II SA/Lu 1238/98
WyrokWSA w Lublinie1999-11-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji z powodu niewyjaśnienia, czy inwestor wykonał nałożony na niego nakaz rozbiórki samowolnie wykonanych fundamentów?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, ponieważ nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności. Kluczowe było ustalenie, czy inwestor wykonał nałożony na niego nakaz rozbiórki samowolnie wykonanych fundamentów, co powinno poprzedzać wydanie pozwolenia na budowę. Zgodnie z przepisami, organ powinien odmówić wydania pozwolenia, jeśli na terenie znajduje się obiekt, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki, a nie został on wykonany.Stan faktyczny
Stanisław Sz. uzyskał pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego, mimo że wcześniej nałożono na niego nakaz rozbiórki samowolnie wykonanych fundamentów. Organ odwoławczy uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę, wskazując na konieczność wyjaśnienia, czy nakaz rozbiórki został wykonany, oraz na uchybienia w protokole oględzin. Stanisław Sz. wniósł skargę do NSA, zarzucając prawidłowe ustalenie wykonania rozbiórki i kwestionując skutki rozpoczęcia budowy przed uprawomocnieniem się decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stanisława Sz.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie sprawy ze skargi Stanisława Sz. na decyzję Wojewody R. z dnia 29 lipca 1998 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na budowę - oddala skargę.
Działający z upoważnienia Wojewody R. Zastępca Dyrektora Wydziału Rolnictwa, Infrastruktury i Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 29 lipca 1998 r. wydaną na podstawie art. 138 par. 2 Kpa oraz art. 87 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania Janiny i Stanisława F. od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia 17 czerwca 1998 r. (...) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Stanisławowi Sz. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działkach nr 1374 i nr 1375 położonych w Ch. D. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W motywach decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzją z dnia 25 sierpnia 1995 r. (...) nakazano Stanisławowi Sz. rozbiórkę wykonanych bez pozwolenia na budowę fundamentów pod budynek. Wydając decyzję o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego w miejscu popełnionej samowoli należało ustalić, czy nakaz przymusowej rozbiórki został uprzednio wykonany albowiem w przeciwnym razie nastąpiłoby sankcjonowanie tej samowoli.
Z akt sprawy nie wynika, czy faktycznie fundamenty objęte nakazem rozbiórki zostały rozebrane. Z protokołu oględzin sporządzonego w dniu 18 czerwca 1998 r. /następnego dnia po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę/ wynika, że roboty przy budowie budynku zostały już rozpoczęte bo wykonano ławy fundamentowe. Zatem inwestor dopuścił się samowoli budowlanej przystępując do robót na podstawie nieprawomocnej decyzji.
Ponadto ww. protokół został sporządzony z uchybieniem art. 67 i art. 68 Kpa tj. bez udziału wszystkich stron postępowania i dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie istnienia ław fundamentowych. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ winien mieć na uwadze powyższe uchybienia i po przeprowadzeniu prawidłowego postępowania wyjaśniającego wydać właściwą decyzję.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Stanisław Sz. nie precyzując jej żądania.
Zarzucił, że organ I instancji prawidłowo ustalił wykonanie rozbiórki wynikającej z decyzji z 1995 r. Ustaleń zawartych w protokole oględzin nie podważa brak udziału innych osób w oględzinach.
Rozpoczęcie budowy przed uprawomocnieniem się decyzji o pozwoleniu na budowę nie może skutkować uchylenia tej decyzji a jedynie ewentualne wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto podniósł, że postępowanie w trybie art. 50 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. jest odrębnym działaniem organu i nie może być łączone z postępowaniem w sprawie pozwolenia na budowę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę pod względem zgodności wydane decyzji z prawem.
Zaskarżona decyzja prawa nie narusza, a zatem skargi na nią nie można uznać za zasadną. Wbrew zarzutom skargi przyczyną uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji nie było rozpoczęcie budowy przed uprawomocnieniem się decyzji o pozwoleniu na budowę.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 138 par. 2 Kpa, który stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji wyraźnie wykazał, że powodem uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia było nie wyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. W szczególności bowiem należało w niniejszej sprawie przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę ustalić, czy wykonany został obowiązek rozbiórki fundamentów wynikający z ostatecznej decyzji z dnia 25 sierpnia 1995 r. (...).
Zgodnie z art. 35 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414/ w brzmieniu wprowadzonym ustawą z dnia 26 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane /Dz.U. nr 111 poz. 726/ właściwy organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki.
Poza sporem w sprawie pozostaje, że decyzja organu I instancji o pozwoleniu na budowę dotyczy terenu na którym zostały samowolnie wykonane fundamenty budynku a inwestor decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z 25 sierpnia 1995 r. (...) został zobowiązany do ich rozbiórki.
W takiej sytuacji organ I instancji, po złożeniu przez Stanisława Sz. wniosku o wydanie pozwolenia na budowę powinien należycie wyjaśnić, czy wykonał on już nałożony na niego obowiązek rozbiórki. Wyjaśnienie tej kwestii powinno poprzedzać wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ I instancji spoczywającego na nim tego obowiązku nie dopełnił. W aktach sprawy znajduje się pismo sąsiada inwestora Stanisława F. z dnia 10 czerwca 1998 r. zawiadamiające, że Stanisław Sz. prowadzi budowę budynku mieszkalnego.
Organ I instancji nie przeprowadzając w tej kwestii żadnego postępowania wyjaśniającego najpierw, bo w dniu 17 czerwca 1998 r. wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Stanisławowi Sz. pozwolenia na budowę, a dopiero później w dniu 18 czerwca 1998 r. przeprowadził dowód z oględzin terenu wnioskowanej inwestycji. Dowód z oględzin został przeprowadzony z naruszeniem obowiązującej procedury, bowiem w oględzinach nie uczestniczyła żadna z zainteresowanych stron, a protokół nie zawiera ustaleń co do czasu wykonania istniejących na terenie objętym pozwoleniem na budowę fundamentów.
W powyższej sytuacji stwierdzenie w zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, iż w sprawie nie zostały należycie wyjaśnione okoliczności istotne dla jej ostatecznego rozstrzygnięcia i wskazanie organowi I instancji jakie okoliczności musi wyjaśnić przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, uznać należy za zasadne.
Wobec zgodności zaskarżonej decyzji z prawem należało na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło