II SA/Lu 1220/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja ( spr.), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Małgorzata Syta, po rozpoznaniu w dniu 28 września 2004r. sprawy ze skargi W. i A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2003 Nr Rep. [...] w przedmiocie odpłatności rodziców za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], oznaczoną numerem [...], wydaną na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 4 ust. 1, art. 10a pkt 7, art. 33k ust. 4-6 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 41 ze zm.) oraz § 1 ust.1 pkt 2 i § 2 ust 1-2 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] września 2002 r. w sprawie określania zasad częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców i opiekunów prawnych dziecka z opłat za pobyt w placówce opiekuńczo- wychowawczej (Dz. Urzędowy Województwa Lubelskiego nr 143, poz. 3142), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta znak: [...] z dnia [...] lipca 2003 r., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że organ I instancji, decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. zwolnił częściowo państwa W. i A. A. z obowiązku ponoszenia odpłatności, w okresie od dnia 30 maja 2003 r. do ostatniego dnia pobytu dziecka w placówce, nie dłużej jednak niż na jeden rok od dnia wydania decyzji, za pobyt M. A. w Pogotowiu Opiekuńczym, ustalając odpłatność w kwocie 446,67 zł od każdego z rodziców. Źródłem utrzymania rodziny małż. A. jest renta A. A. w kwocie 385,55 zł oraz dochód w wysokości 1182,30 zł z gospodarstwa rolnego i zasiłek chorobowy W. A. w kwocie 155 zł. Kryterium dochodowe wynosi 712 zł, łączny miesięczny dochód rodziny wynosi 1722,85 zł i przekracza 200% kryterium dochodowego. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 33k ust. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej opłatę ponoszą, do wysokości wydatków bieżących ponoszonych na jego utrzymanie, rodzice dziecka, a także opiekunowie prawni w przypadku, gdy dysponują dochodami dziecka. Rada Miejska podjęła uchwałę Nr [...] z dnia [...] września 2002 r. w sprawie określenia zasad częściowego lub całkowitego zwolnienia rodziców i opiekunów prawnych dziecka z opłat za pobyt w placówce opiekuńczo-wychowawczej. W świetle § 1 ust. 2 pkt 2 cytowanej uchwały, w przypadku, gdy dochód rodziny przekracza 200% kryterium dochodowego, lecz nie jest wyższy niż 300% rodzice dziecka mogą być zwolnieni z ponoszenia odpłatności do 50% kosztów utrzymania dziecka w placówce. Dalej organ odwoławczy podał, że po uwzględnieniu trudnej sytuacji rodziny organ I instancji udzielił maksymalnej kwoty zwolnienia tj. 50% kosztów pobytu dziecka w placówce. W uzasadnieniu podkreślono, że w sytuacji, gdy dochód przekracza 200 % kryterium dochodowego cytowana uchwała nie przewiduje wyższej kwoty zwolnienia z odpłatności. Koszt pobytu dziecka w Pogotowiu Opiekuńczym w miesiącu czerwcu wyniósł 1.785,88 zł. Kwota ta jest podstawą do naliczenia odpłatności. Każdy z rodziców zobowiązany jest do ponoszenia odpłatności w kwocie po 446,47 zł. Organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji prawidłowo wyliczył kryterium dochodowe rodziny – zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli W. i A. małżonkowie A. Skarżący podnieśli, że decyzje wydane zostały z naruszeniem cytowanej powyżej uchwały, gdyż z godnie z § 1 ust. 1 pkt 2 małżonkowie powinni zostać zwolnieni z całkowitej opłaty. Dalej skarżący stwierdzili, że błędnie zostało ustalone, iż dochód z gospodarstwa rolnego wynosi 1182,30 zł miesięcznie. Podają, że A. A. jest niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym od 1997 r., a W. A. jest po zabiegu operacyjnym piersi. Pole jest nieuprawiane od dwóch lat. Ponadto skarżący podają, że w dniu [...] sierpnia 2003 r. wydzierżawili ziemię na okres 10 lat. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ administracji w toku postępowania naruszył przepisy prawa. Zgodnie z przepisem art. 33 k ust. 4 i 7 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998r., nr 64, poz. 414 ze zm.) za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej opłatę ponoszą, do wysokości wydatków bieżących ponoszonych na jego utrzymanie, rodzice dziecka, przy czym rada powiatu określa w drodze uchwały zasady częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców z tych opłat. Rada Miejska podjęła uchwałę Nr XLVI/576/02 z dnia [...] września 2002 r. w sprawie określenia zasad częściowego lub całkowitego zwolnienia rodziców i opiekunów prawnych dziecka z opłat za pobyt w placówce opiekuńczo-wychowawczej. W myśl § 1 ust. 2 tej uchwały rodzice dziecka, którzy zobowiązani są do ponoszenia opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, a także opiekunowie prawni, którzy dysponują dochodami dziecka, jeżeli dochód w rodzinie przekracza kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, mogą być częściowo zwolnieni z ponoszenia odpłatności według następujących zasad: 1) do 90% kosztów utrzymania dziecka w placówce - jeżeli dochód nie przekracza 200% kryterium dochodowego, 2) do 50% kosztów utrzymania dziecka w placówce - jeżeli dochód przekracza 200% kryterium dochodowego, lecz nie jest większy niż 300%, 3) do 30% kosztów utrzymania dziecka w placówce - jeżeli dochód przekracza 300% kryterium dochodowego, lecz nie jest większy niż 400%, z tym, że opłata ponoszona przez opiekunów prawnych nie może być wyższa niż 50% kwoty stanowiącej dochód dziecka. Jak słusznie więc wskazał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, w świetle § 1 ust. 2 pkt 2 cytowanej uchwały w przypadku, gdy dochód rodziny przekracza 200% kryterium dochodowego, lecz nie jest wyższy niż 300% rodzice dziecka mogą być zwolnieni z ponoszenia odpłatności do 50% kosztów utrzymania dziecka w placówce, nie zaś w większym zakresie. W świetle powyższego, niezwykle istotne z punktu widzenia interesu strony jest prawidłowe ustalenie dochodu rodziny, a następnie prawidłowe ustalenie tzw. kryterium dochodowego. W niniejszej sprawie wniosek o zwolnienie z odpłatności został złożony przez małżonków A. w dniu [...] czerwca 2003r., następnie został przeprowadzony wywiad środowiskowy, w którym pracownik socjalny ustalił, że dochód wnioskodawców z gospodarstwa rolnego wynosi 1.182 zł. Należy zauważyć, że dochodem rodziny, w rozumieniu przepisu art. 2a ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy o pomocy społecznej jest suma miesięcznych dochodów osób w rodzinie z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Skoro więc wniosek o zwolnienie z odpłatności za pobyt dziecka w pogotowiu opiekuńczym został przez skarżących złożony w miesiącu czerwcu, to za dochód, jaki powinien zostać uwzględniony przy określaniu kryterium dochodowego, winien być przyjęty dochód z poprzedniego miesiąca, tj. z miesiąca maja roku 2003. Jest to okoliczność istotna, bowiem nieletnia M. A. dopiero w dniu [...] maja 2003 r. została umieszczona w pogotowiu opiekuńczym. Oznacza to, że kryterium dochodowym na osobę w rodzinie skarżących winno być wyliczone przy uwzględnieniu jej pobytu w domu rodzinnym, zgodnie z wymogami określonymi w przepisie art. 2a ust. 1 pkt 2a cyt. ustawy o pomocy społecznej. Ponadto organ odwoławczy z naruszeniem przepisów art. 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z § 7 pkt 8 rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 września 2001 r. w sprawie wywiadu środowiskowego (rodzinnego) oraz rodzajów dokumentów wymaganych do przyznania renty socjalnej (Dz. U. z 2001r., nr 114, poz. 1220) ustalił dochody skarżących z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego na podstawie kserokopii decyzji nr [...] w przedmiocie podatku rolnego, gdy przepis obowiązującego prawa nakazywał ustalenie tego dochodu na podstawie zaświadczenia odpowiedniego urzędu gminy o powierzchni gospodarstwa rolnego w hektarach przeliczeniowych - § 7 pkt 8 cyt. rozporządzenia w sprawie wywiadu środowiskowego (rodzinnego) oraz rodzajów dokumentów wymaganych do przyznania renty socjalnej. Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1271 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.