II SA/Lu 129/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz (sprawozdawca) Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi J.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 3 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 oraz art. 8 i art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania J.C., utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Kierownika Działu Świadczeń i Usług Filii Nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] r., znak: [...] odmawiającą przyznania wnioskodawcy zasiłku celowego na uregulowanie zadłużenia za energię. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wyjaśniło, że Kierownik Działu Świadczeń i Usług Filii Nr [...]Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie decyzją z dnia [...] r., znak: [...] odmówił przyznania J.C. zasiłku celowego na uregulowanie zadłużenia za energię. Organ pierwszej instancji wskazał, że dochód wnioskodawcy wynoszący [...] zł znacznie przekroczył kryterium dochodowe, które dla wnioskodawcy stanowi kwota 477,00 zł. Organ ten podniósł także, iż pomimo wysokiego dochodu wnioskodawcy, decyzją z dnia [...] r., znak: [...], przyznano stronie świadczenie pieniężne w postaci zasiłku celowego na zakup 1 tony opału z transportem w miesiącu październiku 2006 r. Organ pierwszej instancji podkreślił również, że rozpatrując sprawę zobowiązany był uwzględnić własne możliwości finansowe, które są ograniczone w stosunku do realizacji zadań własnych w przypadku osób, u których dochód przekracza kryterium dochodowe. W pierwszej kolejności środki pieniężne przeznaczane są bowiem na zaspokojenie niezbędnych potrzeb osób i rodzin spełniających kryteria dochodowe. Organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, prawo do świadczeń z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 78 i art. 91 ustawy, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477,00 zł. Zatem prawidłowo postąpił organ pierwszej instancji odmawiając przedmiotowego świadczenia J.C. którego dochód miesięczny wyniósł [...] zł. Z uwagi jednak na szczególną sytuację pozwalającą na uwzględnienie wniosku strony (art. 41 ust. 2 ustawy) organ ten wskazaną wyżej decyzją z decyzją z dnia [...] r., znak: [...], przyznał odwołującemu inne świadczenie w formie zasiłku celowego na zakup 1 tony opału z transportem w miesiącu październiku 2006 r. W ocenie Kolegium pomoc społeczna w różnych formach jest świadczona odwołującemu często i w sposób systematyczny, co powoduje, że w niniejszej sprawie pomoc ta nie może być przyznana. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 3 ust. 3 i 4 rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Ponadto pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, a nie zaspokaja wszystkie zgłaszane prośby i oczekiwania klientów. Skargę do sądu administracyjnego wniósł J.C., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz przyznania wnioskowanego zasiłku celowego. Skarżący wyjaśnił, że zamieszkiwany przez niego lokal mieszalny pozbawiony jest energii elektrycznej, wskutek zadłużenia z tytułu rachunków za energię elektryczną, które nie zostały opłacone przez byłych lokatorów. Dochód skarżącego wynosi realnie [...] zł miesięcznie, a nie jak podnosi Kolegium [...] zł. Dochód ten bowiem jest pomniejszony o kwotę 150 zł miesięcznie przez Komornika Sądowego Rewiru [...]przy Sądzie Rejonowym na poczet zadłużenia wobec telefonii komórkowej. Ponadto od miesiąca stycznia 2007 r. skarżący nie pobiera zasiłku pielęgnacyjnego z uwagi na upływ okresu, na jaki świadczenie to zostało przyznane, a spodziewany termin Komisji Lekarskiej w Powiatowym Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności datuje się na przełom miesięcy marca i kwietnia 2007 r. Dlatego też skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów spłaty zadłużenia z tytułu energii elektrycznej i wnosi o korzystną dla niego zmianę zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wyjaśnił, że organ pierwszej instancji wykazał dobra wolę i w miarę swoich możliwości udzielił pomocy skarżącemu. Organ ten podkreślił, że z art. 2 ustawy o pomocy społecznej wynika, iż intencją ustawodawcy było, aby pomoc społeczna świadczona była ludziom rzeczywiście potrzebującym i by służyła podźwiganiu się osób ze stanu niedostatku oraz braku akceptacji społecznej, a nie świadczona była w sposób permanentny i zgodnie z każdym żądaniem wnioskodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej uregulowane zostały w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.; dalej: ustawa) W świetle przepisów art. 2 i 3 tej ustawy celem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, a także umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3). Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. art. 40, 41, 78 i 91 ustawy, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477,00 zł. Skarżący wnosił o przyznanie mu zasiłku celowego. Zasiłek taki przyznawany jest na podstawie art. 39 ustawy i zależy od wysokości osiąganych dochodów. Przepis ten stanowi, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów, napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu może być przyznany zasiłek celowy. Przyznanie zasiłku celowego na podstawie powołanego przepisu ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ nie musi, ale może go przyznać, o ile uzna to za celowe w świetle okoliczności sprawy ustalonych z zachowaniem wymogów procedury administracyjnej, a w szczególności art. art. 7, 10, 77 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Granice uznania wyznacza relacja pomiędzy interesem społecznym, a słusznym interesem strony ubiegającej się o pomoc. Orzekając w przedmiocie odmowy bądź przyznania zasiłku celowego organ ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazówki, co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, wskazane przez ustawodawcę w powołanych wyżej przepisach art. 2 i 3 ustawy. Sąd nie dopatrzył się sprzeczności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego ani z przepisami postępowania administracyjnego. W toku postępowania zebrano materiał dowodowy pozwalający na ustalenie sytuacji materialnej skarżącego i rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Bezspornie strona skarżąca jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, która posiada niewielki dochód i objęta jest doraźną pomocą finansową ze środków organu pomocy społecznej. Trudna sytuacja zdrowotna i materialna skarżącego nie może jednak każdorazowo przesądzać o konieczności udzielenia świadczeń przewidzianych w ustawie o pomocy społecznej, lecz winna być wnikliwie oceniana przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych w danej sprawie. Nieuwzględnienie żądania przyznania zasiłku celowego nie pozostaje w sprzeczności z prawem, skoro przepisy prawa pozostawiają w tym zakresie decyzję do uznania organów, które rozpoznając wniosek J.C. nie przekroczyły granic przysługującego mu uznania. Organy obu instancji wyjaśniły bowiem, iż wskutek znacznego przekroczenia przez skarżącego kryterium dochodowego w kwocie 477,00 zł, pozwalającego na przyznanie zasiłku celowego, brak było podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia. Organy te wskazały również, że wobec ograniczonych możliwości finansowych zobowiązane były uwzględniać w pierwszej kolejności – przy podziale środków pieniężnych na ten cel – niezbędne potrzeby osób i rodzin spełniających kryteria dochodowe. Należy podkreślić, że skarżący nie został pozbawiony pomocy przez organy do tego powołane, skoro decyzją z dnia [...] r., znak[...], organ pierwszej instancji przyznał stronie świadczenie pieniężne w postaci zasiłku celowego na zakup 1 tony opału z transportem w miesiącu październiku 2006 r. Ponadto, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, organy obu instancji prawidłowo ustaliły dochód miesięczny skarżącego i wskazały, że dochód ten przekracza kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy. Z przepisów ustawy nie wynika bowiem, by obciążenia finansowe skarżącego, obejmujące w szczególności należności na rzecz telefonii komórkowej, miały wpływ na ustalenie wysokości dochodu osoby wnioskującej o udzielenie zasiłku celowego. Ponadto w dacie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego bezspornie J.C. miał ustalone prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153,00 zł, a zatem prawidłowo kwota tego zasiłku została przyjęta do ustalenia wysokości dochodu skarżącego. W tej sytuacji nie można zarzucić organowi naruszenia obowiązujących przepisów, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd oddalił skargę.