II SA/Lu 123/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca ), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Starszy referent Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 marca 2011 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 54 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362), utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] o skierowaniu T. S. do Domu Pomocy Społecznej (dla osób przewlekle psychicznie chorych). Swoje rozstrzygnięcie organ uzasadnił tym, że na mocy prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego VI Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] (sygn. akt VI NS 514/09) orzeczono konieczność umieszczenia T. S. w domu pomocy społecznej bez jej zgody. Organ ustalił, że T. S. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, wymaga stałej opieki, nie zamieszkuje w miejscu zamieszkania opiekuna prawnego, a warunki mieszkaniowe zagrażają jej zdrowiu i życiu. Zatem stan jej zdrowia i sytuacja osobista kwalifikuje ją do skierowania do domu pomocy społecznej. Od powyższej decyzji organu I instancji odwołanie wniósł W. S. – mąż i opiekun prawny T. S., kwestionując zasadność umieszczenia jej w domu pomocy społecznej, sugerując, że nie będzie ona chciała tam zamieszkać. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej dowodząc, że organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, dostatecznie uzasadnił rozstrzygnięcie i zastosował w sprawie właściwe przepisy prawa. Kolegium podkreśliło, że w przypadku, gdy o umieszczeniu w domu pomocy społecznej zadecydował sąd powszechny, rola organu administracji sprowadza się do wykonania jego orzeczenia i wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej. Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i powołane przepisy prawa Kolegium uznało, że kwestie podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji są nieuzasadnione i ich treść nie wskazuje na okoliczności, czy też na konkretne naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej, które mogłoby skutkować eliminacją kwestionowanej decyzji z obrotu prawnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego W. S. podniósł, że żona nie kwalifikuje się do Domu Pomocy Społecznej, ma zapewnioną opiekę jego, syna i córki. Ponadto wskazał, że nie zgadza się na umieszczenie żony w Domu Pomocy Społecznej, ale zgadza się na jej leczenie. Stwierdził także, że odpłatność za pobyt w powyższym domu jest zawyżona w stosunku do dochodu, który jest bardzo niski. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, nie mogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Osobę taką kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej (art. 54 ust. 2 powyższej ustawy). Według art. 54 ust. 4 powołanej ustawy, w przypadku gdy osoba bezwzględnie wymagająca pomocy nie wyraża zgody na umieszczenie w domu pomocy społecznej, ośrodek pomocy społecznej jest obowiązany do zawiadomienia o tym właściwego sądu, a jeżeli osoba taka nie ma przedstawiciela ustawowego lub opiekuna - prokuratora. W odniesieniu do osób chorych psychicznie, co do których zachodzą warunki o których mowa w art. 54 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, kierowanie do domu pomocy społecznej jest regulowane nadto przepisami art. 38 oraz art. 39 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 535 ze zm.). Na mocy art. 38 ustawy o pomocy społecznej, osoba, która wskutek choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób oraz potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, lecz nie wymaga leczenia szpitalnego, może być za jej zgodą lub za zgodą jej przedstawiciela ustawowego przyjęta do domu pomocy społecznej. Natomiast według art. 39 ust. 1 ustawy, jeżeli osoba, o której mowa w art. 38, lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają zgody na przyjęcie jej do domu pomocy społecznej, a brak opieki zagraża życiu tej osoby, organ do spraw pomocy społecznej może wystąpić do sądu opiekuńczego miejsca zamieszkania tej osoby z wnioskiem o przyjęcie do domu pomocy społecznej bez jej zgody. Zgodnie z art. 39 ust. 3, jeżeli osoba wymagająca skierowania do domu pomocy społecznej ze względu na swój stan psychiczny nie jest zdolna do wyrażenia na to zgody, o jej skierowaniu do domu pomocy społecznej orzeka sąd opiekuńczy. Stosownie do treści § 2 ust. 1 w zw. z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 1995 r. w sprawie szczegółowego sposobu działania w sprawach przyjęcia do domu pomocy społecznej oraz wypisania z domu pomocy społecznej osoby chorej psychicznie i upośledzonej umysłowo (Dz. U. Nr 92, poz. 460 ze zm.), jeżeli osoba, która wskutek choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego nie jest zdolna do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z pomocy innych osób, nie wyraża zgody na skierowanie do domu, a brak opieki zagraża jej życiu, kieruje się ją do domu na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego. Odnosi się to również do osoby, która nie jest zdolna do wyrażenia zgody. Zgodnie z § 3 zdanie pierwsze wspomnianego rozporządzenia, po otrzymaniu orzeczenia sądu opiekuńczego o skierowaniu do domu organ wydaje decyzję o skierowaniu osoby do domu odpowiedniego typu. Jak trafnie zatem przyjął Naczelny Sąd Administracyjny jest to czynność, określana jako wykonanie przez organ pomocy społecznej orzeczenia sądu opiekuńczego ( wyrok z dnia 25 marca 2009r. I OSK 624/08 LEX nr 580352 ). W omawianej sprawie organy ustaliły, że T. S. zamieszkuje w miejscowości P., w domu jednorodzinnym i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z renty rolniczej i dodatku pielęgnacyjnego. Jej dzieci i mąż W. S. mieszkają w miejscowości Ś. D. P. Jak wynika z wywiadu rodzinnego sporządzonego 15 października 2010r., cierpi ona na chorobę psychiczną, z uwagi na którą została całkowicie ubezwłasnowolniona. Zaświadczenie Sądu Rejonowego Wydział Rodzinny i Nieletnich we W. z dnia [...] wskazuje, że jej opiekunem prawnym został jej mąż. W wywiadzie podano, że T. S. zgodnie z orzeczeniem lekarskim z dnia 20 grudnia 2005r. jest trwale (całkowicie) niezdolna do pracy w gospodarstwie rolnym i niezdolna do samodzielnej egzystencji. Organ określił ją jako osobę agresywną, konfliktową, stroniącą od ludzi, akceptującą wyłącznie męża i dzieci. Z uwagi na zaburzenia psychiczne, brak należytej opieki i kontroli w leczeniu, Wójt Gminy wystąpił do Sądu z wnioskiem o umieszczenie T. S. w Domu Pomocy Społecznej bez jej zgody. Postanowieniem z dnia [...] ( sygn. akt VI NS 514/09 ) Sąd Rejonowy VI Wydział Rodzinny i Nieletnich orzekł o konieczności umieszczenia T. S. w domu pomocy społecznej bez jej zgody. Decyzja Wójta Gminy o skierowaniu T. S. w Domu Pomocy Społecznej dla osób przewlekle chorych psychicznie stanowiła jedynie wykonanie wspomnianego orzeczenia, co oznacza, że skargę uznać należy za pozbawioną uzasadnionych podstaw. Z przyczyn wyżej podniesionych na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę należało oddalić.