [...] sierpnia 2017 r. o wznowienie studiów na kierunku lekarsko-dentystycznym od [...] października 2017 r., jest całkowicie bezzasadny. Organ odwoławczy podkreślił, że od momentu rozpoczęcia studiów przez skarżącą, to jest od [...] października 2005 r. dwukrotnie zmieniły się standardy kształcenia na kierunku lekarsko-dentystycznym, regulowane rozporządzeniami Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 12 lipca 2007 r. (Dz.U. nr 164, poz. 1166) oraz z 9 maja 2012 r. w sprawie standardów kształcenia dla kierunków studiów: lekarskiego, lekarsko-dentystycznego, farmacji, pielęgniarstwa i położnictwa (Dz.U. poz. 631). Biorąc pod uwagę fakt, że przytoczone wyżej regulacje prawne skutkowały wprowadzeniem dużych zmian w programach kształcenia i w planach studiów, Rektor stwierdził, iż "różnice programowe, wynikające z toku studiów pomiędzy rokiem [skarżącej], który zakończył edukację w roku akademickim [...], a obecnym IV rokiem studiów realizujących kształcenie w latach [...], są tak duże, że należałoby wykonaniem różnic programowych objąć większość programu odbytych przez studentkę studiów", co uniemożliwia ich wznowienie. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Sądu J. B., zarzucając tej decyzji naruszenie: - art. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez wadliwe przyjęcie, że zmiany w programie nauczania uniemożliwiają wznowienie studiów przez skarżącą, - art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie różnic pomiędzy aktualnym i poprzednim programem nauczania i brak wyszczególnienia, jakie przedmioty wymagałyby zaliczenia przez skarżącą, - art. 10 w zw. z art 61 § 4 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się co zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, - art. 167 § 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym w zw. z § 35 regulaminu studiów Uniwersytetu [...], poprzez orzeczenie o braku możliwości wznowienia studiów w sytuacji gdy nie zachodziła żadna z wymienionych w regulaminie przesłanek negatywnych do wznowienia studiów. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca dokonała analizy porównawczej różnic programowych pomiędzy programami nauczania z okresu studiów skarżącej z programem obowiązującym w okresie 2015-2020. Skarżąca wskazała, że w jej ocenie różnice te nie są na tyle rozległe, by uniemożliwiały ich wyrównanie oraz kontynuację nauki na 4 roku studiów. W oparciu o te zarzuty skarżąca wskazała, iż domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci planów studiów na kierunku lekarsko-dentystycznym na lata 2013-2018 oraz 2015-2020. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2018 r. Sąd, działając na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), postanowił dopuścić dowód z wyżej wymienionych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. W ocenie Sądu, organy obu instancji, z naruszeniem art. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., a organ odwoławczy również z naruszeniem art. 136 k.p.a., nie wyjaśniły całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że jak zasadnie zarzuciła skarżąca, organy nie wykazały, jaki jest zakres różnic programowych, do których uzupełnienia zobowiązana byłaby skarżąca, w przypadku wznowienia studiów. Rektor Uniwersytetu Medycznego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał jedynie, iż różnice te są "tak duże, że należałoby wykonaniem różnic programowych objąć większość programu odbytych przez studentkę studiów". Nie budzi wątpliwości Sądu, że powyższe stwierdzenie, mając na uwadze materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych sprawy, było dowolne. Organ nie wyjaśnił bowiem w żaden sposób, jakie przedmioty i w jakim zakresie skarżąca zobowiązana byłaby uzupełnić. Zauważyć zaś należy, że z uwagi na tak zdawkowe, opierające się w istocie na zwrotach niedookreślonych, stanowisko organu, zaskarżona decyzja wymyka się kontroli Sądu. W aktach sprawy brak jest przy tym jakiegokolwiek zestawienia wspomnianych różnic programowych, co oznacza, iż Sąd nie mógł skontrolować prawidłowości rozumowania organu odwoławczego. Niewątpliwie również decyzja organu pierwszej instancji nie zawiera szczegółowych rozważań na ten temat. Trafnie również zarzuciła skarżąca, że niezrozumiałe jest, z jakich powodów organy przyjęły, iż punktem odniesienia do ustalenia zakresu różnic programowych, które skarżąca zobowiązana byłaby uzupełnić, jest rok akademicki [...], kiedy to "zakończył edukację rok skarżącej". Wskazać należy, że organy obu instancji pominęły całkowicie istotną w niniejszej sprawie, a zarazem bezsporną, okoliczność, iż skarżąca, na skutek powrotu na studia po kolejnych urlopach zdrowotnych, uczęszczała na zajęcia w ramach studiów stacjonarnych na kierunku lekarsko-dentystycznym jeszcze w 2015 r. Oczywiste jest zatem, że okoliczność ta może mieć wpływ na zakres wskazanych różnic programowych, do czego nie odniosły się w żaden sposób organy pierwszej i drugiej instancji. Trzeba mieć też na uwadze, iż ze złożonych do akt sprawy dokumentów, którymi powinny dysponować organy obu instancji orzekające w sprawie, to jest planów studiów na kierunku lekarsko-dentystycznym na lata 2013-2018 oraz 2015-2020, wynika, że wyrównanie różnic programowych wymaga odrobienia 60 godzin wykładów, 342 godziny ćwiczeń i 25 godzin seminariów. Należy zaś zauważyć, że w świetle wskazanych przez skarżącą danych, uzyskanych z informacji powszechnie dostępnych na stronach internetowych Uczelni, aktualna ilość godzin wymaganych do realizacji programów obowiązujących w Uczelni (2013-2018, 2015-2020) na lata studiów I, II, III, VII semestr IV roku wynosi 3532, a zatem konieczna do uzupełnienia ilość godzin zajęć, wynosząca 427 godzin, stanowiłaby 12% łącznego wymiaru zajęć. Mając powyższe na względzie, Sąd obowiązany był uchylić zarówno zaskarżoną decyzję, jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu drugiej instancji, na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy, stosownie do art. 153 p.p.s.a., uwzględnią dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów prawa oraz wskazania co do dalszego postępowania, zawarte w niniejszym wyroku. Organy dokonają zatem ponownej, wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i w zależności od tej oceny podejmą stosowne decyzje. W szczególności obowiązkiem organów będzie wnikliwe odniesienie się zawartej w uzasadnieniu skargi obszernej analizy porównawczej różnic programowych pomiędzy programami nauczania z okresu studiów skarżącej oraz programu obowiązującego w okresie 2015-2020. Organ winien mieć przy tym na względzie, że jak wynika z wynika z wyjaśnień skarżącej i co nie było kwestionowane przez organ, każdorazowo gdy skarżąca, po urlopach zdrowotnych, powracała na studia, uzupełniała ona wymagane różnice programowe. Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania uzasadniał art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Z tych względów Sąd orzekł, jak w sentencji.