II SA/Lu 1239/17
WyrokWSA w Lublinie2018-04-19
Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Grażyna Pawlos-Janusz, Maria Wieczorek-Zalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany, który posiada ściany, dach, jest trwale związany z gruntem i posiada fundamenty, może być uznany za budynek gospodarczy, a nie wiatę, w sytuacji gdy został zgłoszony jako wiata, a jego wymiary i konstrukcja odbiegają od pierwotnego zgłoszenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że obiekt budowlany, który posiada ściany (w tym ścianę sąsiedniego budynku), dach, jest trwale związany z gruntem i posiada fundamenty, spełnia kryteria budynku gospodarczego, a nie wiaty. Nawet jeśli pierwotne zgłoszenie dotyczyło wiaty, istotne jest faktyczne wykonanie obiektu. Sąd uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę, wskazując, że organy nie zbadały możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, w tym poprzez zastosowanie instytucji zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych.Stan faktyczny
Skarżący zgłosili budowę wiaty, jednak faktycznie wybudowali obiekt posiadający ściany, dach, drzwi i okna, trwale związany z gruntem. Organy nadzoru budowlanego uznały ten obiekt za budynek gospodarczy i nakazały jego rozbiórkę, powołując się na naruszenie przepisów Prawa budowlanego oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący wnieśli skargę, twierdząc, że obiekt jest wiatą, nie posiada fundamentów i nie jest trwale związany z gruntem, a jego wykonanie nie stanowi zagrożenia.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Sędziowie NSA Grażyna Pawlos-Janusz NSA Maria Wieczorek-Zalewska Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi S. S. i A. S. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. na rzecz S. S. i A. S. kwotę [...](pięćset) zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Sygn. akt II SA/Lu [...]
Uzasadnienie
W dniu [...] sierpnia 2016 r. A. i A. C. złożyli do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. zawiadomienie w sprawie budowy budynku zlokalizowanego na działce nr ewid.[...], położonej przy ul. [...] w M. . Wyjaśnili, że budynek został zgłoszony w Starostwie Powiatowym w P. [...] stycznia 2011r. jako wiata, w takim jednak charakterze nie został wykonany. Stwierdzili, że wiata to dach wsparty na słupach, tymczasem powstały budynek przylega w granicy do ściany ich budynku, jest cały zabudowany, posiada okna, z okiennicami, drzwi, jest pokryty blachodachówką. W ich ocenie jest to typowy budynek gospodarczy, w którym składowane jest m.in. drewno. Podczas przeprowadzonych oględzin [...] października 2016 r. organ stwierdził, że w narożu trzech działek o nr ewid.[...] (działka inwestora), [...] (działka stanowiąca własność C. P.) oraz nr [...] (działka stanowiąca własność wnioskodawców ), została wybudowana drewniana wiata o wymiarach 6,90 m x 3,22 m, wysokości wynoszącej od 2,26 m - 3,40 m, posiadająca posadzkę betonową, dach jednospadowy o konstrukcji drewnianej kryty blachodachówką, wykonany ze spadkiem w kierunku własnej działki oraz wyposażony w rynny. Od strony działki nr ewid.[...] wiata nie ma własnej ściany, w tym miejscu znajduje się ściana budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce o nr ewid.[...], od strony działki nr ewid. [...] ściana wypełniona jest płytami typu "PERI" (sklejka wodoodporna), od strony działki nr [...] wypełnienie stanowią deski, natomiast ściana szczytowa od strony działki nr ewid.[...] nie posiada osłony. Pod wiatą składowane było drewno opałowe, sprzęt ogrodniczy, jej stan nie budzi zastrzeżeń pod względem technicznym. Z oświadczenia S. S., właściciela działki [...] wynika, że wiata powstała w 2011 r. na podstawie dokonanego do Starosty Powiatowego w P. zgłoszenia. Z treści zgłoszenia z [...] lipca 2011r. wynika, że zgłoszenie dotyczyło wykonania wiaty drewnianej o wymiarach 3 m x 8 m zlokalizowanej na działce o nr ewid.[...] Z opisu planowanej na w/w działce inwestycji wynika, że wiata drewniana o wymiarach 3 m x 8 m i wysokości 3 m, zlokalizowana przy granicy z działką nr 1794 i [...] powinna być wzniesiona na ośmiu słupach oraz posiadać dach jednospadowy kryty blachodachówką, skierowany w stronę własnej działki. Organ uznał, że wybudowana wiata została zrealizowana w miejscu planowanej budowy, a jej obecne wymiary (powierzchnia zabudowy wynosząca 22,2 m2), nie odbiegają w sposób "znaczny" od wielkości podanych w zgłoszeniu (powierzchnia zabudowy wynosząca 24,0 m2). Zwrócił ponadto uwagę, że w obecnym stanie prawnym, zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 pkt 2c Prawa budowlanego, w związku z art. 30 ust. 1, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia [...] lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 443), która weszła w życie w dniu [...] czerwca 2015 r., budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani dokonania zgłoszenia. Przedmiotowa wiata nie jest budynkiem gospodarczym, posiada własną konstrukcję bez powiązania konstrukcyjnego z innymi sąsiednimi obiektami budowlanymi, nie budzi zastrzeżeń pod względem technicznym, nie narusza przepisów techniczno – budowlanych. Z tego powodu decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. odmówił nałożenia na inwestora obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do zgodności z przepisami techniczno - budowlanymi.
Po uchyleniu powyższej decyzji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., ponownie przeprowadzono oględziny obiektu, stwierdzając, że posiada w ścianie frontowej drzwi wejściowe o wymiarach w świetle ościeżnicy 0,93 m x 2,03 m i dwa okna drewniane nieotwierane o wymiarach 0,60 m x 0,80 m z niezamykanymi okiennicami oraz otwór w ścianie bocznej od strony działki nr ewid.[...] o wymiarach 2,44 m x 2,14 m. Obiekt zlokalizowany jest na działkach nr ewid.[...] i [...] bezpośrednio przy granicy z działką nr ewid. [...] oraz 3,60 m od ogrodzenia działki nr ewid.[...] Tym razem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że jest to budynek gospodarczy w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, który został wybudowany bez zgłoszenia lub pozwolenia na budowę. Stwierdził ponadto, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Ośrodka Gminnego M., uchwalony uchwałą nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...] marca 2005 r. nie precyzuje dla obszaru oznaczonego symbolem 62 MN,U, na którym usytuowany jest przedmiotowy obiekt, możliwości lokalizowania jakichkolwiek obiektów bezpośrednio przy granicy działki oraz, że naruszone zostały przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz. U. 2015, poz. 1422). Wobec powyższego decyzja z dnia [...] czerwca 2017r. na podstawie art. 49b ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane nakazał inwestorowi rozbiórkę budynku.
Po rozpoznaniu A. i S. S. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] października 2017r. decyzję o rozbiórce utrzymał w mocy. Wyjaśnił, że w przepisach Prawa budowlanego brak jest legalnej definicji wiaty. Zgodnie z definicją zawartą w Słowniku Języka Polskiego wiata jest to lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach. Prowadzi to do wniosku, że taki obiekt budowlany, zaprojektowany bez przegród zewnętrznych, fundamentów, nie odpowiada określonym w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego warunkom i w związku z tym nie może być uznawany za budynek. W świetle art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego - przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Natomiast art. 3 pkt 1 powołanej wyżej ustawy stanowi, że przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Organ zaznaczył, że skoro zatem wiata nie jest ani budynkiem, ani obiektem małej architektury, to należy ją zaliczyć do budowli. Za podstawowe cechy wiaty należy uznać wsparcie zadaszenia na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem oraz brak trwałych ścian. Organ odwoławczy podzielił stanowisko, że zrealizowany budynek gospodarczy odpowiada kryteriom zawartym w art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Sporny obiekt należy traktować jako budynek wolnostojący, gdyż posiada samodzielną, niezależną od budynku gospodarczego (murowanego) na sąsiedniej działce konstrukcję drewnianą. Za podstawowe cechy tego budynku należy uznać wsparcie dachu na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budynek trwale z gruntem oraz wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych (ścian). Załączona do odwołania dokumentacja fotograficzna zawiera zdjęcia obrazujące fakt, że obudowa ścian - nie będąca konstrukcją budynku, nie styka się bezpośrednio z gruntem. Nie świadczy to jednak o tym, że jest to wiata. Przekonuje natomiast, że inwestor zrealizował zupełnie inny obiekt, niż przewidywało dokonane przez niego zgłoszenie. Zgłoszenie obejmowało budowę wiaty drewnianej wzniesionej na ośmiu slupach, natomiast inwestor zrealizował budynek gospodarczy, trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych. Przepisy ustawy Prawo budowlane nie definiują pojęcia trwałego związania z gruntem. Organ przychylił się do stanowiska, że wymóg "trwałego związania budynku z gruntem" oznacza posadowienie budynku na gruncie budowlanym w sposób zapewniający jego trwałość i stateczność. Wskazał, że budynkiem jest obiekt budowlany zawierający przestrzeń wewnętrzną lub pomieszczenie wydzielone z otaczającej przestrzeni w sposób odpowiedni do przeznaczenia jego całości lub części, posadowiony na gruncie budowlanym w sposób zapewniający jego stateczność, posiadający odpowiednią konstrukcję budowlaną i pokrycie (dach). Wszystkie te elementy składają się na przedmiotowy budynek gospodarczy objęty niniejszym postępowaniem. Organ zaznaczył, że zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w związku z art. 30 ust. 1, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. (Dz. U.z 2016 r. poz. 2255), która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2017 r., budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m , przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m powierzchni działki, wymaga dokonania zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Sporny budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy do 35 m2 nie wymaga więc zgłoszenia. W takim jednak przypadku, gdy istnieje realne zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenia środowiska, czy też w przypadku wykonania robót budowalnych w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach, może i powinien mieć zastosowanie tryb przewidziany w treści art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Celem postępowania prowadzonego w tym trybie oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego jest doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, po uprzednim wyjaśnieniu legalności (zgodności z przepisami) i jakości wykonywanych robót, w szczególności w kontekście zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, warunkami technicznymi, czy też Polskimi Normami. Z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Ośrodka Gminnego M., uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...] marca 2005 r. wynika, że działki nr [...] ,1794 położone w M. znajdują się na terenie zabudowy mieszkalno - usługowej oznaczonej symbolem 62 MN,U. Z treści punktu 8a ustaleń szczegółowych planu dla terenu oznaczonego symbolem 62MN,U, dot. wskaźników kształtowania zabudowy wynika, że maksymalna powierzchnia zabudowy wynosi 50% powierzchni działki. Z analizy planu, wypisu z rejestru gruntów dołączonego do operatu technicznego znak: [...]/2008 z dnia [...] września 2008 r., dot. rozgraniczenia działki nr [...] oraz wglądu w centralną ewidencję ksiąg wieczystych (notatka służbowa WINB w L. z dnia [...] października 2017 r.) wynika, że powierzchnia działki skarżących o nr ewid.[...] wynosi 294 m 2 (1/2 pow. działki to 147 m 2, natomiast ustalona w geodezji powierzchnia zabudowy budynkiem handlowo - mieszkalnym na działce nr [...] wynosi 130 m 2), a więc do zabudowy zgodnie z planem pozostaje 17 m 2. Z ustaleń dokonanych podczas oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu [...] września 2017 r. wynika, że powierzchnia spornego budynku gospodarczego wynosi 22,35 m 2. Nawet gdyby uznać, że część tego budynku znajduje się na działce nr [...] (4,16 m 2), to i tak powierzchnia zabudowy działki przekroczyłaby maksymalną powierzchnię do zabudowy przewidzianą planem. Powołany wyżej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje ponadto możliwości lokalizowania jakichkolwiek obiektów bezpośrednio przy granicy działki. Budynek gospodarczy narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity w Dz. U. 2015, poz. 1422), zawarte w treści § 272 ust. 3, zgodnie z którym, budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5. Przepis § 12 ust. 3 pkt 4 stanowi, że w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości niniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m , bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. Sporny obiekt nie spełnia powyższych warunków, bowiem nie posiada ściany oddzielenia przeciwpożarowego, a długość i wysokość budynku jest większa jak przewiduje w/w przepis. Zdaniem organu w tych okolicznościach nie ma możliwości doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, ze wprawdzie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. powołał w zaskarżonej decyzji przepis art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, to jednak w niniejszej sprawie powinien mieć zastosowanie tryb przewidziany w treści art. 50 i 51 Prawa budowlanego, gdyż inwestor dokonał wprawdzie zgłoszenia, jednak zrealizował inny obiekt (budynek gospodarczy zamiast wiaty).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. i S. S. zarzucili decyzji organu odwoławczego naruszenie art. 29 ust.1 pkt.2 i art. 3 pkt.2 ustawy Prawo budowalne poprzez ich błędna wykładnię i przyjęcie, że wiata stanowi budynek gospodarczy oraz naruszenie art. 7, 77 § 1 i 2 art. 80 i 81a § 1 kpa poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego. Zaznaczyli, że w myśl art 3 pkt 2 ustawy Prawo Budowlane, przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Tymczasem ich obiekt nie posiada żadnych przyłączy oraz fundamentów. Dokumentacja fotograficzna potwierdza brak istnienia ściany od strony budynku gospodarczego murowanego. Tuż przy granicy znajdują się cztery słupy konstrukcyjne. Przestrzeń między nimi nie jest zabudowana. Budowla nie jest trwale związana z gruntem, gdyż cała konstrukcja uniesiona jest na rurkach (rurki o średnicy 3cm), co umożliwia jej przesunięcie - zmianę położenia, a całość konstrukcji tym samym nie stanowi żadnego zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Konstrukcja budowli znajduje się na terenie własnej działki bez powiązania konstrukcyjnego z innymi budynkami. Słupy konstrukcyjne posadowione są na własnym gruncie, znajdują się 52cm od ściany sąsiedniego budynku murowanego, bezpośrednio przy granicy własnej działki. W przestrzeni między utwardzeniem, a posadzką znajduje się grunt (ziemia z piachem). Zadaszona została przestrzeń między budynkami (na prośbę sąsiada), aby zapobiec zamakaniu ściany jego budynku, oraz zapobiec utworzeniu tunelu w którym zalegał będzie śnieg i mokre liście, powodujące zamakanie budynku. Powołując się na pkt 12 akapit 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych skarżący dowodzili, że za "wiatę" uznaje się pomieszczenie nieobudowane ścianami ze wszystkich stron, a nie jak przyjął organ drugiej instancji jedynie pomieszczenie ścian pozbawione. Zgodnie z linia orzecznictwa Sądów Administracyjnych za podstawowe cechy wiaty uznać należy wsparcie danej budowli na słupach, stanowiący podstawowy element konstrukcyjny wiążący budowle trwale z gruntem. Kwestia posiadania jednej, dwóch lub trzech ścian jest bez znaczenia. Wykonanie ścian w naszej wiacie nie ma znaczenia dla kwalifikacji danej budowli jako wiaty wówczas, gdy nie są one istotnym elementem konstrukcyjnym, jedynie mają charakter osłonięcia. Definicja wiaty prezentowana przez organ jest niezgodna z językiem powszechnym. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że wiata jest pomieszczeniem naziemnym nieobudowanym ze wszystkich stron lub ścian pozbawiona. Ścian wiaty nie można uznać za element konstrukcyjny, skoro można je w każdej chwili zdemontować, gdyż deski wsuwane są segmentowo między pola utworzone przez słupy konstrukcyjne. Zabudowa ściany z płyt i folii oraz desek nie sięga przyziemia. Nie została wykonana w sposób zagrażający bezpieczeństwu ludzi, mienia bądź środowiska. Podnieśli ponadto, że skoro organ architektoniczno-budowlany nie złożył sprzeciwu do zgłoszenia, akceptując odległości od granic działki podane w zgłoszeniu, to brak jest podstaw do ich kwestionowania. Odstępstwo od dokonanego zgłoszenia w postaci obudowania frontowej ściany deskami nie jest na tyle istotne, aby zmieniło charakter realizowanego obiektu i nie powoduje, że spełnia ono kryteria budynku. Poza tym nadal nie przekracza 25m2 i przy obowiązywaniu teraźniejszych przepisów nie wymaga zgłoszenia w Starostwie Powiatowym. Wykonanie przedmiotowej wiaty nie daje podstawy do nałożenia obowiązku dokonania rozbiórki. W ocenie skarżących nie ma tu zastosowania przepis § 12 ust.3 pkt.4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, według którego w zabudowie jednorodzinnej uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 16,60 i 271-273 dopuszcza się sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej, niż 5,5m i wysokości mniejszej niż 3m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż l,5m ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych. bowiem przepisy te nie odnoszą się do wiat, lecz budynków. Obowiązujące są zatem ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego, stosownie do którego istnieje możliwość lokalizacji jednego budynku gospodarczego w tym garażu, z preferencją lokalizacji garażu w podpiwniczeniu zabudowy lub w granicy działek w powiązaniu z zabudową gospodarczą na sąsiedniej działce, na działkach wąskich lub zabudowanych, dopuszcza się także sytuowanie zabudowy w zbliżeniu do granic sąsiednich działek budowlanych na odległość 1,5m lub w granicy działki. Skarżący wskazali, że w pasie objętym symbolem 62 MNU znajduje się 6 widocznych na mapie budynków mieszkalnych usytuowanych w granicy działki. Również budynki gospodarcze posadowione są w granicy lub tuż przy niej. Ich działka ma szerokość 11,14m i nie ma możliwości odsunięcia się z budynkami na odległość 1,5m. Jeżeli natomiast położenie bądź inne warunki wykonania wiaty były sprzeczne z przepisami ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. z 2009r, nr 178, poz 1380) oraz rozporządzenia wykonawczego Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010r. W sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U.nr.109, poz 719), to kompetencje kontrolne w tym zakresie, obejmujące wydawanie stosownych nakazów i zakazów, realizują organy ochrony przeciwpożarowej.
Odpowiadając na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Trafne jest stanowisko organów kwestionujących możliwość uznania przedmiotowego obiektu za wiatę, w ten sposób kwalifikowanego przez skarżących. Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz. U z 2017r. poz. 1332 ) nie definiują tego pojęcia, jednak w art. 29 ust.1 pkt.2 ustawy odrębnie wymieniono budynki gospodarcze i wiaty, co nakazuje nadawać im odrębne znaczenie. Zgodnie z treścią art. 3 pkt.2 ustawy Prawo budowlane budynkiem jest tylko taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych (ścian), a także posiada fundamenty i dach. W orzecznictwie uważa się, że wiata jest szczególnego rodzaju obiektem budowlanym, który według przepisów prawa budowlanego nie jest budynkiem, ani obiektem małej architektury ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1943/10 opubl.w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Za podstawowe cechy obiektu (budowli) pozwalające na uznanie go za wiatę należy uznać posiadanie fundamentów, dachu, nieposiadanie ścian oraz posadowienie budowli na słupach (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016 r., II OSK 1481/14 opubl. w CBOSA). Przyjmuje się także, że cechą rozróżniającą budynki od budowli do których zaliczyć należy wiaty, jest między innymi wydzielenie pewnej przestrzeni przez przegrody budowlane, a funkcjonalnie za takie przegrody należy uznać ściany danego obiektu budowlanego. Za przegrodę taką może być uważana również ściana bezpośrednio sąsiadującego innego budynku ( wyrok NSA z dnia 7 listopada 2017r. II OSK 365/16 opubl. w CBOSA ). Zawsze jednak chodzi o lekką budowlą w postaci dachu wspartego na słupach. W ten sposób określono inwestycję w zgłoszeniu z [...] lipca 2011r. opisując ją jako budowę wiaty drewnianej na ośmiu słupach o wymiarach 3x8m i wysokości 3m z dachem jednospadowym. Jest oczywiste, że powstały obiekt budowalny w istotny sposób odbiega od tego opisu. Jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych tj. posiada ściany w tym jedną stanowi ściana sąsiedniego budynku murowanego oraz dach, oparty na słupach drewnianych. Pozostałe ściany wykonane są z desek i sklejki wodoodpornej. W ścianie frontowej umieszczono drzwi wejściowe o wymiarach 0,93m x 2,03m oraz dwa okna drewniane nieotwierane o wymiarach. 0,6m x 0,8m. Budynek jest także trwale związany z gruntem, która to cecha przez sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie, czy przemieszczenie na inne miejsce (por. wyroki NSA z 11 lutego 2016 r., II OSK 1432/14 oraz z 5 lipca 2013 r., II OSK 593/12 opubl. w CBOSA ). Niewątpliwie zatem obiekt pełni funkcję użytkową budynku gospodarczego. Trzeba natomiast zauważyć, że nie ma podstaw do zarzucania inwestorom, aby budynek zrealizowali w warunkach samowoli. Obowiązujący zarówno w dacie zgłoszenia robot budowlanych, jak i w dacie orzekania art. 29 ust.1 pkt.2 prawa budowlanego stanowi, że nie wymaga pozwolenia na budowę budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych i wiat o powierzchni zabudowy do 35 m2. przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Z powyższego przepisu wynika, że decydującym kryterium dla możliwości realizacji tych obiektów jest powierzchnia zabudowy. Nie ma zatem znaczenia podnoszona w decyzjach okoliczność zmiany wymiarów obiektu z deklarowanych 3x8m na 6,76 x 3,17, skoro w każdym razie powierzchnia zabudowy nie przekracza wymaganych 35m˛. Co więcej, organy nie kwestionują, że budynek został zrealizowany w tym samym miejscu, które zostało wskazane w zgłoszeniu, przy granicy z działką nr [...] i [...], do którego nie złożono wówczas sprzeciwu i jest w dobrym stanie technicznym. Trafne jest zatem stanowisko organu II instancji, iż w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 49b Prawa budowlanego. Równie zasadnie organ stwierdził, że powyższa konkluzja nie wyklucza możliwości zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, które nadzór budowlany może stosować nawet wobec robót budowlanych wykonanych na podstawie zgłoszenia i zgodnie z tym zgłoszeniem, jeżeli zostały one wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. Ściślej zatem rzecz ujmując nadzór budowlany może wobec takich robót budowlanych stosować art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 3 w z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 oraz w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2011 r. II OSK 734/10, CBOSA). Podkreślić jednak trzeba, że dla zastosowania rozwiązań przewidzianych w art. 51 ust.1 pkt.1 w związku z art. 50 ust.1 pkt.4, a na ten przepis wskazuje organ odwoławczy, nie jest wystarczające stwierdzenie, że budowa narusza przepisy, ale należy stwierdzić, iż naruszenie to istotnie odbiega od warunków określonych w przepisach. Oznacza to, że sytuacje, w których zachodzi konieczność wydania jednej z decyzji wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 1, należy uznać za wyjątkowe i wydawane w sytuacjach, w których wykonane lub wykonywane roboty musiałyby spowodować poważne naruszenie przepisów Prawa budowlanego w tym techniczno-budowlanych, p. poż. lub innych przepisów prawa administracyjnego. Nakazanie rozbiórki, o jakim mowa w tym przepisie powinno przy tym miejsce jedynie wtedy, gdy nie ma możliwości doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Z tych też powodów nie można zgodzić się, że przesłanką do nakazania rozbiórki w tym trybie może być niezachowanie powierzchni zabudowy określonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Ośrodka Gminnego M., uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...] marca 2005 r. , w sytuacji, gdy według organu przekroczenie wynosi nieco ponad 5m˛. Z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika ponadto, że na działkach wąskich lub zabudowanych dopuszcza się możliwość sytuowania zabudowy w zbliżeniu do granic sąsiednich działek na odległość 1,5m lub w granicy działki z zachowaniem przepisów szczególnych; warunek ten należy traktować jako obligatoryjny, jeśli na sąsiedniej działce znajduje się budynek mieszkalny usytuowany w granicy, z wyłączeniem przypadków, gdy uniemożliwiłby on realizację zabudowy zgodnie z warunkami planu i przepisami szczególnymi. Skarżący wskazywali, iż ze względu na szerokość działki wynoszącej 11,14m nie ma możliwości odsunięcia się z budynkami na odległość 1,5m. Organ nie odniósł się do tej kwestii, koncentrując się jedynie na wykazaniu niezachowania warunków wynikających z § 12 ust.3 pkt.4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie dopuszczalności sytuowania w granicy działki budynku gospodarczego. Tymczasem w wyroku z dnia 15 lutego 2017r. ( II OSK 1330/16 opubl. w CBOSA ) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że dokonywana ocena, czy obiekt budowlany bądź jego część nie narusza przepisów techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie tego obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem, winna uwzględniać instytucję zgody na odstępstwo od tych przepisów, o której mowa w art. 9 ust.1 – 4 ustawy prawo budowalne. Zdaniem sądu wykładnia funkcjonalna wspomnianego przepisu przemawia za możliwością stosowania wynikającej z tego przepisu instytucji zgody na odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych nie tylko na etapie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, ale także w tzw. postępowaniu naprawczym (art. 50-51 ustawy ) i postępowaniu dotyczącym legalizacji obiektu budowlanego bądź jego części. Nie bez znaczenia jest także, że budynek znajduje się bezpośrednio przy ścianie budynku gospodarczego, znajdującego się na sąsiedniej działce, która jest jednocześnie jego ścianą, przy której znajdują się słupy podtrzymujące konstrukcję dachu. Organ nie wskazał, czy w tej sytuacji jest możliwy, zamiast rozbiórki, inny sposób doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Dotyczy to również naruszenia zdaniem organu § 272 ust.3 rozporządzenia zgodnie z którym budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności określnej w § 232 ust.4 i 5. Uwaga ta jest niejasna, skoro jak już wspomniano, ścianą budynku znajdującą się bezpośrednio przy granicy jest ściana sąsiedniego murowanego budynku gospodarczego. Organ nie wskazał zaś, aby nie spełniała ona warunków o jakich mowa w omawianym przepisie. Poza tym organ nie podał, czy jest możliwe zachowanie tego wymogu w inny sposób, nie tylko przez nakazanie rozbiórki całego budynku. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni przedstawione uwagi.
Z tych względów na podstawie art. 145 §1 pkt.1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2017r. poz. 1369 ) należało uchylić zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 §1 wspomnianej ustawy. Obejmują one zwrot wpisu od skargi w kwocie 500 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło