II SA/Lu 1340/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie NSA Krystyna Sidor (spr.), Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Małgorzata Poniatowska Furmaga, po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2004 r. sprawy ze skargi F. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie inwentaryzacji powykonawczej I uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II zasądza na rzecz F. D. od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 269 ( dwieście sześćdziesiąt dziewięć) zł kosztów postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2002 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /tekst jednolity: Dz.U. Nr 106, poz. 1126 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania F.D. - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Z. z dnia [...] lipca 2002 r. znak[...], nakazującej H.Ś. – opracowanie w terminie do 15 września 2002 r. inwentaryzacji budowlanej wraz z oceną stanu technicznego budynku gospodarczego usytuowanego na działce przy ul. D. oraz wykonanie odpowiednich zmian i przeróbek wynikających z zaleceń zawartych w opracowanej ocenie. W motywach podano, że H.Ś. wybudował w latach 1992-1993 na działce nr [...] przy ul. D. – budynek gospodarczy murowany, o wymiarach 5 x 11 m i wysokości 3,5 m /do okapu/ i 4,5 m /do kalenicy/, z jednospadowym dachem w kierunku własnej działki, pokrytym eternitem. budynek jest usytuowany w odległości 5 m od budynku mieszkalnego sąsiada F. D. Organ I instancji powołując się na art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. prawo budowlane /Dz.U. Nr 38 poz. 229 ze zm. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane /tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./ uznał, że budynek nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym i nakazał inwestorowi opracowanie w terminie do 15 września 2002 r. inwentaryzacji budowlanej wraz z oceną stanu technicznego budynku oraz wykonanie odpowiednich zmian i przeróbek wynikających z zadań zawartych w opracowanej opinii. Rozpatrując odwołanie wniesione przez F. D. który domagał się rozbiórki przedmiotowego budynku pokrytego eternitem jako wybudowanego bez jego zgody przy granicy działki – organ odwoławczy nie podzielił argumentów podniesionych w odwołaniu. Zdaniem organu II instancji konsekwencją samowolnej budowy obiektu budowlanego powstałego przed 1 stycznia 1995 r. nie może być nakaz rozbiórki, jeżeli nie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – prawo budowlane w takiej sytuacji – stosownie do art. 40 tejże ustawy organ administracji wydaje inwestorowi nakaz wykonania niezbędnych zmian i przeróbek mających na celu doprowadzenie takiego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Budynek gospodarczy zrealizowany przez H. Ś. znajduje się na terenie przewidzianym pod tego rodzaju budownictwo, nie stwarza zagrożenia dla ludzi, jego usytuowanie w granicy działki nie utrudnia prawidłowej zabudowy sąsiedniej działki. Istnieje zatem możliwość doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego F. D. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem prawa materialnego i zasad postępowania administracyjnego. Skarżący zarzucał, że poczynione przez organ ustalenia dokonane były na wizji lokalnej o której terminie skarżący nie był powiadomiony, a które kwestionuje. Ponadto organ administracji nie wykonał prawidłowych pomiarów co do wysokości budynku gospodarczego i jego odległości od budynku mieszkalnego, co wyklucza możliwość oceny zachowania warunków technicznych o jakich mowa w § 15 i 36 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynku, a także zastosowania art. 40 prawa budowlanego z 1974 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim stwierdzić należy, że organy administracji prawidłowo zastosowały w sprawie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. prawo budowlane /Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm./ w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./, skoro zebrany w sprawie materiał dowodowy oceniony w ramach przysługującym tym organom uprawnień, pozwalał na ustalenie, że budynek gospodarczy na działce przy ul. D. został zrealizowany w latach 1992-1993 tj. przed 1 stycznia 1995 r. Tego rodzaju budynki samowolnie zrealizowane podlegały przymusowej rozbiórce w przypadku stwierdzenia okoliczności o jakich mowa w art. 37 ustawy z dnia 23 października 1994 r. prawo budowlane tj. 1/ gdy budynek lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub 2/ gdy powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Organ administracji mógł wydać decyzję o przymusowej rozbiórce obiektu wybudowanego niezgodnie z obowiązującymi przepisami, jeśli było to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wyżej wymienionymi. Jeśli w sprawie nie zachodzą okoliczności o jakich mowa w art. 37 – organ uprawniony wydaje decyzję nakazującą inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy budynku wykonanie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Należy podzielić zarzuty skargi, że wydając zaskarżoną decyzję organy nadzoru budowlanego naruszyły prawo materialne – art. 37 i 40 prawa budowlanego z 1974 r. oraz zasady postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Zasadnie skarżący podnosi, że ustalenia co do usytuowania budynku gospodarczego w jego wysokości zostały dokonane podczas oględzin przeprowadzonych bez udziału skarżącego, w dniu 14 stycznia 2002 r. który o ich terminie nie był prawidłowo powiadomiony, skoro zawiadomienie doręczono mu dopiero 21 stycznia 2002 r. /k. 18/. Jeśli skarżący kwestionuje te ustalenia organ winien był ponownie przeprowadzić dowód z udziałem wszystkich stron i wyjaśnić sporne kwestie powstałe na tle prawidłowości wykonania pomiarów wysokości i odległości budynków. W przeciwnym razie za zasadne należy uznać zarzuty skarżącego o naruszeniu jego praw w trakcie postępowania administracyjnego, a w konsekwencji nie można wykluczyć, iż przedmiotowy budynek gospodarczy powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia co uniemożliwiałoby stosowanie legalizacji budowy o jakiej mowa w art. 40 ustawy. Dopiero gdy organ w sposób niewątpliwy ustali brak okoliczności uzasadniających przymusową rozbiórkę budynku – podejmie kroki mające na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. W tym celu organ wydał inwestorowi decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie konkretnych zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Inaczej mówiąc organ powinien sam określić w decyzji jakie konkretnie czynności inwestor jest zobowiązany w tym celu wykonać. Uczynić to może po wcześniejszym przeprowadzeniu dowodu jakim będzie sporządzenie aktualnej inwentaryzacji budowlanej budynku oraz po poddaniu ocenie tejże inwentaryzacji w kierunku zlecenia inwestorowi konieczności ewentualnego wykonania w budynku takich zmian lub przeróbek, które doprowadzą obiekt do stanu zgodnego z prawem. Z zaskarżonej decyzji poza określeniem terminu wykonania prac nie wskazano, jakie zmiany bądź przeróbki inwestor ma wykazać, a tym samym decyzja taka wydana została z naruszeniem prawa materialnego – art. 40 prawa budowlanego z 1974 r. Powyższe oznacza konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji w celu przeprowadzenia przez organ postępowania w sprawie zapewniający wszystkim zainteresowanym stronom wzięcie w nim udziału oraz wyjaśnieniu wszystkich okoliczności, które pozwolą na rozstrzygnięcie kwestii doprowadzenia samowolnie zrealizowanego budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem. Z tych względów i na mocy art. 145 § 1 pkt 1"a" i "c" oraz art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/ Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.