II SA/Lu 132/04

WyrokWSA w Lublinie2004-10-06

Skład orzekający: Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Asesor WSA Wiesława Achrymowicz, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania administracyjnego, pozbawiając strony możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w jego kwestii, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy dotyczącej nakazu rozbiórki obiektu budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzje organów administracji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miały wpływ na wynik sprawy. W szczególności naruszono zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 kpa), pozbawiając skarżących i ich pełnomocnika możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w jego kwestii przed wydaniem decyzji. Ponieważ organ odwoławczy nie usunął wadliwości postępowania organu pierwszej instancji, jego rozstrzygnięcie również było wadliwe. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej Z. i A. K. rozbiórkę samowolnie wybudowanego domku letniskowego, który zdaniem organów naruszał ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym pozbawienie ich możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. Sąd administracyjny uznał zarzuty dotyczące naruszenia postępowania za zasadne.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Z. i A. K. kwotę 800 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski ( spr.), Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w dniu 6 października 2004r. sprawy ze skargi Z. i A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. znak: [...], które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Z. i A. K. kwotę 800 ( osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn.akt II SA/ Lu 132/ 04 U z a s a d n i e n i e Zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003 r znak : [...] nakazującą Z. i A. K. rozbiórkę domku letniskowego wybudowanego samowolnie w K. gmina O.L. W motywach decyzji stwierdzono, iż powyższy budynek został wybudowany w 1994 r i był przeznaczony na okresowy wypoczynek rodzinny. Stanowi tzw. budynek rekreacji indywidualnej. Zdaniem organu odwoławczego samowola budowlana narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy i Miasta nr XI/110/91 z dnia 20 czerwca 1991 r. Zgodnie z ustaleniami planu działka nr 1157/6 na której posadowiony jest budynek położona jest na obszarze przeznaczonym pod uprawy polowe i ogrodnicze, na których obowiązuje zakaz zmiany sposobu użytkowania i realizacji obiektów kubaturowych nie związanych z gospodarką rolną. Na terenach przewidzianych pod uprawy rolne dopuszcza się lokalizację nowych siedlisk w powiązaniu z istniejącą zabudową siedliskową ,realizację uzupełniającej zabudowy oraz drugiego domu mieszkalnego dla właściciela i jego rodziny bez wydzielenia odrębnej działki budowlanej. W przypadku omawianej budowy nie ma żadnego powiązania pomiędzy zrealizowanym budynkiem letniskowym, a istniejącą na działce nr 1167/6 zabudową siedliskową lub innego rodzaju zabudową, gdyż działka ta w czasie budowy była niezabudowana .Także sąsiednie działki nie stanowią zabudowanych działek siedliskowych. Zdaniem organu naruszenie ustaleń planu uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego inwestorzy zarzucili decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego ,a szczególności art.37,39 i 40 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 1995 r. z powodu niewłaściwego określenia charakteru budynku i celu dla jakiego był wybudowany i wykorzystywany, a nadto pominięcia możliwości czasowego wykorzystania obiektu przy ewentualnym dokonaniu jego częściowej przebudowy. Wskazali ponadto na naruszenie przepisów postępowania , które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez wydanie decyzji bez umożliwienia stronom i ich pełnomocnikowi zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w tej kwestii. Skarżący wspomnieli, iż są właścicielami gospodarstwa rolnego na terenie gminy o powierzchni ponad 10 ha. Ich zdaniem plan zagospodarowania przestrzennego Gminy pozwala lokalizować na terenie na którym znajduje się przedmiotowa działka nowych siedlisk, jeśli gospodarstwa rolne spełnia wymóg powierzchni nie mniejszej niż średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego na tym obszarze, co w ich wypadku jest spełnione. Oznacza to, że plan zagospodarowania przestrzennego nie wyklucza również usytuowania zaplecza technicznego gospodarstwa rolnego jakim był i jest przewidziany do rozbiórki budynek. W opinii skarżących organy administracji nie przeprowadziły postępowania dowodowego pozwalającego na wykluczenie tego obiektu budowlanego jako zaplecza do uprawy pieczarek w przeszłości, obecnie jako miejsca suszenia roślin leczniczych, ozdobnych, produkcji ziół i bukietów, jak również jako zaplecza technicznego i magazynu sprzętu do upraw roślin leczniczych i ozdobnych. Dodali, iż organy administracji powinny wziąć pod uwagę możliwość dostosowania istniejącego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami prawa albo rozważyć czy względy społeczne lub gospodarcze nie przemawiają za czasowym pozostawieniem tego budynku. Poprzez uniemożliwienie zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie , pozbawiono ich możliwości odniesienia się do istotnych materiałów dowodowych , w tym do wymogów technicznych obiektu przewidzianego do produkcji pieczarek. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Stosownie do art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr.153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Kontrola sądowa sprowadza się zatem do zbadania , czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem skargi należy uznać, iż decyzje wydano z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego mających wpływ na wynik sprawy. Akta sprawy potwierdzają sformułowany w skardze zarzut pozbawienia stron i ich pełnomocnika możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranego materiału dowodowego w sprawie przed wydaniem decyzji. Wbrew stanowisku organów administracji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przeprowadzono postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia, czy skarżący posiadają gospodarstwo rolne oraz sprecyzowania wymogów jakie powinny mieć budynki przeznaczone pod uprawy pieczarek. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zwracał się w tych sprawach do Wojewódzkiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego oraz do Urzędu Miejskiego. Pismem z dnia 18 sierpnia 2003 r. wzywano także do złożenia wyjaśnień samych skarżących. Akta sprawy nie zawierają przy tym żadnej informacji uzyskanej z Ośrodka Doradztwa Rolniczego . Przeprowadzenie tych czynności zmuszało organy administracji do zapoznania skarżących z ich wynikami. W efekcie dopuszczono do naruszenia wyrażonej w art.10 kpa zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowaniu. Wprawdzie organ odwoławczy nie przeprowadzał postępowania dowodowego , to jednak podkreślić należy, iż jego rzeczą było usunięcie wadliwości postępowania organu i instancji. Skoro tego nie uczynił, także jego rozstrzygnięcie jest wadliwe. Z tego względu na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz .U Nr.153, poz.1270 ) zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego należało uchylić. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło