II SA/Lu 1257/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Asesor WSA Małgorzata Fita (spr.), Protokolant Przemysław Gumieniak, po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2004 r. przy udziale Prokuratora sprawy ze skargi T. J. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 28 lipca 2003 r. nr SAO.5115/4/4/2003 wydaną przez Wójta Gminy w Izbicy. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną z upoważnienia Wojewody na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 15 ust. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.) oraz wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. K/20/01, Dz.U. Nr 78, poz. 716) po rozpatrzeniu odwołania T. J. od decyzji z dnia [...], Nr [...] wydanej przez Wójta Gminy w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego w lokalu położonym w miejscowości O. Kolonia nr [...], utrzymano w mocy przedmiotową decyzję. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się na ustalenia organu I instancji w niniejszej sprawie, wszczętej z wniosku M. W., teściowej skarżącego i właścicielki lokalu mieszkalnego, w którym zameldowany był T. J. Zgodnie z tymi ustaleniami skarżący zameldowany był w mieszkaniu położonym w miejscowości O. Kolonia Nr [...] od [...] lutego 1984 r.. Przedmiotowy lokal T. J. opuścił w lipcu 2001 r. i obecnie przebywa w miejscowości K. u swoich rodziców. W miejscu, gdzie był zameldowany pozostawił jednak rzeczy osobiste, choć przebywa tam sporadycznie, podczas spotkań z dziećmi. Wydając decyzję organ I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie zaszły przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960) niezbędne dla wymeldowania T. J. z pobytu stałego w lokalu położonym w miejscowości O. Nr [...]. Od powyższej decyzji T. J. złożył do Wojewody, podnosząc w nim, że przedmiotowego lokalu nie opuścił dobrowolnie, gdyż w okresie od lipca 2001 r. do [...] marca 2003 r. przebywał w Zakładzie Karnym w M. W miejscowości K. przebywa czasowo i ma zamiar powrócić do miejsca stałego pobytu. Rozpatrując niniejszą sprawę organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja Wójta Gminy jest zgodna z prawem. T. J. po opuszczeniu zakładu karnego nie powrócił do miejsca pobytu stałego i od marca 2003 r. przebywa w miejscowości K. Nie podniósł ponadto sprawy utrudniania mu korzystania z przedmiotowego lokalu przez właścicielkę lub inne osoby w nim mieszkające. Mając na uwadze powyższe, należy uznać, iż mieszkanie to opuścił dobrowolnie. Jednocześnie organ odwoławczy przyznaje, że w odwołaniu T. J. poinformował organy administracji właściwe w niniejszej sprawie, że podjął działania zmierzające do przywrócenia terminu do wniesienia apelacji od wyroku, na mocy którego małżeństwo zostało rozwiązanie "bez rozstrzygnięcia o zamieszkaniu". Na przedmiotową decyzję T. J. i wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż organy niesłusznie uznały, iż opuszczenie miejsca stałego pobytu wskutek konieczności odbycia przez niego kary pozbawienia wolności, a następnie pobyt u rodziców w celu pomocy bratu w opiece nad schorowanymi rodzicami, wyczerpało znamiona dobrowolności opuszczenia lokalu, w którym był zameldowany. Ponadto skarżący podkreślił, iż w toku postępowania dowodowego wyraźnie stwierdził, iż ma zamiar powrócić do miejsca stałego zameldowania oraz zwrócił uwagę na fakt pozostawienia tam rzeczy osobistych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z dnia 10 kwietnia 1974 r. (tj. Dz.U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce stałego pobytu i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy , a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt: K 20/2001, opub. w OTK- A 2002/3/34) i utratą mocy z dniem 19 czerwca 2002 r. art. 9 ust. 2 cytowanej ustawy, organy administracji wydając decyzję w sprawie wymeldowania mają obowiązek zbadania jedynie przesłanki opuszczenia lokalu bez wymeldowania się. Zważyć należy jednak na fakt, iż według poglądów judykatury, które sąd podziela, opuszczenie lokalu w rozumieniu tego przepisu musi mieć charakter trwały. Winno być następstwem zamiaru osoby opuszczającej, przy czym zamiar ów należy pojmować nie wyłącznie jako wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Ustalenie zatem, czy nastąpiło opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu wymaga zbadania tak pojmowanego zamiaru, a w szczególności wykazania, że nastąpiło zerwanie więzi z dotychczasowym miejscem pobytu wskazujące, iż centrum życiowe osoby wymeldowanej znajduje się w innym miejscu (por. wyrok NSA z dn. 6 marca 2003 r., SA/Rz 2093/2000). Opuszczenie więc związane jest wyprowadzeniem się z lokalu i zabraniem wszystkich rzeczy (bez dopełnienia formalności meldunkowych), któremu nie towarzyszy zamiar powrotu. Wydając decyzje w niniejszej sprawie organy ustaliły, iż T. J. od lipca 2001 r. nie przebywał w miejscu stałego zameldowania w miejscowości O. Kolonia Nr [...]. Od tego czasu bowiem do [...] marca 2003 r. przebywał w Zakładzie Karnym w M. Po opuszczeniu zakładu karnego skarżący udał się do miejscowości K., do swoich rodziców. Jego pobyt tam, jak zeznał w postępowaniu dowodowym, spowodowany był koniecznością opieki nad nimi podczas choroby. Wniosek o wymeldowanie złożony został przez M. W., teściową skarżącego w dniu [...] maja 2003 r., a więc dwa miesiące po zakończeniu przez niego odbywania kary pozbawienia wolności. Zeznania świadków potwierdziły, iż T. J. nie przebywał w miejscu zameldowania w związku z faktem pobytu w zakładzie karnym. Kontrola meldunkowa przeprowadzona w postępowaniu wykazała, że co prawda skarżący w czasie jej przeprowadzania (po odbyciu kary) nie zamieszkiwał pod wskazanym adresem w O., lecz pozostawił tam swoje rzeczy osobiste. Mając na uwadze, iż w świetle poglądów ugruntowanych w orzecznictwie nie ulega wątpliwości, iż odbywanie kary pozbawienia wolności w zakładzie karnym nie pozwala zakwalifikować związanej z tym nieobecności w lokalu jako opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu bez wymeldowania, organ administracji wymeldowując skarżącego winien tym bardziej położyć szczególny nacisk na zebranie materiału dowodowego pozwalającego w sposób jednoznaczny wywieść tezę, iż skoro skarżący przez dwa miesiące po zakończeniu odbywania kary nie wrócił do miejsca stałego pobytu, oznacza to, że opuścił przedmiotowe miejsce, ponieważ taki miał zamiar i nie zamierza do niego powrócić. Zdaniem sądu, zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie jest wystarczający dla wydania decyzji o wymeldowaniu T. J. z miejsca pobytu stałego w Orłowie Murowanym K. Zgodnie z art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przez materiał dowodowy należy rozumieć ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów zgromadzonych w postępowaniu bez pominięcia jakiegokolwiek z nich. Rozpatrując materiał dowodowy organ może zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów odmówić pewnym dowodom wiarygodności, ale wówczas musi uzasadnić z jakiej robi to przyczyny (art. 107 w zw. a art.77 k.p.a.) Z tych względów Wójt Gminy powinien przeprowadzić postępowanie uzupełniające w sposób pozwalający na wydanie prawidłowej decyzji, wyczerpując wszelkie możliwości w celu zebrania środków dowodowych, które wykażą, że opuszczenie miejsca stałego pobytu przez skarżącego ma charakter trwały i jest dobrowolne (podjęte z zamiarem wyprowadzenia się). Mając na uwadze powyższy stan faktyczny stwierdzić należy, że organy administracji wydające decyzje w niniejszej sprawie naruszyły art. 7 i 77 k.p.a., przy czym naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych też względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.