II SA/Lu 1250/16
WyrokWSA w Lublinie2017-04-11
Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Joanna Cylc-Malec, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zadaszenia stanowiące podcienie (arkady) powiązane funkcjonalnie, użytkowo i konstrukcyjnie ze środkową, zamkniętą częścią budynku gospodarczego, mogą być traktowane jako odrębne obiekty budowlane (wiaty) podlegające nakazowi rozbiórki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zadaszenia stanowiące podcienie (arkady) powiązane ze środkową częścią budynku gospodarczego, nie tworzą odrębnych obiektów budowlanych (wiat), lecz są integralną częścią jednego obiektu budowlanego. W związku z tym, prowadzenie odrębnych postępowań legalizacyjnych i nakazywanie rozbiórki tych części jako samodzielnych wiat jest wadliwe. Sąd oparł się na wcześniejszym orzeczeniu, które stwierdziło, że cały obiekt stanowi jedną całość.Stan faktyczny
Skarżąca J. W. dokonała odbudowy i remontu częściowo zniszczonego w pożarze budynku gospodarczego, wykorzystując zachowaną ścianę konstrukcyjną. Organy nadzoru budowlanego uznały, że wykonane prace doprowadziły do powstania trzech odrębnych obiektów: wiaty, budynku gospodarczego i kolejnej wiaty, i nakazały rozbiórkę jednej z wiat. Skarżąca twierdziła, że cały obiekt stanowi jedną całość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzje organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. i zasądza od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Protokolant Specjalista Beata Basak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzją Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] r. nr [...] - [...]; II. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej J. W. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. zobowiązał J. W. do rozbiórki położonej na działce nr ewid. [...] znajdującej się w M. , Gmina K. wiaty o wymiarach 13,80x3,50 m polegającej na rozbiórce więźby dachowej składającej się z krokwi i łat na długości 13,80 m od strony wschodniej, rozbiórce pokrycia z blachodachówki wraz z systemem odwodnienia połaciowego na długości 13,80 m od strony wschodniej, rozbiórce ośmiu słupów drewnianych z zakotwieniem w gruncie wraz z belką drewnianą na których oparta została więźba dachowa oraz rozbiórce utwardzenia powierzchnia terenu z kostki betonowej w obrębie wybudowanej wiaty.
Uzasadniające rozstrzygnięcie wyjaśnił, że w trakcie oględzin w dniu [...] r. na wspomnianej działce stwierdzono, że realizowana jest na niej budowa wiaty o wymiarach zewnętrznych 13,80x3,50 m z wykorzystaniem ściany z belitu od strony północnej stanowiącej pozostałość po budynku gospodarczego. Wykonana została nowa więźba dachowa składająca się z krokwi które oparte zostały z jednej strony na istniejącej ścianie, a z drugiej strony na nowej belce drewnianej opartej na nowych słupach drewnianych trwale zakotwionych w gruncie. Całość przykryto blachodachówką na łatach drewnianych wraz z systemem odwonienia połaciowego. Powierzchnia terenu w obrębie wybudowanej wiaty utwardzona została kostką betonową. Udostępnione z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. zdjęcia lotnicze w skali 1:2000 dla tego terenu z dnia [...] r., [...] r., [...] r. oraz [...] r. potwierdzają , że przedmiotowy obiekt budowlany zaczął być odbudowywany po dniu [...] roku. Na prowadzenie powyższych prac inwestor nie posiada wymaganego art. 28 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę, przez co dopuścił się samowoli budowlanej. W takiej sytuacji należy przeprowadzić postępowanie na podstawie art. 48 ustawy. Od dnia [...] r. gmina K. nie posiada planu zagospodarowania przestrzennego, a według posiadanego przez Gminę rejestru nie była wydawana decyzja o warunkach zabudowy dla w/w działki. Natomiast w obowiązującym do dnia [...] r. miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy K., działka znajdowała się w terenie oznaczonym symbolem D 107 RP przeznaczonym pod uprawy polowej. Na prowadzenie powyższych robót inwestor nie dokonał wymaganego przepisami zgłoszenia zamiaru budowy w organie administracji architektoniczno - budowlanej, przez co dopuścił się samowoli budowlanej. Na inwestora nałożono przewidziane prawem obowiązki i w dniu [...] r. wydane zostało postanowienie zobowiązujące inwestora do dostarczenia w terminie do [...] r. niezbędnych dokumentów. Pismem z dnia [...] r. przypomniano zobowiązanemu o obowiązku przedłożenia dokumentów i ponownie poinformowano o konieczności ich dostarczenia jednocześnie pouczając o konsekwencjach w przypadku ich niedostarczenia. J. W. nie dostarczyła wymaganych dokumentów, zatem pomimo umożliwienia legalizacji samowoli budowlanej inwestor nie wykonuje nałożonego obowiązku. W takim przypadku, zgodnie z art. 49 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. W. żądając jej uchylenia w całości i przekazania sprawy organowi I instancji celem ponownego jej rozpoznania. Wniosła również o usunięcie z obrotu prawnego postanowienia organu I instancji z dnia [...] r. Nie kwestionując budowy wiaty na działce nr [...] wyjaśniła, że na działkach nr [...] i [...] położonych w M. wzniesiony był budynek gospodarczy, który uległ częściowemu zniszczeniu w pożarze w 1993 r. W całości zachowała się jedynie podłużna ściana budynku o długości 47,4 m. Sukcesywnie podejmowane były prace budowlane mające na celu odbudowę powyższego budynku oraz remont jego zachowanej części. W części środkowej zachowanej ściany odbudowano częściowo budynek gospodarczy, natomiast w dwóch bocznych odcinkach, w kierunku wschodnim i zachodnim, wykonano zadaszenie z blachodachówki wsparte na słupkach drewnianych stanowiące rodzaj arkad, które funkcjonalnie, użytkowo i konstrukcyjnie powiązane jest ze środkową zamknięta częścią odbudowanego budynku gospodarczego. Całość odbudowanego i wyremontowanego budynku stanowi zatem jedną bryłę, posadowioną na jednym fundamencie, posiadającą wspólną ścianę konstrukcyjną (ocalałą z pożaru), jednolite zadaszenie, wsparte na dodatkowo wykonanych słupkach drewnianych usytuowanych od południowej strony. Podzielenie więc tego budynku na trzy niezależne i samodzielne obiekty budowlane to jest środowy budynek gospodarczy i dwie wiaty i prowadzenie w związku z tym trzech odrębnych postępowań administracyjnych jest niezgodne z istniejącym stanem faktycznym i stanowi przesłankę do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją postanowienia.
Decyzją z dnia [...] r. Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał J. W. dokonanie rozbiórki wiaty o wymiarach 13,80x3,50 m polegającej na rozbiórce więźby dachowej składającej się z krokwi i łat na długości 13,80 m od strony wschodniej, rozbiórce pokrycia z blachodachówki wraz z systemem odwonienia połaciowego na długości 13,80m od strony wschodniej, rozbiórce ośmiu słupów drewnianych z zakotwieniem w gruncie wraz z belka drewnianą na których oparta została więźba dachowa oraz rozbiórce utwardzenia powierzchnia terenu z kostki betonowej w obrębie wybudowanej wiaty.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy podzielając ustalenia faktyczne organu I instancji wyjaśnił, że w omawianej sprawie zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, pomimo, że postępowanie legalizacyjne wszczęte zostało w trybie art. 48. Jest to błąd organu w zakresie powołania przepisu prawa materialnego. Z tego powodu organ odwoławczy wydał decyzję reformatoryjną. W ustalonym w sprawie stanie faktycznym przepisy ustawy Prawo budowlane obligują bowiem organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części stosownie do wskazań art. 48 ust. 4, który stanowi, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśniono, że podczas prowadzonego postępowania administracyjnego w trybie odwoławczym, dotyczącym rozpatrzenia odwołania od decyzji PINB w L. z dnia [...]. znak : [...], organ II instancji przeprowadził w dniu [...]. oględziny na działce nr ewid. [...] przy udziale stron postępowania. Ustalono w ich trakcie, że po pożarze, jaki miał miejsce na działce w 1994r. pozostała ściana istniejącego kurnika o długości ok. 59,52 m, zlokalizowana także częściowo na działce nr ewid.[...], będącej własnością B. M. i A. M.. Ściana ta na odcinku o długości 11,23 m wraz zamontowanym dachem jednospadowym o konstrukcji stalowej, tworzy wiatę o wym. 11,23 x 3,50 m. Wiata istniała przed pożarem i nie została po nim wyremontowana. Na odcinku ok. 13,8 m ściana została wyremontowana, jest otynkowana, na odcinku 15,7 m do ww. ściany dobudowany jest budynek gospodarczy o szerokości 3,50 m i wysokości od 2,77 do 2,20 m. Według oświadczenia J. W. budynek powstał na pozostałych po pożarze fundamentach, piwnicy i kotłowni, istniejących w spalonym kurniku. Na pozostałej części (na odcinku ok. 18,75 m) ściana została wyremontowana. Części oznaczone nr [...] w protokole z oględzin organu odwoławczego pokryte zostały jednym dachem jednospadowym, o drewnianej konstrukcji więźby, pokrytym blachą trapezową. Pod zadaszeniem wykonano posadzkę. Zdaniem organu w wyniku wykonanych samowolnie przez J. W. robót budowlanych powstały usytuowane kolejno: wiata o wym. 13,80 x 3,50 m, budynek gospodarczy o wym. 15,70 x 3,50 m oraz wiata o wym. 18,75 x 3,50 m. Z powyższych ustaleń wynika, że nie można uznać spornej wiaty w całości za jeden budynek gospodarczy o wym. 47,4 x 3,50 m, o co wnosi się w odwołaniu od decyzji z dnia [...]. Stosownie bowiem do art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Wiata nie jest budynkiem, o jakim mowa w tym przepisie. W ocenie organu odwoławczego powyższe okoliczności uzasadniały wydanie przez ten organ w sprawie rozstrzygnięcie.
Skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła J. W.. W jej ocenie zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8 oraz art. 15 k.p.a., poprzez brak faktycznego rozważenia w zaskarżonej decyzji mojego stanowiska, przedstawionego m.in. w odwołaniu od decyzji organu I instancji, zgodnie z którym organy nadzoru budowlanego błędnie przyjmują, iż zadaszenie o wymiarach 13,80 x 3,50 m, wskazane w zaskarżonej decyzji, jest samodzielną i odrębną wiatą, podczas gdy stanowi ono jedynie część budynku gospodarczego o wymiarach 47,90 x 3,50 m, składającego się z zamkniętej części (środkowej) i dwóch podcieni (od strony wschodniej i zachodniej), trwale ze sobą związanych, tworzących konstrukcyjnie i funkcjonalnie jedną całość, a tym samym naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego; naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz 107 § 1 k.p.c. (w istocie skarżąca miała zapewne na myśli k.p.a., na co wskazuje treść uzasadnienia), poprzez poczynienie w zaskarżonej decyzji błędnych ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, iż zadaszenie o wymiarach 13,80 x 3,50 m, wskazane w zaskarżonej decyzji, jest samodzielną i odrębną wiatą, podczas gdy stanowi ono jedynie część budynku gospodarczego o wymiarach 47,90 x 3,5 m, składającego się z zamkniętej części (środkowej) i dwóch podcieni (od strony wschodniej i zachodniej), trwale ze sobą związanych, tworzących konstrukcyjnie i funkcjonalnie jedną całość, a tym samym naruszenie zasad doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania w zakresie oceny materiału dowodowego; naruszeniem art. 8 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego, zgodnie z prezentowanym przeze mnie stanowiskiem, obiektu o wymiarach 47,90 x 3,50 m nie można w całości uznać za jeden budynek gospodarczy; naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na bezpodstawnym uznaniu, że zadaszenie o wymiarach 13,80 x 3,50 m, wskazane w zaskarżonej decyzji, jest samodzielną i odrębną wiatą, podczas gdy stanowi ono jedynie część budynku gospodarczego o wymiarach 47,90 x 3,50 m, składającego się z zamkniętej części (środkowej) i dwóch podcieni (od strony wschodniej i zachodniej) trwale ze sobą związanych, tworzących konstrukcyjnie i funkcjonalnie jedną całość; naruszenie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na bezpodstawnym nakazaniu rozbiórki zadaszenia o wymiarach 13,80) 3,50 m, wskazanego i nazwanego wiatą w zaskarżonej decyzji, podczas gdy przedmiotowe zadaszenie nie stanowi samodzielnego i odrębnego obiektu budowlanego, przy jednocześnie prowadzeniu dwóch dodatkowych postępowania zmierzających do wydania odrębnych decyzji nakazujących rozbiórkę budynki gospodarczego (a faktycznie zamkniętej środkowej jego części) i drugiej zadaszenia - podcienia (od strony zachodniej), stanowiących - obok przedmiotowego zadaszenia (od strony wschodniej) - trzy części jednego, większego budynku ( wymiarach 47,90 x 3,50 m, a tym samym zmierzając do wypaczenia sensu m przepisu prawa.
Mając na uwadze powyższe uchybienia skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] roku; zasądzenie od organu odwoławczego kosztów postępowania według norm przepisanych i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości przez organ odwoławczy na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Na wypadek zaś nieuwzględnienia tego żądania wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po przekazaniu niniejszej skargi na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto skarżąca zażądała przeprowadzenie w trybie art. 106§ 3 p.p.s.a. uzupełniających dowodów z dokumentów to jest inwentaryzacji powykonawczej budynku gospodarczego, opracowanej przez inż. L. K. oraz opinii technicznej dotyczącej kwalifikacji budynku gospodarczego, opracowanej przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. M. J., na okoliczność, że zadaszenie o wymiarach 13,80 x 3,50 m, wskazane w zaskarżonej decyzji, stanowi jedynie część większego budynku o wymiarach 47,90 x 3,50 m, posiadającego obok przedmiotowego zadaszenia (podcienia) również zamkniętą środkową część budynku oraz drugie podcienie (od strony zachodniej) , trwale ze sobą związane, tworzące konstrukcyjnie i funkcjonalnie jedną całość.
Uzasadniając skargę powtórzyła wyjaśnienia i poglądy zawarte w odwołaniu. Ponadto nie zgodziła się z wykładnią art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. W ramach bowiem utrwalonych zasad projektowania architektonicznego budynek - będący spójną bryłą przestrzenną - stanowi zarówno jego części wydzielone przegrodami, jak też te otwarte, znajdujące się poza ścianami zewnętrznymi, w formie podcieni, arkad, krużganków, zadaszonych tarasów, balkonów, itp. Formy te nie powodują zakwalifikowania ich jako odrębnych obiektów budowlanych, jak błędnie w swoich postępowaniach administracyjnych wskazały organy nadzoru budowlanego. Dodała przy tym, że rozdzielnie sprawy na trzy postępowania administracyjne jest dla niej bardzo krzywdzące, gdyż skutkuje koniecznością opracowania 3-ch kompletów projektu budowlanego (których nie przedłożyłam do organu nadzoru budowlanego) i wniesienia trzech opłat legalizacyjnych (25 tys. zł za budynek gospodarczy i 2 x po 125 tys. zł za wiaty, czyli razem 275 tys zł) . Poglądy prezentowane w odwołaniu i skardze znajdują uzasadnienie w inwentaryzacji powykonawczej budynku gospodarczego, opracowanej przez inż. L. K. oraz opinii technicznej dot. kwalifikacji budynku gospodarczego, opracowanej przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. M. J..
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutów wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że na działkach nr ewid. [...] i [...] w M. , istniał budynek gospodarczy, który został częściowo zniszczony w pożarze w 1993 r. W całości zachowała się jedna podłużna ściana budynku (południowa). Przetrwała również stalowa konstrukcja pod przedłużone zadaszenie dachu od strony południowej, która na skutek pożaru uległa znacznym odkształceniom. W środku zachowanej ściany częściowo zachowały się poprzeczne ściany wydzielonego, podpiwniczonego pomieszczenia kotłowni. Niekwestionowane jest również, że skarżąca nie odbudowała w całości zniszczonego w pożarze budynku, ale wykonała prace budowlane z wykorzystaniem zachowanej podłużnej, murowanej ściany konstrukcyjnej. W części środkowej zachowanej ściany inwestorka częściowo przemurowała ściany wydzielonej kotłowni (zamkniętego segmentu budynku gospodarczego), a na dwóch bocznych odcinkach zachowanej ściany – w kierunku wschodnim oraz zachodnim – wykonała nowe zadaszenia z blachodachówki (stanowiące jeden ciągły dach nad całym obiektem), wsparte na wymienionej konstrukcji, to jest na słupkach drewnianych, które zastąpiły istniejące (uszkodzone w pożarze) słupki stalowe. Każda tych części opisane jako wiata o wymiarach 13,80 x 3,50 m, budynek gospodarczy o wym. 15,70 x 3,50 m oraz wiata o wym. 18,75 x 3,50 m zostały potraktowane przez organy jako odrębne obiekty budowalne. Zauważyć trzeba, że zagadnienie dotyczące kwalifikacji wykonanych robót budowlanych w przedmiotowym budynku było już przedmiotem analizy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w wyroku z dnia 3 stycznia 2017 r. ( sygn. akt II SA/Lu 914/16 ), którym sąd uchylił decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] r., nakazującą J. W. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach zewnętrznych 15,70 x 3,50 m, stanowiącego środkową część całego obiektu. Zdaniem sądu zgromadzony materiał dowodowy, obejmujący między innymi protokół z oględzin z dnia [...] r., daje podstawę do stwierdzenia, że zrealizowany przez skarżącą obiekt budowlany, stanowi jedną całość, składającą się z podcieni (arkad), które funkcjonalnie, użytkowo i konstrukcyjnie powiązane są za środkową, częścią odbudowanego budynku gospodarczego. Stan ten potwierdza inwentaryzacja powykonawcza budynku, która została przedłożona do organu pierwszej instancji w dniu [...] r. Wynika z niego, że omawiany "obiekt został zaprojektowany jako budynek gospodarczy", stanowi "budynek jednobryłowy, kryty dachem jednospadowym pulpitowym, z obszernym podcieniem od strony południowo-zachodniej i północno-wschodniej", a jego "wykończenie i detal nawiązujące do architektury tradycyjnej" (s. 8 "Inwentaryzacji..."). Stan ten potwierdzają wykonane przez projektanta rysunki (oznaczone jako: A1, A2, A3, A4 i A5). Również w opinii technicznej dotyczącej kwalifikacji budynku gospodarczego, opracowanej przez rzeczoznawcę budowlanego w lipcu 2016 r. stwierdzono, że przedmiotowy budynek gospodarczy znajdujący się na działce nr ewid. [...] oraz częściowo na sąsiedniej działce nr [...], składa się z trzech części tworzących konstrukcyjnie, użytkowo i funkcjonalnie jeden obiekt budowlany. Środkowy (zamknięty) segment ww. budynku stanowi wydzielona zewnętrznymi ścianami kotłownia o wymiarach 15,47 x 3,52 m. Jest on od strony północnej dobudowany do podłużnej ściany dawnego budynku gospodarczego, który został częściowo zniszczony w pożarze w 1993 r. Natomiast wschodnie i zachodnie skrzydło budynku gospodarczego stanowią podcienia (arkady) o wymiarach : 13,67 x 3,52 m i 18,79 x 3,52 m, powiązane z ww. murowaną ścianą od strony północnej (zachowaną po pożarze), określane jako wiaty. Zachowana w całości ściana podłużna o dł. 47,93 m (ściana południowa spalonego budynku, a obecnie ściana północna istniejącego budynku), stanowi zasadniczy element konstrukcyjny obecnego budynku gospodarczego wraz z podcieniami. Na ww. ścianie podłużnej oparty jest drewniany dach jednospadowy, kryty blachodachówką. W części otwartej budynku, tzn. w podcieniach, dach wspiera się na płatwi, podpartej drewnianymi słupkami w rozstawie 1,80-2,0 m. Zamknięty segment budynku gospodarczego jest wewnątrz wykończony, posiada posadzkę z terakoty; nie został wyposażony w instalacje wewnętrzne. W podcieniach od strony wschodniej ułożona została kostka betonowa, natomiast od strony zachodniej podłoże zostało utwardzone grysem kamiennym." (s. 2-3 "Opinii..."). W konkluzji stwierdzono, że opisany budynek gospodarczy z podcieniami (arkadami), o wymiarach zewnętrznych 47,93 x 3,52 m, jest spójną bryłą architektoniczną i stanowi w całości jeden obiekt budowlany. Zadaszone podcienia (od strony wschodniej i zachodniej) są funkcjonalnie, użytkowo i konstrukcyjnie powiązane ze środkową, zamkniętą częścią budynku gospodarczego. Podzielenie przez organy nadzoru budowlanego ww. budynku gospodarczego na trzy niezależne i samodzielne obiekty, tj. środkowy, zamknięty budynek gospodarczy i dwie wiaty, jest błędne i niezgodne ze stanem faktycznym. W ramach utrwalonych zasad projektowania architektonicznego, budynek - będący spójną bryłą przestrzenną - stanowią zarówno jego części wydzielone przegrodami, jak też te otwarte, znajdujące się poza ścianami zewnętrznymi, w formie podcieni, arkad, krużganków, zadaszonych tarasów, balkonów, itp. Formy te nie powodują zakwalifikowania ich jako odrębnych obiektów budowlanych, jak błędnie w swoich postępowaniach administracyjnych przyjęły organy nadzoru budowlanego. W tych okolicznościach sąd przyjął, że odtworzone przez skarżącą zadaszenia nie stworzyły nowych obiektów budowlanych wiat, lecz stanowią podcienia (arkady), które funkcjonalnie, użytkowo i konstrukcyjnie powiązane są za środkową, zamkniętą częścią odbudowanego budynku gospodarczego. Zatem całość odbudowanego i wyremontowanego obiektu stanowi jedną bryłę, która jest posadowiona na jednym fundamencie, posiada wspólną ścianę konstrukcyjną (zachowaną po pożarze), jednolite zadaszenie, wsparte na wymienionych drewnianych słupkach od strony południowej oraz częściowo na zewnętrznej ścianie kotłowni (o długości ok. 15 m).
W ocenie sądu przedmiotowy budynek gospodarczy stanowi "spójną bryłą przestrzenną", składający się z części wydzielone przegrodami oraz z części otwartych, znajdujące się poza ścianami zewnętrznymi, w szczególności podcieni (arkad). Nie ma zatem podstaw do uznania, że wskutek wykonanych samowolnie przez skarżącą robót budowlanych powstały usytuowane kolejno: wiata o wym. 13,80 x 3,50 m, budynek gospodarczy o wym. 15,70 x 3,50 m oraz wiata o wym. 18,75 x 3,50 m. Wobec tego, iż wspomniany obiekt budowlany, o wymiarach zewnętrznych 47,93 x 3,52 m, stanowiący całość powiązaną ze sobą funkcjonalnie, użytkowo i konstrukcyjnie, jest trwale związany z gruntem, posiada fundamenty oraz dach, to choć obiekt ten nie ma wszystkich własnych ścian, uznać należy za "wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych", albowiem da się wyraźnie określić jego zewnętrzne kształty. Zdaniem sądu wadliwe było zatem prowadzenie w trybie art. 48 ustawy odrębnego postępowania legalizacyjnego w odniesieniu do środkowej, zamkniętej części budynku gospodarczego. Podkreślić trzeba, że wprawdzie sąd rozstrzygał w sprawie nakazania rozbiórki części środkowej obiektu opisanej jako budynek gospodarczy, to jego ocena musiała zostać uwzględniona także w rozpoznawanej sprawie. Zaznaczyć należy, że stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Unormowanie powyższe ma charakter bezwzględnie wiążący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Istotą zasady "związania oceną prawną" jest to, że dotyczy wykładni prawa materialnego, jak i procesowego oraz braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego. Wprawdzie rozpoznawana sprawa dotyczy rozbiórki jednej z wiat o wymiarach 13,80x3,50 m, ale uwagi sądu w kontekście rozbiórki budynku gospodarczego, oparte zostały na tle tych samych okoliczności faktycznych i w oparciu o te same dowody ( zdjęcia lotnicze z [...]., [...]., [...]. oraz [...]., protokoły oględzin z [...]., [...]. i [...]. ). Stąd też należało uznać je za wiążące. Biorąc pod uwagę powołane rozstrzygnięcie, rację ma skarżąca dowodząc, że w tej sytuacji wadliwe było również prowadzenie odrębnego postępowania dotyczącego rozbiórki przedmiotowej wiaty.
Rozpoznając ponownie sprawę organy obu instancji uwzględnią dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów prawa oraz wskazania co do dalszego postępowania zawarte w niniejszym wyroku.
Z tych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit.a) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2016r. poz. 718 ze zmianami ) należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 wspomnianej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło