II SA/Lu 1313/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie asesor WSA Jerzy Drwal, sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Flis, po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Mieszkańców na postanowienie Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę - uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] znak [...]; - zasądza od Wojewody na rzecz Stowarzyszenia Mieszkańców 10 zł (dziesięć złotych) tytułem kosztów postępowania; Wojewoda postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2002 r. /znak: [...]/ wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071/, po rozpatrzeniu zażalenia Stowarzyszenia [...] na postanowienie wydane z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2002 r. /znak: [...]/, mocą którego odmówiono dopuszczenia Stowarzyszenia [...] do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania pozwolenia na budowę obiektu handlowo-usługowego branży motoryzacyjnej na terenie położonym przy ul. [...] w L. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu stwierdził, że Stowarzyszenie [...], pismem z dnia 10 kwietnia 2002 r., wystąpiło do Wydziału Architektury i Administracji Budowlanej Urzędu Miejskiego , z wnioskiem o dopuszczenie na prawach strony, do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie udzielenia Towarzystwu [...] Sp. z o.o. pozwolenia na budowę obiektu handlowo-usługowego branży motoryzacyjnej przy ul. [...] w Lublinie. Organ I instancji, po przeanalizowaniu regulaminu Stowarzyszenia uznał, że organizacja ta nie jest uprawniona do udziału w postępowaniach administracyjnych. Zgodnie bowiem z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko /Dz.U. Nr 100, poz. 1085/, organizacje społeczne uczestniczą, na prawach strony, w postępowaniach administracyjnych, jeżeli takie prawa wynikają z przedmiotu statutowych celów ich działania. Natomiast, podkreślił organ odwoławczy z postanowień regulaminu Stowarzyszenia [...] nie wynika, że jest organizacją ekologiczną, powołaną w celu podejmowania działań z zakresu ochrony środowiska. Ponadto w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska /Dz.U. Nr 62, poz. 627/ stanowi, że organizacje ekologiczne, które powołując się na miejsce swego działania, zgłoszą chęć uczestnictwa w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony. W związku z powyższym, brak było podstaw, by rozpatrzyć pozytywnie wniosek Stowarzyszenia [...] w przedmiotowej sprawie. Z drugiej strony do udziału, na prawach strony, w postępowaniu dotyczącym udzielenia Spółce [...] pozwolenia na budowę, zostały dopuszczone, stosownymi postanowieniami, takie organizacje społeczne i stowarzyszenia jak: Polski Klub Ekologiczny Okręg Środkowo-Wschodni, Stowarzyszenie Zieloni Zarząd Główny w Katowicach i "Zieloni Rzeczpospolitej Polskiej" w Łodzi. Organ I instancji uznał, że przedmiot i statutowe cele działania tych organizacji znane są Urzędowi Miejskiemu i dają podstawy do udziału na prawach strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Pozytywnie rozpatrzono również wniosek Rady Osiedla [...], z uwagi na fakt, że teren objęty wnioskiem o pozwolenie na budowę sąsiaduje z obszarem działania Rady, jako jednostki pomocnicznej samorządu terytorialnego. Jednocześnie organ II instancji stwierdził, że podstawą prowadzonego postępowania, zakończonego udzieleniem pozwolenia na budowę, były przepisy wynikające z ustawy – Prawo budowlane oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Przedmiotowa inwestycja ze względu na powierzchnię zajmowanego terenu, zaliczona została do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których zgodnie z ustawą – Prawo ochrony środowiska, wymagane było sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko. Przed wydaniem decyzji, organ I instancji, zgodnie z art. 32 ust. 1 cyt. ustawy, przeprowadził postępowanie z udziałem społeczeństwa, umożliwiając zainteresowanym składanie uwag i wniosków. Pozwolenie na budowę w przedmiotowej sprawie zostało wydane, po stwierdzeniu, że przedłożony projekt budowlany posiada wymagane przepisami prawa uzgodnienia i opinie, w tym również dotyczące spełnienia wymagań ochrony środowiska. W skardze do Sądu strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W treści podniosła dwa podstawowe zarzuty. Po pierwsze, naruszenie przez zaskarżone postanowienie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Dotyczy to w szczególności art. 6-8 kpa, art. 31 § 1 pkt 2 oraz § 2 i § 3 kpa, art. 124 § 1 i 2 kpa oraz art. 126 kpa w związku z art. 107 § 3 kpa. Po drugie, naruszenie przez zaskarżony akt administracyjny przepisów prawa materialnego, tj. art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko /Dz.U. Nr 109 poz. 1157 ze zm./, w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. Nr 100, poz. 1085/, a także art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska /Dz.U. Nr 62, poz. 627/. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 31 § 1 kpa organizacja społeczna, tj. w tej sprawie Stowarzyszenie [...] w L. może brać udział w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, jeżeli są łącznie spełnione następujące przesłanki: Po pierwsze, przedmiotowe postępowanie administracyjne nie dotyczy praw i obowiązków tej organizacji społecznej lecz praw i obowiązków innej strony lub stron danego postępowania. Po drugie, jest to uzasadnione jej celami statutowymi. Po trzecie, przemawia za tym interes społeczny. W tej sprawie pierwsza przesłanka jest spełniona. W odniesieniu do drugiej organy I jak i II instancji orzekły, że z treści regulaminu Stowarzyszenia nie wynika żeby była organizacją ekologiczną w świetle dyspozycji art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska /Dz.U. Nr 62, poz. 627 ze zm./. Z drugiej strony z akt sprawy wynika jednak – co potwierdza także właściwy organ – że jest to inwestycja mogąca znacząco oddziaływać na środowisko w odniesieniu do której zastosowano tryb lex specialis z art. 32 cyt. ustawy – Prawo ochrony środowiska. Oznacza to, że w tym zakresie projektowana inwestycja będzie oddziaływać na interes mieszkańców osiedla [...], zaś z regulaminu przedmiotowego Stowarzyszenia wynika, że jego ochrona jest podstawowym przedmiotem i celem działania Stowarzyszenia. Ponadto w dacie wydania zaskarżonego postanowienia żaden przepis prawa materialnego rangi ustawowej nie wyłączał tego uprawnienia. W odniesieniu do trzeciej przesłanki właściwe organy także nie wykazały na czym polega brak interesu społecznego przedmiotowego Stowarzyszenia. Biorąc pod uwagę miejsce lokalizacji przedmiotowej inwestycji, tj. przy ul. [...] w L. uznały bowiem, że przesłanki do uczestniczenia w tym postępowaniu na prawach strony spełnia Rada Osiedla [...] ze względu na jej cele statutowe oraz ponieważ obszar projektowanej inwestycji "sąsiaduje z obszarem działania Rady jako jednostki pomocniczej samorządu terytorialnego" zaś odmówiły przedmiotowemu Stowarzyszeniu, które reprezentuje mieszkańców osiedla [...]. Dlatego też ponownie rozpatrując wniosek strony skarżącej właściwy organ powinien w uzasadnieniu prawnym i faktycznym wyjaśnić powyższe okoliczności. Ubocznie należy stwierdzić, że kognicja Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zgodnie z dyspozycją art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ obejmuje kontrolę zaskarżonego postanowienia w dacie jego wydania. Dlatego też, Sąd nie dokonał kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego w trybie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /tekst jednolity: Dz.U. 2003 r. Nr 207, poz. 2016/ w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 lipca 2003 r. do czego zobowiązany będzie jednak właściwy organ ponownie orzekając w tej sprawie. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1"c" tejże ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.