II SA/Lu 1286/99

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stanisława M. na decyzję Wojewody L. z dnia 10 października 1999 r. (...) w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia 7 lipca 1999 r. (...); (...). Wojewoda L. decyzją z dnia 20 października 1999 r. (...) wydaną na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ i art. 138 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego /t.j. Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26 ze zm./ - po rozpatrzeniu odwołania Stanisława M. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta L. z dnia 7 lipca 1999 r. (...) udzielającej Józefowi J. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania garażu na punkt sprzedaży dodatków do żywności w budynku przy ul. Cz. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że organ I instancji udzielił pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania garażu na punkt sprzedaży dodatków do żywności w budynku przy ulicy Cz. 29 w L. na podstawie art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Jednak zmiana sposobu użytkowania garażu nastąpiła przed wydaniem pozwolenia stąd postępowanie w tej sprawie było również prowadzone przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego miasta L., którą decyzją z dnia 14 kwietnia 1999 r. (...) udzielił pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania ww. garażu. Następnie w wyniku rozpatrzenia odwołania Stanisława M. od tej decyzji, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Z kolei Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. stwierdził, że właściwym organem do prowadzenia postępowania w sprawie o udzielenie zgody na użytkowanie punktu sprzedaży dodatków do żywności jest Prezydent Miasta L. i przekazał temu organowi sprawę na mocy art. 65 Kpa. Dlatego też, po przeprowadzeniu oględzin pomieszczeń budynku przy ul. Cz. 29 i sprawdzeniu przedłożonych dokumentów Prezydent Miasta L. wyraził zgodę na wnioskowaną zmianę, podkreślił organ II instancji. Natomiast ponieważ dokonano samowolnej zmiany sposobu użytkowania części budynku przy ul. Cz. 29 toczy się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego - jak wynika z akt sprawy postępowanie w tej sprawie, które nie zostało zakończone w trybie art. 66 cyt. ustawy Prawo budowlane gdyż w dalszym ciągu zachodzi użytkowanie obiektu przy ul. Cz. 29 niezgodne z jego przeznaczeniem. Jednak zdaniem organu II instancji nie mógł pozostać nie załatwiony wniosek Józefa J. o udzielenie zgody na użytkowanie punktu sprzedaży dodatków do żywności. Ponadto właściwym organem, który może rozpatrzyć zarzuty odwołującego się skierowane pod adresem postępowania prowadzonego w tym zakresie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta L. jest Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, jako organ odwoławczy. Z tych względów organ I instancji zaskarżoną decyzję prawidłowo rozstrzygnął o możliwości użytkowania punktu sprzedaży dodatków do żywności w ww. budynku na postawie art. 55 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy Prawo budowlane. Zostało to poprzedzone prawomocną decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia 14 sierpnia 1999 r. (...) wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy na mocy której nakazano Józefowi J. przedłożyć w terminie do 15 września 1998 r. opinię Państwowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie lokalizacji punktu sprzedaży dodatków do żywności w budynku przy ulicy Cz. 29, co zostało spełnione. Następnie Wojewódzki Inspektor Sanitarny dla Województwa L. postanowieniem z dnia 17 maca 1999 r (...) wyraził zgodę na sprzedaż dodatków do żywności w tym budynku. Oznacza to, dodał organ II instancji, że inwestor spełnił wszystkie wymogi określone par. 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub jego części /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 47/. Ponadto lokalizacja punktu sprzedaży dodatków do żywności we wskazanym budynku nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na przedmiotowej nieruchomości przy ul. Cz. 29 w L., Ogólny Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Miasta L. zatwierdzony uchwałą (...) Miejskiej Rady Narodowej w L. z dnia 30 grudnia 1986 r. ze zmianą zatwierdzoną uchwałą Rady Miejskiej w L. (...) z dnia 21 października 1993 r. oraz Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Rejonu "S.-RW." zatwierdzony Zarządzeniem Prezydenta (...) z dnia 19 maja 1982 r. przeznacza obszar przedmiotowej nieruchomości oznaczony w planie ogólnym symbolem III A 7 MN pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. W świetle ustaleń realizacyjnych danego planu obowiązuje na tym terenie zapis "adaptacja istniejącego osiedla jednorodzinnego z urządzeniami usług podstawowych, z możliwością dogęszczenia zgodnie z ustaleniami planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego". Natomiast plan szczegółowy na obszarze obejmującym przedmiotową działkę oznaczony Symbolem 16 MNj ustalił zasady wspomnianego dogęszczenia. Dlatego też, zdaniem organu II instancji zlokalizowanie w części /w podpiwniczeniu/ budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. Cz. 29 punktu sprzedaży dodatków do żywności nie zmieni podstawowej funkcji tego budynku. Jednocześnie stwierdził," że w odniesieniu do punktu sprzedaży dodatków do żywności, nie można wykluczyć, że działalność ta nie mieści się w tzw. "usługach podstawowych". Ponadto wprowadzenie nowej funkcji do budynku dopuszcza również zapis zawarty w pkt 2.7.7. tekstu planu ogólnego w świetle którego "w granicach obszaru objętego planem dopuszcza się lokalizację obiektów i funkcji nie objętych programem zagospodarowania, jeżeli wynika to z potrzeb obsługi lub rozwoju i nie oddziałowuje niekorzystnie na docelowy charakter jednostki lub obszaru funkcyjnego", podkreślił organ odwoławczy. W skardze do sądu administracyjnego skarżący wystąpił o uchylenie decyzji organu I jak i II instancji. W treści skargi kwestionuje ustalenia prawne i faktyczne dokonane przez organy prowadzące postępowanie. W szczególności podnosi zarzut, że Wojewoda L. w uprzedniej decyzji z dnia 23 lipca 1998r. wskazywał na merytoryczną niezgodność zaskarżonych decyzji ze stanem faktycznym i prawnym w tej sprawie. Ponadto stwierdza, że postanowieniem z dnia 12 maja 1998 r. Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził "nieważność" swojego poprzedniego rozstrzygnięcia w tej sprawie. Oznacza to, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji - zdaniem skarżącego - " nie było wiążącej i prawomocnej opinii tego organu, a taka była konieczna". W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przedmiotowym stanie prawnym i faktycznym inwestor tj. Józef J. dokonał zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę w świetle dyspozycji art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ co wynika jednoznacznie z akt sprawy. Dlatego też w tej sprawie powyższy stan faktyczny wypełnił hipotezę art. 71 ust. 3 tejże ustawy. Jednak dyspozycja powyższego przepisu jednoznacznie stanowi, że konieczne jest uprzednie odpowiednie zastosowanie przez właściwy organ art. 50 i art. 51 cyt. ustawy - Prawo budowlane, ponieważ jest to tzw. samowola budowlana. Natomiast wyłącznie ustawowo uprawnionym organem na podstawie art. 83 w związku art. 51 ust. 1 cyt. ustawy Prawo budowlane do wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego. Jest on również wyłącznie właściwy rzeczowo do stosowania środków określonych w art. 66 ust. 3 cyt. ustawy - Prawo budowlane tj., jeżeli dany obiekt budowlany jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem - do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Powyższe ustalenia prawne i faktyczne wynikają również z decyzji z dnia 31 maja 1999 r. (...) wydanej przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. będącej w aktach sprawy. Oznacza to, że wydanie decyzji w tej sprawie na podstawie art. 71 ust. 1 cyt. ustawy - Prawo budowlane rażąco naruszyło ten przepis. Dyspozycja powyższego przepisu jednoznacznie bowiem stanowi, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga uprzedniego pozwolenia właściwego organu. Natomiast w omawianym stanie prawnym i faktycznym była to samowolna zmiana sposobu użytkowania części przedmiotowego obiektu budowlanego w świetle dyspozycji art. 71 ust. 3 w związku z art. 51 ust. 1 cyt. ustawy. Z tego powodu skutkowało to stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu i instancji, ponieważ naruszyły one przesłankę z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa. Ubocznie należy stwierdzić, że po nowelizacji art. 83 ust. 1 cyt. ustawy Prawo budowlane, co nastąpiło z dniem 23 lutego 2000 r. na mocy art. 34 pkt 4 ustawy z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej /Dz.U. nr 12 poz. 136/ wyłącznie właściwym organem do orzekania na podstawie art. 71 ust. 3 - stał się także powiatowy inspektor nadzoru budowlanego. Z tych względów i na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 powołanej wyżej ustawy.