II SA/Lu 1321/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędziowie: Sędzia NSA Marek Zalewski (spr.), Asesor WSA Małgorzata Fita, Protokolant st. sekr. Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby oddala skargę. Zaskarżonym orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji po rozpatrzeniu odwołania sierż. szt. W. M. od orzeczenia dyscyplinarnego Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] o ukaraniu wydaleniem ze służby na podstawie § 1 pkt 3 i § 32 ust. 1 i 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podał, że orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] lipca 2003 r. sierż. szt. W. M. uznany został winnym tego, że w dniu [...] września 2002r. w L. działając wspólnie i w porozumieniu z ustalonymi osobami, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, jako asystent Zespołu Dyżurnych Sekcji Prewencji KMP, przekroczył swoje uprawnienia w ten sposób, że po wcześniejszym uzgodnieniu z ustalonymi osobami skierował patrol policji do wykonania czynności związanych z kolizją drogową, wiedząc, że została ona uzgodniona przez jej uczestników czym pomógł ustalonym osobom w wyłudzeniu odszkodowania z tytułu ubezpieczenia pojazdów marki Renault Laguna nr rej, [...] i marki Toyota Avensis nr rej. [...] w kwocie 36 000 zł na szkodę TU "[...]" w W. – Ekspozytura w L. tj. popełnienie wyczerpującego znamiona przestępstwa określonego w art. 231 § 1 kk i art. 18 § 3 kk w związku z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i wymierzono karę wydalenia ze służby. W odwołaniu sierż. szt. W. M. wnosił o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. W uzasadnieniu podkreślił, że wymierzenie mu kary dyscyplinarnej przed wydaniem prawomocnego wyroku przez sąd jest niemoralne, nieetyczne, godzące w poczucie sprawiedliwości. Rozpatrując odwołanie organ drugiej instancji uznał, że wina obwinionego w zakresie zarzutu została w pełni udowodniona. Przytoczone zeznania świadków w pełni zasługiwały na obdarzenie wiarą, bowiem w sposób logiczny, spójny przedstawiały przebieg zdarzenia. Mimo toczącego się postępowania karnego, organ orzekający dokonał oceny zachowania obwinionego z punktu widzenia norm dyscyplinarnych a nie karno-materialnych, a wydane orzeczenie nie określa winy w rozumieniu kodeksu karnego, ale na zasadach określonych w ustawie o Policji. Stosownie do § 21 ust.1 powołanego na wstępie rozporządzenia przełożony, który wszczął postępowanie dyscyplinarne, zawiesza je do czasu zakończenia postępowania karnego , jeżeli czyn zarzucony policjantowi jest przedmiotem tego postępowania i nie stanowi naruszenia dyscypliny służbowej. Oczywistość popełnionego czynu, jego charakter i okoliczności nie pozwalały na pozostawienie obwinionego w służbie zgodnie z § 21 ust. 2 rozporządzenia. Na tę decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył W. M. wnosząc o jej uchylenie zarzucając naruszenie art. 139 ust. 2 ustawy o Policji w związku z art. 145 a kpa. W uzasadnieniu podkreślił, że w dniu [...] września 2003 r. utracił moc art. 139 ust. 2 ustawy o Policji, co wynika z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r. Nr K 36/00. Stosownie do art. 155a kpa może to być podstawą wznowienia postępowania, a wniosek w tym przedmiocie złożył w dniu [...] października 2003 r. Komendant Wojewódzki Policji w odpowiedzi na skargę wnosiło jej oddalenie. W uzasadnieniu podkreślił, że istotnie art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji utracił moc z dniem 30 września 2003r., a tym samym wydane na jego podstawie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997r. (Dz. U. z 1998r. Nr 4, poz. 14) . W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że czynności dyscyplinarne przeprowadzone do [...] września 2003 r. na podstawie powołanego wyżej rozporządzenia zachowują skuteczność jeżeli zostały dokonane z zachowaniem dotychczasowych przepisów (II SA/Lu 467/02, II SA/Lu 669/02). Skarga powyższa nie została rozpoznana przed dniem 1 stycznia 2004r., a po tej dacie, stosownie do art. 98 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) – stwierdzić należy, iż nie narusza ona prawa materialnego oraz przepisów postępowania uzasadniających jej uchylenie. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej stanowił art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2000 r. Nr 101, poz. 1092 ze zmianami ) oraz wydane na jego podstawie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz.U. z 1998r. nr 4, poz. 14). Podnieść należy, że orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji wydane zostało dnia 18 lipca 2003 r., zaś zaskarżone orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji wydane zostało dnia [...] września 2003r. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 8 października 2002r. w sprawie sygn. akt K 36/00 (Dz.U. nr 176, poz. 1457) stwierdził, że art. 139 ust. 2 ustawy o Policji w części dotyczącej postępowania dyscyplinarnego jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji. Ustalił jednocześnie, że wskazany wyżej art. 139 ust. 2 traci moc obowiązującą z dniem 30 września 2003 r. Oznacza to, że rozporządzenie Ministra Administracji i Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 1997r. utraciło moc z dniem 30 września 2003r. Ustalona w wyroku Trybunału Konstytucyjnego późniejsza data utraty mocy obowiązujących przepisów powołanego wyżej rozporządzenia spowodowana była faktem, iż uchylenie tychże przepisów ze skutkiem natychmiastowym, spowodowałoby lukę w prawie i niemożność prowadzenia postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Policji do zmiany stanu prawnego (patrz - uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r. sygn. akt K 36/00 . Treść art. 190 ust. 1 Konstytucji nie pozostawia wątpliwości co do tego, że powszechnie obowiązująca moc orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oznacza związanie nimi wszystkich sądów, a więc także Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Podnieść należy, że późniejszy termin utraty mocy obowiązującej powołanych wyżej przepisów ustalony został przez Trybunał Konstytucyjny w oparciu o art. 190 ust. 3 Konstytucji. W okolicznościach sprawy niniejszej przyjąć należy pogląd o prospektywnej (ex nunc) mocy orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego odraczających na przyszłość utratę mocy obowiązujących przepisów procesowych w zakresie postępowania dyscyplinarnego policjantów (por. Katarzyna Gonera, Ewa Łętowska " Art. 190 Konstytucji i jego konsekwencje w praktyce sądowej" – Państwo i Prawo zeszyt 3/2003). Z przedstawionych wyże względów brak było podstaw do zastosowania art. 145a § 1 kpa i uchylenia zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) jak to wnosił skarżący. Należy także podnieść, że równocześnie ze skargą do NSA w sprawie niniejszej skierował on do Komendanta Wojewódzkiego Policji odrębny wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 a § 1 kpa, który został już rozpoznany przez organ pierwszej instancji (okoliczność bezsporna przyznana przez strony). Podnieść należy, iż sąd administracyjny zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza akt sprawy i przeprowadzonego postępowania wskazuje, że nie można się dopatrzyć naruszenia, które miało wpływ na wynik spawy, przepisów powołanej ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997r. w spawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz.U. z 1998 Nr 4, poz. 14). Podkreślić należy, że kontrola Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nad orzeczeniami wydanymi w ramach swobodnego uznania w postępowaniu dyscyplinarnym jest z natury rzeczy ograniczona, bowiem Sąd bada jedynie czy podmiot wydający orzeczenie nie przekroczył granic swobodnego uznania i czy zachował obowiązującą procedurę. Zaprezentowana przez organy administracyjne ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie przekracza – zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – granic swobodnego uznania, a Sąd nie mógł badać stopnia winy i kary bowiem mieszczą się one w granicach swobodnego uznania. Z tych wszystkich względów oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) – należało orzec jak w sentencji.