II SA/Lu 1218/17

PostanowienieWSA w Lublinie2018-03-09

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego utrzymania, co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że skarżąca nie wykazała, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, aby poniesienie kosztów sądowych spowodowało uszczerbek w jej koniecznym utrzymaniu. Skarżąca posiada zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, majątek nieruchomy, z którego może czerpać dochody, oraz regularny dochód z emerytury, który pozwala na pokrycie kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca B. Z. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody dotyczącą odszkodowania za grunt przejęty pod drogę. We wniosku podała informacje o swojej sytuacji materialnej, w tym posiadanych nieruchomościach rolnych, emeryturze, wydatkach na utrzymanie i leczenie. Wpis sądowy od skargi został już opłacony.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy B. Z. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. Z. i Z. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunt przejęty pod drogę postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy sporządzonym 5 marca 2018 r. na urzędowym formularzu "PPF" skarżąca B. Z. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku skarżąca podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a w skład jej majątku wchodzi kilka działek rolnych o pow.[...] ha (w przeważającej części nieużytki, w części użytkowana za opłacanie podatku), o pow. [...] ha (ugór), o pow. [...] ha (pod uprawę warzyw kwiatów) oraz działka o pow. [...] ha odzyskana po wywłaszczeniu decyzją starosty. Skarżąca utrzymuje się z emerytury kwocie [...] zł. Podniosła, że dokonuje opłat w związku z zajmowanymi pomieszczeniami do zamieszkania (energia elektryczna, gaz, woda, wywóz śmieci ścieki), a ponadto ponosi wydatki na leczenie i rehabilitację oraz bieżące utrzymanie (wyżywienie, ubranie). Na posiadanym rachunku bankowym ma debet do kwoty [...] zł. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z unormowaniem art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Zaznaczyć należy, że wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie [...] zł został opłacony w dniu 10 stycznia 2018 r. (k-77, k-79 akt sąd.). Pozostałe ewentualne koszty sądowe (za wyjątkiem wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu sądowego od skargi), tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia nie przekroczą każdorazowo [...] zł - § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192). Porównując wielkość kosztów postępowania do sytuacji materialnej skarżącej, brak jest podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów objętych prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też, stanowiąca pomoc państwa instytucja przyznania prawa pomocy powinna być stosowana wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną nie mogą ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (np. osób bezrobotnych, bez majątku, bez stałych źródeł dochodów). Mając na uwadze przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającą z akt sprawy sytuację materialną skarżącej stwierdzić należy, że nie jest wyjątkowo trudna. Skarżąca ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe – zamieszkuje w użyczonej przez syna części mieszkania (oświadczenie skarżącej k- 119v akt sąd.), posiada majątek nieruchomy (kilka nieruchomości rolnych i działkę odzyskaną po wywłaszczeniu), z którego może czerpać dochody, a przynajmniej pożytki rolne. Sytuacja finansowa skarżącej jest stabilna, bowiem uzyskuje regularny dochód z emerytury w kwocie [...] zł. Porównanie wysokości tego świadczenia do wykazanych powyżej kosztów sądowych, przemawia za uznaniem, że skarżąca jest w stanie wygospodarować środki pieniężne na ich opłacenie. Zdaniem referendarza, skarżąca nie wykazała, że uiszczenie w przedmiotowej sprawie dalszych, ewentualnie mogących wystąpić kosztów sądowych (2 x po [...] zł; 1 x [...] zł), spowoduje uszczerbek w jej utrzymaniu koniecznym. Wobec braku przesłanek określonych art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło