II SA/Lu 130/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2006 r. sprawy ze skargi D.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. oddala skargę. Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji z dnia [...] października 2005 r., odmawiającą D.K. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, wskazanych we wniosku D.K. z dnia 7 października 2005 o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku, gdy od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia złożył wniosek o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek. W rozpoznawanej sprawie wniosek o przyznanie płatności złożył T.K., który w dniu 18 lipca 2005 r. działki objęte wnioskiem przekazał w drodze darowizny P.K. Termin do złożenia wniosku o przejęcie płatności upłynął zatem w dniu 2 sierpnia 2005 r. Wniosek nie został złożony. Następnie w dniu 4 października 2005 r. nastąpiło przeniesienie przez P.K. posiadania działek na rzecz D.K. w drodze umowy dzierżawy, a w dniu 7 października 2005 r. złożony został wniosek o przejęcie płatności. Organ drugiej instancji podkreślił, że przejmującemu gospodarstwo przysługuje płatność w granicach wniosku przekazującego. Przekazującym w stosunku do D.K. jest P.K., który w ogóle wniosku o przejęcie płatności T.K. nie składał, a tym samym utracił prawo do przejęcia płatności. Od decyzji tej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł D.K., zarzucając naruszenie prawa materialnego, a mianowicie przepisu art. 3 ust. 1 w zw. z art. 4 oraz w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 marca 2004 r. w sprawie wzorów wniosków o przyznanie płatności oraz szczegółowych warunków przyznawania płatności, poprzez nie przyznanie skarżącemu prawa do płatności bezpośredniej z powodu nie złożenia wniosku o przyznanie płatności przez poprzednika prawnego skarżącego w sytuacji, gdy przepisy nie przewidują takiego wymogu, zaś skarżący spełnił wszystkie warunki określone prawem. Wskazując na powyższe naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ drugiej instancji podniósł dodatkowo, że termin 14 dniowy na złożenie wniosku o przejęcie płatności jest terminem prawa materialnego, a więc po jego upływie wygasa roszczenie o przejęcie płatności. W sytuacji wielokrotnego przeniesienia posiadania gospodarstwa przed wydaniem decyzji, płatność przysługuje przejmującemu gospodarstwo tylko wówczas, gdy przysługiwała ona poprzednikowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania. Organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, wyjaśniając zgodnie z regułami postępowania wyrażonymi w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego wszystkie istotne okoliczności sprawy. Prawidłowo zastosowały też przepisy prawa materialnego – ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zmianami), zwanej dalej "ustawą" oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 marca 2004 r. w sprawie wzorów wniosków o przyznanie płatności oraz szczegółowych warunków przyznawania płatności (Dz. U. Nr 52, poz. 523 z późn. zm.) W myśl przepisu art. 2 ust. 1 powołanej ustawy osobie fizycznej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego (producentowi rolnemu), przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha (art. 2 ust. 2). Płatności obejmują jednolitą płatność obszarową i płatności uzupełniające do powierzchni określonych upraw (art. 2 ust. 3). Płatność na wniosek producenta rolnego przyznaje, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (art. 3 ust. 1). W przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji, o której mowa w art. 3 ust. 1, nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego złoży wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek (art. 4. ust. 1 ustawy). W ocenie Sądu przepis ten daje możliwość przyznania płatności tylko temu producentowi rolnemu, który objął gospodarstwo rolne w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, zawartej z producentem rolnym, który złożył wniosek o przyznanie płatności. Następuje wówczas "przejęcie" płatności przysługującej producentowi rolnemu przekazującemu gospodarstwo przez producenta to gospodarstwo przejmującego. Warunkiem koniecznym przyznania płatności przejmującemu gospodarstwo jest złożenie wniosku o przyznanie płatności w terminie 14 dni od dnia uzyskania posiadania w drodze umowy zawartej z producentem rolnym, który złożył wniosek. Termin 14 dniowy jest terminem prawa materialnego. Nie złożenie przez producenta przejmującego gospodarstwo wniosku o przyznanie płatności powoduje, że uprawnienie do płatności wygasa. W takiej sytuacji płatności nie przysługują przekazującemu wobec wyzbycia się przez niego gospodarstwa, ani przejmującemu, ponieważ nie złożył on w ustawowo określonym terminie wniosku o przyznanie płatności. W konsekwencji nie ma także podstaw do przyznania płatności kolejnemu posiadaczowi, który uzyskał posiadanie gospodarstwa w drodze umowy z przejmującym (który wniosku o płatności nie składał). Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że przepis art. 4 ust. 1 wprowadza jedynie wymóg złożenia przez nabywcę gospodarstwa wniosku o przyznanie płatności w terminie 14 dni od daty nabycia posiadania, niezależnie od tego, czy nabycie posiadania nastąpiło w wyniku umowy z producentem rolnym, który złożył wniosek, czy też w wyniku umowy z innym producentem rolnym. Taka interpretacja przepisu art. 4 ust. 1, wiążąca uprawnienie do płatności z faktem nabycia posiadania gospodarstwa rolnego, w oderwaniu od umowy, w wyniku której nastąpiło przeniesienie posiadania przez producenta, który złożył wniosek, jest w ocenie Sądu błędna. Przepis art. 4 ust. 1 wyraźnie uzależnia uprawnienie do płatności od złożenia wniosku w terminie 14 dni od przeniesienia posiadania przez producenta rolnego, który złożył wniosek. Należy również zauważyć, że system płatności bezpośrednich jest elementem wspólnej polityki rolnej Unii Europejskiej i co do zasady płatność przysługuje producentowi rolnemu, który jest posiadaczem gospodarstwa rolnego spełniającego określone wymogi i który złożył wniosek w terminie wyznaczonym dla państw członkowskich na składanie wniosków. Płatności przyznawane są raz do roku. Przyznanie płatności innemu producentowi rolnemu niż ten, który złożył wniosek stanowi wyjątek od zasady. Zrozumiałe jest zatem, że warunkiem przyznania płatności innemu producentowi rolnemu jest wymóg złożenia wniosku w ściśle określonym terminie od daty przeniesienia posiadania gospodarstwa przez producenta, który złożył wniosek. Przyjęcie – jak tego chce skarżący – że wymóg taki nie obowiązuje w przypadku co najmniej dwukrotnego przeniesienia posiadania po złożeniu wniosku (jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie) jest niczym nieuzasadnione. W przypadku, gdy po przeniesieniu posiadania gospodarstwa w wyniku jednej z umów wymienionych w art. 4 ust. 1 nabywca nie składa w ustawowo określonym terminie wniosku o przyznanie płatności, nie ma podstaw do przyznania uprawnienia do płatności osobie, na rzecz której ten pierwszy nabywca przeniósł posiadanie gospodarstwa. Uprawnienie do złożenia wniosku o przejęcie płatności nie może być bowiem nieograniczone w czasie. Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Jak wynika z prawidłowych ustaleń organów administracji, w dniu 22 kwietnia 2005 r. T.K. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005. We wniosku (pkt VII. "Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych") wskazał należące do niego działki nr: [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...] i [...] o łącznej powierzchni 27,62 ha, położone w R. W dniu [...] lipca 2005 r. umową darowizny zawartą w formie aktu notarialnego T.K. i jego żona J.K. darowali swojemu małoletniemu synowi P.K. nieruchomości oznaczone jako działki nr: [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...] [...] i [...], o łącznej powierzchni 29,31 ha, położone w R. Z porównania treści wniosku i treści aktu wynika, że darowizną objęte zostały wszystkie działki wskazane we wniosku T.K. o przyznanie dopłat, a ponadto działki nr [...],[...] , [...], [...] i [...]. P.K. nie złożył wniosku o przyznanie płatności. W dniu 3 października 2005 r. umową darowizny zawartą w formie aktu notarialnego T.K. i jego żona J.K. darowali swojemu synowi D.K. i jego żonie M.K. nieruchomości oznaczone jako działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 20,61 ha, w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności rolniczej i ubieganiem się przez T.K. o przyznanie renty strukturalnej. Działki gruntu będące przedmiotem tej umowy nie były objęte wnioskiem T.K. o przyznanie płatności. W dniu 4 października 2005 r. P.K. oddał swojemu bratu D.K. w dzierżawę na lat 5 nieruchomość o pow. 29,31 ha, wraz z zabudowaniami, położoną w obrębie R., nabytą w drodze darowizny. W dniu 7 października 2005 r. D.K. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego, wskazując T.K. jako przekazującego gospodarstwo. W tej sytuacji brak, w świetle omawianego przepisu art. 4 ust. 1, podstaw do przyznania płatności skarżącemu, D.K. Nie zawarł on bowiem umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy z T.K., który złożył wniosek o przyznanie płatności. Umowa dzierżawy, zawarta przez skarżącego z nabywcą gospodarstwa, P.K. nie daje uprawnienia do płatności, ponieważ P.K. nie złożył w ustawowo określonym terminie wniosku o przyznanie płatności. Nie jest on zatem producentem rolnym, który złożył wniosek o przyznanie płatności, a następnie przeniósł posiadanie gospodarstwa w rolnego w rozumieniu przepisu art. 4 ust. 1 ustawy, czyli nie jest przekazującym gospodarstwo w rozumieniu tego przepisu. Tym samym przeniesienie przez niego posiadania gospodarstwa nie daje kolejnemu nabywcy prawa do płatności. Zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą skarżącemu płatności jest więc prawidłowa. Zarzut naruszenia przepisu art. 4 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych jest nieuzasadniony. Organy administracji nie naruszyły także przepisu § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 marca 2004 r. w sprawie wzorów wniosków o przyznanie płatności oraz szczegółowych warunków przyznawania płatności (Dz. u. Nr 52, poz. 523 ze zm.). Przepis ten stanowi jedynie o obowiązku dołączenia do wniosku o przyznanie płatności umowy potwierdzającej przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego, nie określa natomiast terminu złożenia wniosku, ponieważ termin ten jest określony w ustawie. Rozporządzenie nie mogłoby zresztą określać terminu odmiennie niż ustawa, stanowiłoby to bowiem przekroczenie delegacji ustawowej, zawartej w art. 5 ust. 1 ustawy. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)