II SA/Lu 135/08

PostanowienieWSA w Lublinie2008-06-09

Skład orzekający: Sędzia NSA Leszek Leszczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która uiściła już koszty sądowe i wpis od skargi kasacyjnej, może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ skarżący uiścili już wpisy sądowe od skargi kasacyjnej i zażalenia, co podważa twierdzenie o niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów. Podobnie, odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, gdyż uiszczenie kosztów i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego czyni niezasadną ocenę, czy poniesienie kosztów zagraża uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego. Okoliczność, że pełnomocnik nie pobrał wynagrodzenia, jest kwestią umowy między stronami i nie podlega ocenie sądu.
Stan faktyczny
Skarżący A. i S. małżonkowie K. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W międzyczasie wnieśli skargę kasacyjną, uiszczając od niej wpis sądowy. Postanowieniem referendarza sądowego odmówiono przyznania prawa pomocy. Skarżący wnieśli sprzeciw od tego postanowienia, dołączając dokumenty finansowe. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Leszczyński po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. i S.małżonków K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. i S. małżonków K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..]., Nr [..] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący A. i S. małżonkowie K. wnieśli na urzędowych formularzach wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF o zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Po złożeniu powyższych wniosków do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęła sporządzona przez radcę prawnego działającego w imieniu i na rzecz skarżących skarga kasacyjna wraz z dołączonym do niej potwierdzeniem uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej oraz pełnomocnictwem umocowującym autora skargi kasacyjnej do jej sporządzenia i wniesienia oraz podejmowania wszelkich czynności w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wydanym w niniejszej sprawie w dniu 8 maja 2008 r. odmówiono skarżącym przyznania prawa pomocy w żądanym przez nich zakresie. W dniu 19 maja 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęło zażalenie skarżących na postanowienie odmawiające im przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi, do którego dołączono dowód wpłaty opłaty sądowej od powyższego zażalenia. Od wydanego w niniejszej sprawie postanowienia referendarza sądowego skarżący wnieśli sprzeciw, do którego dołączyli niepotwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie faktur za energię elektryczną i gaz wraz z niepotwierdzonymi za zgodność z oryginałem kserokopiami dowodów wpłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosowanie do unormowania art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W rozpoznawanej sprawie skarżący wnosząc o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – art. 245 § 2 p.p.s.a. Z treści z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Okoliczność stanowiąca przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, którą wykazać ma strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy stanowi zwrot szacunkowy. Stosowanie zwrotu szacunkowego, jako przesłanki przyznania prawa pomocy a jednocześnie ocena tego, czy strona nie ma możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania związane jest z koniecznością porównania wysokości obciążeń finansowych, które strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy będzie zobowiązana ponieść w toku postępowania z jej realnymi możliwościami finansowymi. Porównanie powyższe zasadne jest jednak wówczas, gdy z innych okoliczności sprawy nie wynika, że strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy ma możliwości poniesienia kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący wnosząc zażalenie jak i skargę kasacyjną uiścili wpisy sądowe od tych pism. Skarżący uiścili więc wszelkie koszty sądowe, które ze względu na etap niniejszego postępowania były z nim związane. Z tego powodu porównanie wysokości obciążeń finansowych, które strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy będzie zobowiązana ponieść w toku postępowania z jej realnymi możliwościami finansowymi nie jest zasadne. Bez konieczności przeprowadzenia tego porównania z przytoczonych okoliczności faktycznych wynika, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy twierdzenie, iż skarżący nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania jest pozbawione podstaw. Niezasadny jest więc wniosek skarżących o przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym. Brak podstaw do przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie całkowitym nie stoi na przeszkodzie dokonania oceny zasadności ich wniosku pod kątem przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosowanie do unormowania art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Przesłanka przyznania prawa pomocy unormowania w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. tak samo jak przesłanka z art. 246 § 1 pkt.1 p.p.s.a. stanowi zwrot szacunkowy. Stosowanie zwrotu szacunkowego stanowiącego przesłankę przyznania prawa pomoc w zakresie częściowym związane jest z koniecznością porównania wysokości obciążeń finansowych, które strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy będzie zobowiązana ponieść w toku postępowania z jej realnymi możliwościami finansowymi. Porównanie to prowadzone jest pod kątem oceny możliwości powstania u strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy uszczerbku w koniecznych jej kosztach utrzymania w związku z koniecznością ponoszenia pełnych kosztów postępowania. Przy czym porównanie to zasadne jest jedynie wówczas, gdy strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy jest bądź może być w toku postępowania zobowiązana do ponoszenia jego kosztów. Uiszczenie przez skarżących wszelkich kosztów sądowych, które biorąc pod uwagę zaawansowanie niniejszego postępowania jak i chwilę złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy mogły być z nim związane jak i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego czyni niezasadnym także ocenę tego, czy poniesienie kosztów postępowania zagraża skarżącym uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego. Brak jest więc podstaw do przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie częściowym. Ponadto dla oceny zasadności wniosku skarżących to – jak podnoszą oni w sprzeciwie - że ustanowiony przez nich profesjonalny pełnomocniku procesowy nie wziął wynagrodzenia za sporządzenie skargi kasacyjnej, przy uwzględnieniu obecnego etapu postępowania i zakresu udzielonego pełnomocnikowi umocowania, pozostaje bez wpływu na ocenę konieczności ustanowienia dla skarżących profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Okoliczność odstąpienia przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego od pobierania wynagrodzenia za swoje usługi stanowi, bowiem element umowy pomiędzy pełnomocnikiem a mocodawcą, która nie podlega ocenie sądu administracyjnego. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie działając na podstawie art. 260 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło