II SA/Lu 132/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Maciej Kierek, Sędziowie Sędzia NSA - Grażyna Pawlos-Janusz, Asesor WSA - Bogusław Wiśniewski ( spr.), Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2005 r. przy udziale prokuratora Adama Jakubiaka sprawy ze skargi J. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Sygn.akt II SA / Lu 132 / 05 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2004 r znak [...] nakazującą J.N obcięcie od strony działki H.P. okapu dachu wystającego poza lico ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr 437 w P.S. , wykonanie na ścianie budynku od tej granicy murku przeciwpożarowego grubości 25 cm i wysokości 35 cm ponad polać dachową oraz zamurowanie otworów okiennych na tej ścianie cegłą grubości 25 cm lub cegłą szklaną w terminie do dnia 30 kwietnia 2005 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy podał , iż dom mieszkalny , którego dotyczy nakaz został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...]czerwca 1981 r znak : [...]. Pozwolenie obejmowało realizację budynku mieszkalnego o wymiarach 10, 11 x 9, 5 m usytuowanego w odległości 3, 5 m od granicy z działką państwa Z. , 3 m od granicy z działką J.K. ( obecnie H.P. ) oraz w odległości 4, 4 m od budynku inwentarskiego istniejącego na tej działce. Zgodnie z decyzją należało wykonać ścianę oddzielenia przeciwpożarowego od strony granicy z działką H.P. W toku postępowania ustalono, iż w ścianie budynku od strony granicy z działką H.P. wykonano dwa otwory okienne o wymiarach 1, 4 m x 0,80 m , w związku z czym decyzją z dnia [...] grudnia 1982 r znak : [...] Naczelnik Gminy w P.W. nakazał ich zamurowanie . Po uchyleniu decyzji przez organ odwoławczy sprawa ta nie była już ponownie rozpoznawana. Natomiast na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] maja 2004 r znak : [...] J.N. rozbudował budynek o ganek z tarasem o wymiarach 7, 2 m x 3,2 m. Dodatkowo dokonał zmiany pokrycia dachu na budynku mieszkalnym z papy na blachę , rozbiórki istniejącego murku ogniowego wystającego ponad dach oraz wykonał okap poprzez przedłużenie istniejących krokwi. Zdaniem organu odwoławczego , skoro budynek mieszkalny został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 16 czerwca 1981 r , w sprawie mają zastosowanie przepisy Rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki. Według § 12 ust.1 tego Rozporządzenia budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może zostać zmniejszona do 3 m , jeśli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych . Zgodnie zaś z § 14 Rozporządzenia minimalna odległość budynków o ścianach z materiałów niepalnych i dachach o pokryciu z materiałów niepalnych od budynków nie zabezpieczonych ścianą oddzielenia przeciwpożarowego o ścianach z materiałów niepalnych i dachu o pokryciu z materiałów niepalnych winna wynosić 8 m. W przypadku omawianego budynku jego odległość od budynku inwentarskiego H.P. wynosi 4m. Warunkiem zatem udzielenia pozwolenia na budowę była konieczność wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego od strony budynku H.P. Organ odwoławczy podkreślił , iż ściana ta powinna mieć co najmniej 4 godzinną odporność ogniową i powinna wystawać ponad niepalne pokrycie dachu na wysokość nie mniejszą niż 0,3 m. Wykonanie otworów okiennych oraz zlikwidowanie muru przeciwpożarowego i wykonanie okapu wystającego poza lico ściany na 0,5- 0, 6 m pozbawia tę ścianę charakteru ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Zdaniem organu nadzoru budowlanego wykonanie robót budowlanych opisanych w decyzji pozwoli na doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z wymaganiami warunków technicznych i do zgodności z warunkami udzielonego pozwolenia na budowę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.N. zarzucając powyższej decyzji naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie przepisów §§ 12 i 14 Rozporządzenia Ministra Administracji , Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz bezpodstawne nałożenie na skarżącego obowiązku wykonania określonych robót , wnosił o jej uchylenie. W motywach skargi wykazano , iż w dacie wykonywania robót modernizujących budynek przepisy prawne na jakich oparto decyzje organów nadzoru budowlanego utraciły moc prawną z powodu niezgodności z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej , jak i powodu zmian ustawodawczych. Powołano się przy tym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r sygn. akt P 11/ 00 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2002 r sygn .akt IV SA 2597 / 00. Według skarżącego w uzasadnieniu tych orzeczeń podano, iż określenie odległości obiektu budowlanego od granicy sąsiedniej nieruchomości nie kwalifikuje się do warunków technicznych budynków, ale jest to materia cywilnoprawna należąca do własnościowych stosunków sąsiedzkich. Skarżący zauważył, iż w czasie modernizacji budynku obowiązywały przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, te zaś nie ustanawiały norm odległości między budynkami na 8 m ze względu na bezpieczeństwo pożarowe. § 272 ust.3 tego rozporządzenia stanowi, iż ściana oddzielenia przeciwpożarowego powinna być w budynku usytuowanym bezpośrednio przy granicy działki . Natomiast dom mieszkalny ze ścianami i dachami nie rozprzestrzeniającymi ognia może być sytuowany w odległościach od granicy działki określonych w § 12 ust.3 – nie mniej niż 1,5 m od granicy .Skarżący podkreślił , iż przepisy powołanego rozporządzenia dopuszczały okapy wysunięte do 0,8 m w stronę granicy działki budowlanej . Rozmiaru tego nie przekroczył okap domu skarżącego i nie zwiększył zagrożenia pożarowego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest pozbawiona uzasadnionych podstaw. Należy przede wszystkim podkreślić , iż błędne jest powoływanie się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r ( sygn. akt P. 11 / 2000 ) mającego stanowić uzasadnienie dla tezy o braku podstaw do zastosowania przez organy nadzoru budowlanego przepisów § 12 ust.1 i § 14 Rozporządzenia Ministra Administracji , Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ( Dz.U Nr 17 , poz.62 ). Wniosek taki skarżący wywodzi z analogicznej treści tych przepisów z przepisami § 12 ust. 4 i § 14 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( tekst jedn Dz. U z 1999 r Nr 15 , poz.140 ze zmianami ) , a które to Rozporządzenie było przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego. Podnieść należy, iż ocenie Trybunału Konstytucyjnego poddano jedynie treść § 12 ust.6 powołanego już Rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r i to w części dotyczącej wymogu uzyskania zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego ( opublikowany w Dz. U Nr 17 z dnia 16 marca 2001 r ) skutkował usunięciem tej części omawianego przepisu , co spowodowało, iż w sprawach o wydanie pozwolenia na budowę , w których wnioskodawca chciałby budować się przy granicy z nieruchomością sąsiednią mają zastosowanie przepisy tzw. prawa sąsiedzkiego, wyłączona jest natomiast konieczność uzyskiwania zgody sąsiada na taką lokalizację. Możliwość budowy w granicy nieruchomości sąsiedniej może nastąpić wyłącznie wówczas , gdy inwestor wykaże , iż zamierzona budowa nie narusza zasad współżycia społecznego i nie zakłóci korzystania z niej ponad przeciętną miarę , wynikającą ze społeczno – gospodarczego przeznaczenia nieruchomości , a ponadto nie utrudni zabudowy działki sąsiedniej. Sytuacja ta może wystąpić np. przy dobudowaniu się do już istniejącego budynku w granicy działki sąsiedniej. Wspomniane orzeczenie nie dotyczy natomiast budynków ze ścianami z otworami okiennymi lub drzwiowym , które nie są sytuowane bezpośrednio przy granicy z sąsiednią nieruchomością . Mają wówczas zastosowanie wymogi odległościowe o których mowa w § 12 ust.4 wspomnianego Rozporządzenia z 1994r. Takie stanowisko dobitnie podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 października 2003 r ( sygn. akt III RN 101/ 02 OSNIPUSiSP 2004/14/238 ) , gdzie stwierdził, iż odległość od granicy działki powinna wynosić 4 m, jeśli budynek jest zwrócony w stronę granicy ścianą , która ma drzwi lub okna . Sąd zaznaczył, iż taki przepis obowiązywał pod rządem prawa budowlanego z 1974 r i taki obowiązywał po wejściu w życie nowego, bardziej restrykcyjnego prawa budowlanego z 1994 r. Bez względu zatem na to kiedy budynek nie odpowiadający tym wymaganiom został wzniesiony, sąsiad może domagać się zamurowania otworów. W sprawie jest bezspornym , iż budynek mieszkalny został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę [...] czerwca 1981r znak [...] utrzymanego w mocy decyzją Dyrektora Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego z dnia [...] lipca 1981 r znak [...] i jest zlokalizowany w odległości 3 m od granicy z działką H.P. , co potwierdził skarżący w protokole przesłuchania z dnia 2 lipca 2004 r oraz jego ojciec Z.N. w protokole z dnia 5 sierpnia 2004 r. Stosownie zatem do przepisów rozporządzenia z dnia 16 grudnia 1994 r jak i § 12 ust.1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ściana ta nie mogła mieć otworów okiennych lub drzwiowych, co skutkowało nakazaniem ich zamurowania. Takie też stanowisko zajął Naczelnik Gminy P.W. nakazując Z.N. decyzją z dnia [...] grudnia 1982 r znak : [...] ich zamurowanie . Na usytuowanie otworów okiennych w ścianie przeciwpożarowej jako istotne odstąpienie od pozwolenia na budowę wskazał także Dyrektor Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego w decyzji z dnia [...] marca 1983 r znak : [...] Nie są zasadne są także pozostałe zarzuty skargi. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art.51 ust.1 pkt.2 w związku z art.51 ust.7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz .U z 2003 r Nr 207 poz.2016 ze zmianami ). Przepis ten znajduje zastosowanie w razie realizacji obiektu budowlanego w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę lub przepisach prawa budowlanego ( wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2001 r sygn. akt IV S.A. 952 / 99 LEX nr 54192 ), a jego sens polega na doprowadzeniu do stanu zgodnego z tymi warunkami lub przepisami prawa. Obowiązek wykonania muru przeciwpożarowego od strony budynku gospodarczego znajdującego się na działce J.K., obecnie stanowiącej własność H.P., wynikał z pozwolenia na budowę z dnia 16 czerwca 1981 r i był zgodny z § 14 warunków technicznych określonych we wspomnianym już rozporządzeniu z dnia 3 lipca 1980 r. Umieszczenie w nim otworów okiennych oraz jego częściowe wyburzenie oznaczało, iż odstąpiono od warunków pozwolenia na budowę co w konsekwencji skutkowało zastosowaniem nakazu określonego w art. 51 ust.1 pkt. 2 prawa budowlanego. Odmiennej oceny nie sposób wywieść z treści pozwolenie na budowę z dnia [...] maja 2004 r znak [...] na które powołuje się skarżący .Dotyczyło ono budowy jedynie ganku i tarasu. Nie obejmowało natomiast zmiany konstrukcji dachu , polegającej na wyburzeniu ścianki przeciwpożarowej wystającej ponad połać dachu i wydłużeniu krokwi dachowych. Należy zatem przyjąć , iż roboty te zostały wykonane niezgodnie z warunkami udzielonymi w pozwoleniu na budowę z dnia 31 maja 2004 r. Wobec powyższego na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U Nr 153, poz.1270 ) skargę należało oddalić.