II SA/Lu 1221/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Paulina Nagajek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 maja 2018 r. sprawy ze skargi I. H. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania statusu osoby bezrobotnej i prawa do stypendium uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Starosty z dnia [...] znak: [...] Decyzją z dnia [...] października 2017 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej zwanej k.p.a.) w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1, art. 53 ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1065 ze zm., dalej zwanej ustawą), Wojewoda L. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2017 r., znak: [...] [...] uchylającą: - decyzję ostateczną Starosty [...] z dnia [...] lutego 2017 r., znak: [...] w sprawie uznania I. H. za osobę bezrobotną z dniem [...] lutego 2017 r. i odmowy przyznania prawa do zasiłku, - decyzję ostateczną Starosty [...] z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...] przyznającą I. H. prawo do stypendium w okresie odbywania stażu, tj. od dnia [...] marca 2017 r. i jednocześnie orzekającą o: - odmowie uznania I. H. za osobę bezrobotną z dniem [...] lutego 2017 r. - odmowie przyznania I. H. prawa do stypendium od dnia [...] marca 2017r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że w dniu [...] lipca 2017r. organ pierwszej instancji uzyskał z sytemu informatycznego Raport [...] informację o pobieraniu przez I. H. zasiłku chorobowego w okresie przed datą [...] lutego 2017 r. do [...] lutego 2017 r. Informacja ta została potwierdzona przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. zaświadczeniem z dnia [...] lipca 2017r. o wypłaceniu I. H. zasiłku chorobowego za okres od dnia [...] stycznia 2017 r. do [...] lutego 2017 r. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r., znak: [...] organ pierwszej instancji wznowił postępowanie w sprawie uznania I. H. za osobę bezrobotną z dniem [...] lutego 2017 r. i odmowy przyznania jej prawa do zasiłku, zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. oraz postępowanie w sprawie przyznania prawa do stypendium w okresie odbywania stażu od dnia [...] marca 2017 r., zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2017 r. W wyniku wznowienia postępowania wyeliminowano z obrotu prawnego powołane decyzje ostateczne i jednocześnie odmówiono I. H. uznania za osobę bezrobotną z dniem [...] lutego 2017 r. i przyznania prawa do stypendium od dnia [...] marca 2017 r. Organ wyjaśnił, że art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy wiąże skutek w postaci pozbawienia statusu osoby bezrobotnej ze zdarzeniem przesądzającym o tym, że bezrobotny nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Wystąpienie jednej z negatywnych przesłanek wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 2 oznacza, że osoba przestaje być osobą bezrobotną z datą zaistnienia tego stanu prawnego. Organ podniósł, że w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w B., tj. [...] lutego 2017 r. I. H. złożyła "Oświadczenie bezrobotnego" (część C karty rejestracyjnej), że: jest osobą niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia (pkt 1) i nie pobiera zasiłku chorobowego (pkt 4). Oświadczenie, że wszystkie podane w trakcie rejestracji dane są zgodne ze stanem faktycznym oraz, że została pouczona o warunkach zachowania statusu bezrobotnego potwierdziła własnoręcznym podpisem. Również w Raporcie [...] Status wygenerowanym przez Powiatowy Urząd Pracy w B. w dniu rejestracji nie było danych, które wskazywałyby, że nie ma podstaw do nabycia przez I. H. statusu bezrobotnej. Zdaniem organu, oświadczenie o zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia, składane przez bezrobotnego w dniu rejestracji w urzędzie pracy jest istotną przesłanką uznania lub odmowy uznania za osobę bezrobotną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Organ odwoławczy wskazał, że pobieranie przez I. H. w okresie od [...] r. zasiłku chorobowego było podstawą wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. istotną dla sprawy nową okolicznością faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji (6 lutego 2017 r.), nieznaną organowi, który wydał decyzję o uznaniu za osobę bezrobotną z dniem 6 lutego 2017 r., a tym samym w sprawie przyznania prawa do stypendium stażowego. Zgodnie bowiem z art. 53 ustawy, starosta może skierować do odbycia stażu bezrobotnych, zaś stypendium w okresie odbywania stażu przysługuje bezrobotnemu. Organ uznał, że skoro w dniu [...] lutego 2017 r. I. H. była w trakcie zasiłku chorobowego, to nie była zdolna i gotowa do podjęcia pracy. Oznacza to, że w dniu rejestracji nie mogła nabyć statusu osoby bezrobotnej w związku z niespełnieniem przesłanek określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy do uznania za bezrobotnego. Skargę na powyższą decyzję wniosła I. H., zarzucając obrazę prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji przez uznanie jej z dniem [...] lutego 2017 r. za osobę bezrobotną, zmianę zaskarżonej decyzji w sprawie odmowy przyznania stypendium za okres odbytego stażu oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm. W uzasadnieniu zarzutu skarżąca podniosła, że rejestrując się jako osoba bezrobotna, nie miała świadomości tego, że przebywając w tym okresie na zwolnieniu lekarskim i jednocześnie deklarując w PUP gotowość do podjęcia pracy, zostanie automatycznie pozbawiona prawa do zasiłku chorobowego. Skarżąca wyjaśniła ponadto, że zasiłek został wypłacony do dnia [...] lutego 2017 r., natomiast skierowanie na staż nastąpiło [...] marca 2017 r. Skarżąca wyjaśniła, że przez cały okres stażu świadczyła pracę, nie można więc uznać, że stypendium zostało jej przyznane niesłusznie i wypłacone niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Ponadto wskazała, że jest matką samotnie wychowującą dziecko, nie ma środków, które umożliwiłyby jej zwrócenie wypłaconego stypendium, a praca, którą obecnie wykonuje i wynagrodzenie, jakie otrzymuje, wystarcza jej jedynie na bardzo skromne życie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych względów niż wskazane w jej treści. Podstawą materialnoprawną decyzji poddanej kontroli sądowej jest art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 53 ust. 1, 2 i 6 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 pkt c/ ustawy, za osobę bezrobotną uważa się osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie nabyła prawa do zasiłku chorobowego (...). Aby dana osoba uzyskała status osoby bezrobotnej, wszystkie wyżej wymienione przesłanki muszą wystąpić łącznie. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji przyznał skarżącej status osoby bezrobotnej z dniem [...] lutego 2017 r. Organowi nie była jednak znana okoliczność, że w okresie od dnia [...] stycznia 2017 r. do dnia [...] lutego 2017 r., a zatem w dacie uznania I. H. za osobę bezrobotną, przebywała ona na zwolnieniu lekarskim i w związku z tym nabyła prawo do zasiłku chorobowego. Informację o tym organ otrzymał dopiero w dniu [...] lipca 2017 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że w dacie [...] lutego 2017 r. skarżąca nie spełniała wszystkich przesłanek koniecznych do uznania jej za osobę bezrobotną. Bezspornie stanowi to okoliczność uzasadniającą wznowienie postępowania w tej sprawie w oparciu o dyspozycje art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z ujawnieniem się istotnej dla sprawy nowej okoliczności faktycznej istniejącej w dniu wydania decyzji, nieznanej organowi, który wydał decyzję. W związku z tym, że decyzja w przedmiocie przyznania skarżącej stypendium stażowego stanowi bezpośrednią konsekwencję uznania skarżącej za osobę bezrobotną, należało wznowić postępowanie również w sprawie zakończonej tą decyzją. Oceny tej nie zmienia stanowisko skarżącej, która podniosła, że rejestrując się jako osoba bezrobotna, nie miała świadomości tego, że przebywając w tym okresie na zwolnieniu lekarskim i jednocześnie deklarując w PUP gotowość do podjęcia pracy, zostanie automatycznie pozbawiona prawa do zasiłku chorobowego. W dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w B., tj. [...] lutego 2017 r. skarżąca podpisała bowiem "Oświadczenie bezrobotnego" (część C karty rejestracyjnej), że nie pobiera zasiłku chorobowego (pkt 4), co było niezgodne z prawdą. W rozpoznawanej sprawie organy dopuściły się jednak uchybienia, które mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. Organy nie wzięły bowiem pod uwagę szczególnego aspektu tej sprawy, tj. okoliczności, że skarżąca została skierowana na staż od dnia [...] marca 2017 r., a decyzja o przyznaniu jej stypendium stażowego została wydana w dniu [...] marca 2017 r., a zatem już po upływie okresu jej zwolnienia lekarskiego. Jak wynika z treści art. 2 ust. 1 pkt 2 , art. 33 ust. 2 oraz art. 71 ust. 1 ustawy, datą miarodajną dla ustalenia statusu danej osoby jako bezrobotnej jest dzień jej rejestracji w urzędzie pracy. Stąd, uznawszy, że skarżąca nie spełniała w dniu rejestracji, tj. w dniu [...] lutego 2017 r., warunków uznania jej za bezrobotną, organy we wznowionym postępowaniu pozbawiły ją zarówno tego statusu, jak i związanego z nim stypendium stażowego. Nie sposób jednak pominąć, że w niniejszej sprawie wystąpiła szczególna okoliczność, która powinna zostać uwzględniona we wznowionym postępowaniu. Organy dysponowały bowiem materiałem dowodowym, z którego wynika, że skarżąca nie pobierała już zasiłku chorobowego w dniu [...] marca 2017 r., w którym wydano decyzję o przyznaniu jej stypendium stażowego. Nie da się zatem wykluczyć, że w dacie wydania decyzji przyznającej stypendium mogła być uznana za osobę bezrobotną. W świetle powyższego, postępowanie organów obu instancji, które pozbawiły skarżącą z dniem [...] lutego 2017 r. statusu osoby bezrobotnej, a w konsekwencji również prawa do stypendium stażowego od dnia [...] marca 2017 r., cechuje swoisty automatyzm. Organy nie rozważyły bowiem, czy po dniu [...] lutego 2017 r., tj. po zakończeniu pobierania zasiłku chorobowego, skarżąca spełniała przesłanki uzyskania statusu bezrobotnej. Nie było żadnych przeszkód, by ustalić tę okoliczność we wznowionym postępowaniu i ewentualnie, uchylając decyzję o uznaniu skarżącej za bezrobotną z dniem [...] lutego 2017 r., uznać ją za bezrobotną z inną datą, następującą po [...] lutego 2017 r., co pozwoliłoby na pozostawienie w obrocie prawnym decyzji o przyznaniu stypendium stażowego od dnia [...] marca 2017 r. W związku z tym należy uznać, że odmawiając uznania I. H. za osobę bezrobotną z dniem [...] lutego 2017 r. oraz odmawiając przyznania jej prawa do stypendium stażowego od dnia 1 marca 2017 r. bez uwzględnienia zmiany okoliczności sprawy pomiędzy datą wydania decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną a datą przyznania stypendium stażowego, organy w sposób istotny naruszyły dyspozycje norm art. 70, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a – organ drugiej instancji – dodatkowo art. 136 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.). Rozpoznając sprawę ponownie, organ pierwszej instancji uwzględni przedstawioną ocenę prawną sprawy i zgodnie z tą oceną uzupełni w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające.