II SA/Lu 137/25

WyrokWSA w Lublinie2025-05-27

Skład orzekający: Grzegorz Grymuza, Jacek Czaja, Anna Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa wydania zezwolenia na usunięcie drzewa owocowego (jabłoni) rosnącego na terenie prywatnym, stanowiącego element szpaleru drzew, jest zgodna z prawem, gdy ustawa o ochronie przyrody zwalnia z obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew owocowych, z wyjątkiem sytuacji, gdy rosną one na terenach zieleni lub w rejestrze zabytków?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nieprawidłowo zinterpretowały przepisy dotyczące obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa owocowego (jabłoni). Jabłoń rosnąca na terenie prywatnym, który nie jest wpisany do rejestru zabytków ani nie stanowi terenu zieleni w rozumieniu ustawy, powinna być zwolniona z obowiązku uzyskania zezwolenia. Ponadto, organy nie przeprowadziły wszechstronnej analizy kryteriów oceny wniosku o usunięcie pozostałych drzew, nie wyważyły interesu prywatnego inwestora z interesem publicznym ochrony przyrody i nie uwzględniły możliwości nasadzeń zastępczych lub przesadzenia drzew, co narusza przepisy prawa procesowego i materialnego.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zezwolenie na usunięcie kilku drzew w związku z planowaną inwestycją budowlaną. Organ pierwszej instancji odmówił usunięcia siedmiu drzew, uznając je za cenne przyrodniczo i stanowiące szpaler. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, ale odmówiło usunięcia sześciu drzew, umarzając postępowanie w zakresie jednego drzewa, które zostało już uwzględnione w decyzji organu pierwszej instancji. Spółka zaskarżyła decyzję SKO w części odmawiającej usunięcia sześciu drzew, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne uznanie jabłoni za drzewo podlegające obowiązkowi uzyskania zezwolenia oraz brak wszechstronnej analizy pozostałych drzew i interesów inwestora.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie w punktach 1 i 2 oraz decyzję Prezydenta Miasta Lublin w części dotyczącej odmowy usunięcia sześciu sztuk drzew. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Anna Ostrowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 maja 2025 r. sprawy ze skargi S. spółki komandytowej z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 15 stycznia 2025 r., znak: SKO.41/4012/SD/2024 w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew 1. uchyla zaskarżoną decyzję w punkcie 1 i 2 oraz decyzję Prezydenta Miasta Lublin z dnia 11 września 2024 r. Nr [...], znak: [...], w części dotyczącej odmowy usunięcia sześciu sztuk drzew: lipa (drzewo nr 3) obw. 121 cm, jabłoń domowa (nr 5) obw. 111 cm, jarząb brekinia (nr 7) obw. 75 cm, lipa (nr 8) obw. 144 cm, jarząb (nr 9) obw. 40+44+45 cm, jarząb pospolity (nr 10) obw. 50 + 37 cm, rosnących na terenie działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...], [...] przy ul. R. [...]/R. w L. ; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie na rzecz skarżącej S. spółki komandytowej z siedzibą w L. 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2025 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania S. M.. S. i W. Sp. k. z siedzibą w L. od decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 2024 roku znak [...] o odmowie usunięcia 7 sztuk drzew rosnących na terenie działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...], [...], [...] przy ul. [...]/[...] w L., orzekło: 1. uchylić decyzję w całości; 2.odmówić usunięcia 6 sztuk drzew: lipa (drzewo nr 3) obw. 121 cm, jabłoń domowa (nr 5) obw. 111 cm, jarząb brekinia (nr 7) obw. 75 cm, lipa (nr 8) obw. 144 cm, jarząb (nr 9) obw. 40+44+45 cm, jarząb pospolity (nr 10) obw. 50 + 37 cm, rosnących na terenie działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...], [...] przy ul. [...]/[...] w L.; 3. umorzyć postępowanie administracyjne w zakresie drzewa oznaczonego we wniosku nr 13 - jarząb pospolity obw. 58 cm Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy. Do Wydziału Zieleni i Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta L. wpłynął wniosek w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie 9 drzew (jarząb pospolity - 4 szt., jarząb brekinia - 2 szt., jabłoń domowa, lipy - 2 szt.) rosnących na terenie działek nr [...], [...], [...] przy ul. [...]/[...] w L. (zgodnie z załączoną do wniosku mapką). Na podstawie przeprowadzonych w terenie oględzin stwierdzono, że przedmiotowe drzewa rosną w granicach działek, na których nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Z załączonej do wniosku dokumentacji wynika, że drzewa rosną w miejscu zaplanowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz infrastrukturą towarzyszącą. Wnioskodawca w toku postępowania zmienił pierwotny wniosek dotyczący wydania zezwolenia na usunięcie drzew zmniejszając ich ilość przewidzianą do wycięcia z 13 na 9 szt. Decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 2024 r. Nr [...]/2024 znak [...] odmówiono usunięcia 7 sztuk drzew rosnących na terenie działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...], [...], [...] przy ul. [...]/[...] w L.. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że 6 sztuk drzew rosnących wzdłuż ciągu pieszego prowadzącego do przystanku MPK - to część kilkudziesięcioletniego szpaleru drzew będącego w co najmniej dobrej kondycji zdrowotnej o cennych walorach przyrodniczych oraz ozdobnych, który tylko zachowany w całości spełnia w/w funkcję. Ponadto szpaler drzew wnioskowanych do usunięcia stanowi trwałą i nierozłączną część zieleni średniej oraz wysokiej znajdującej się w obrębie osiedla im. [...]. Wskazano w decyzji, że Wnioskodawca powinien rozważyć zmiany w projekcie budowlanym prowadzące do zachowania co najmniej 6 drzew. Kolejne drzewo (jarząb pospolity - nr 13 w inwentaryzacji) znajduje się w miejscu planowanych miejsc postojowych. W związku z negatywną decyzją dotyczącą usunięcia powyższych drzew oraz z możliwymi zmianami w projekcie budowlanym, na obecnym etapie postępowania nie można jednoznacznie przesądzić czy usunięcie jarząba pospolitego - nr 13 będzie konieczne. Pozostałe dwa drzewa ujęte we wniosku - to nasadzenia znajdujące się w słabej kondycji zdrowotnej (jarząb pospolity o obw. pnia 58 cm, jabłoń domowa o obw. pnia 55 cm). Usunięcie tych drzew nie spowoduje uszczerbku w lokalnym środowisku. W związku z powyższym nie wydano zezwolenia na usunięcie 7 drzew. Organ wyjaśnił, że decyzja w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew ma charakter decyzji uznaniowej. Jednakże nie może oznaczać to, że każde żądanie strony powinno być spełnione, oceniono, że brak jest podstaw do uznania zasadności usunięcia drzew oraz podstaw przyznania prymatu argumentacji wnioskodawcy nad obowiązkiem ochrony zasobów przyrody. Wyjaśniono, że drzewa w środowisku miejskim pełnią ważną rolę, tj. poprawiają jakość powietrza, chronią przyległe tereny przed nadmiernym hałasem, zapewniają również nawilżanie powietrza i jego oczyszczanie, co wpływa korzystnie na samopoczucie i zdrowie mieszkańców, dlatego zasługują na zachowanie. Organ I instancji kierując się zachowawczym aspektem ochrony przyrody nie znalazł podstaw do wydania zezwolenia na usunięcie drzew. Wyjaśniono, ze odmowa wydania zezwolenia wynika z nałożonego na organy administracji publicznej obowiązku dbania o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym (art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Ponadto ochrona przyrody polega na zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody, na ochronie walorów krajobrazowych, zieleni w miastach oraz zadrzewień. Obowiązkiem organu jest podejmowanie działań ochronnych służących utrzymaniu równowagi przyrodniczej. W wyniku odwołania wniesionego przez S. M.. S. i W. Sp. k. z siedzibą w L. (dalej także jako: "wnioskodawca" lub "skarżący") w sprawie orzekało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które decyzją z dnia [...] stycznia 2025 r., znak: [...] orzekło o: 1. uchyleniu decyzję w całości; 2. odmowie usunięcia 6 sztuk drzew: lipa (drzewo nr 3) obw. 121 cm, jabłoń domowa (nr 5) obw. 111 cm, jarząb brekinia (nr 7) obw. 75 cm, lipa (nr 8) obw. 144 cm, jarząb (nr 9) obw. 40+44+45 cm, jarząb pospolity (nr 10) obw. 50 + 37 cm, rosnących na terenie działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...], [...] przy ul. [...]/[...] w L.; 3. umorzeniu postępowanie administracyjne w zakresie drzewa oznaczonego we wniosku nr [...] - jarząb pospolity obw. 58 cm Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że wniosek o wydanie zezwolenia powinien zawierać przyczynę zamierzonego usunięcia drzewa. Zezwolenie na wycięcie drzew nastąpić może jedynie w sytuacji, gdy przyczyna taka zostanie przez organ uznana za przyczynę ważną, uzasadniającą rezygnację z przewidzianej ustawą ochrony drzew, przy czym, w myśl art. 83c ust. 3 ustawy, wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu może być uzależnione od określonych przez organ nasadzeń zastępczych lub przesadzenia tego drzewa lub krzewu. Stosownie do treści art. 83c ust 4 ustawy, organ, wydając zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu uzależnione od wykonania nasadzeń zastępczych, bierze pod uwagę w szczególności dostępność miejsc do nasadzeń zastępczych oraz następujące cechy usuwanego drzewa lub krzewu: 1) wartość przyrodniczą, w tym rozmiar drzewa lub powierzchnię krzewów oraz funkcje, jakie pełnią w ekosystemie; 2) wartość kulturową; 3) walory krajobrazowe; 4) lokalizację. Zgodnie z art. 83 d ust. 2 ustawy, w przypadku uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu od wykonania nasadzeń zastępczych, zezwolenie to określa dodatkowo: 1) miejsce nasadzeń; 2) liczbę drzew lub wielkość powierzchni krzewów; 3) minimalny obwód pni drzew na wysokości 100 cm lub minimalny wiek krzewów; 4) gatunek lub odmianę drzew lub krzewów; 5) termin wykonania nasadzeń; 6) termin złożenia informacji o wykonaniu nasadzeń. Kolegium wskazało, że wnioskiem z dnia 10 kwietnia 2024 roku zwrócono się o wydanie zezwolenia na usunięcie 13 sztuk drzew (jarząb pospolity - 4 szt., jarząb brekinia - 3 szt., jabłoń domowa, lipy - 2 szt. wiąz — 2 sztuki) rosnących na terenie działek nr [...], [...], [...] przy ul. [...]/[...] w L. (zgodnie z załączoną do wniosku mapką). Organ przeprowadził oględziny w dniu 4 lipca 2024 sporządzając dokumentację fotograficzną. W dniu 31 lipca złożono zmianę wniosku - poprzez cofnięcie wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie co do 4 drzew (k. 28 akt sprawy). Organ przeprowadził oględziny w dniu 7 sierpnia 2024 sporządzając dokumentację fotograficzną. W toku postępowania odwoławczego postanowieniem z dnia 28 października 2024 roku Kolegium zleciło organowi I instancji na podstawie art. 136 k.p.a. przeprowadzenie oględzin 7 sztuk drzew objętych decyzją z dnia [...] września 2024 roku znak [...] rosnących na terenie działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...], [...], [...], nadto zleciło uzupełnienie materiału dowodowego sprawy o wypisy z ewidencji gruntów dla działek nr ew. [...], [...], [...] oraz o załącznik graficzny oraz załącznik tekstowy do decyzji Prezydenta Miasta L. o warunkach zabudowy nr [...] z dnia 21 grudnia 2021 roku. Przeprowadzono oględziny w dniu 28 listopada 2024 roku, sporządzając obszerną dokumentację fotograficzną. Kolegium wskazało, że decyzją organu I instancji z dnia 11 września nr [...] pozytywnie rozpatrzono wniosek co do drzewa jarząb pospolity o obw. pnia 58 cm (nr 13) z działki [...] uzasadniając, że drzewo zamiera i nie rokuje szans na zachowanie żywotności, a decyzją organu I instancji z dnia 11 września nr [...] pozytywnie rozpatrzono wniosek co do dwóch drzew: jarząb pospolity (nr 12) o obw. pnia 58 cm oraz jabłoń domowa (nr 4) o obw pnia 55 cm z działki nr ew. [...] uzasadniając, że jabłoń jest w słabej kondycji zdrowotnej, a jarząb zamiera i nie rokuje szans na zachowanie żywotności. Powyższe dwie decyzje - pozytywne dla Strony - nie zostały zaskarżone, stały się ostateczne. W konsekwencji ostateczne stały się rozstrzygnięcia zezwalające na usunięcie drzew nr 4, nr 12 i nr 13. W efekcie obecnie przedmiotem sporu jest kwestia zezwolenia na usunięcie 6 drzew. Kolegium wyjaśniło, że w zaskarżonej decyzji błędnie wskazano 7 drzew, pomijając, że zezwolono na usunięcie drzewa nr 13 decyzją nr [...]/[...]. Na podstawie dowodu z oględzin, przeprowadzonych w sprawie trzykrotnie, Kolegium opisało stan drzew objętych wnioskiem o usunięcie. Na podstawie materiału dowodowego sprawy Kolegium stwierdziło, że drzewa nr 3, 5, 7, 8, 9, 10 rosną wzdłuż urządzonego ciągu pieszego przebiegającego przez działkę [...] będącą własnością Spółki. Ciąg pieszy urządzony na działce [...] stanowi dalszą część długiego prostego ciągu pieszego posadowionego również na działkach [...] oraz [...] wykorzystywanego przez lokalną społeczność. W wypisie z ewidencji gruntów (k. 35 i k. 36 akt złożonych przez organ I instancji w toku postępowania odwoławczego) zaznaczono, że ciąg pieszy stanowi chodnik z kostki brukowej, co potwierdza dokumentacja fotograficzna w sprawie. Kolegium podkreśliło, iż umiejscowienie ciągu pieszego na działce [...] pozostaje poza granicami niniejszej sprawy. Zdaniem Kolegium zasadnicze znaczenie dla niniejszej sprawy ma wyłącznie okoliczność istnienia szpaleru drzew stanowiącego efekt spójnych nasadzeń dokonanych w przeszłości (k. 20 akt złożonych przez organ I instancji w toku postępowania odwoławczego). Na podstawie materiału dowodowego sprawy należy ocenić, że drzewa nr 3, 5, 7, 8, 9, 10 stanowią element spójnego szpaleru zieleni. Kolegium ocenia, że na podstawie przeprowadzonych oględzin można dokonać ustalenia, że przedmiotowe drzewa stanowią nieodzowny element szpaleru drzew. Drzewa są w dobrej kondycji fitosanitarnej, o poprawnej budowie, z widocznymi śladami prawidłowego prowadzenia - podcinania dolnych konarów. Drzewa są bez oznak chorobowych, bez objawów wypróchnień, nie wykazują zamierania, korony drzew są symetryczne, pnie są stabilne. Drzewa tworzące szpaler posiadają wysokie wartości przyrodnicze stanowiąc walory krajobrazowe. Nie stwierdzono realnego zagrożenia dla osób lub mienia. Zachowanie zdrowych drzew ma istotne znaczenie wobec zmieniającego się klimatu, w tym silnego nasłonecznienia, wysokich temperatur w okresie letnim oraz występujących deszczy nawalnych wymagających zachowania maksymalnych właściwości chłonnych gruntu. Szpaler drzew dzięki rozłożystym koronom stanowi istotne źródło zacienienia i stanowi znaczący czynnik obniżania skrajnych temperatur w okresie letnim, co bardzo dobrze obrazują zdjęcia wykonane w czasie oględzin w okresie letnim (k. 22, 23, 24 akt I instancji). Szpaler zieleni stanowi element lokalnego krajobrazu przyrodniczego, łącznie drzewa objęte wnioskiem stanowią część szpaleru zieleni o wysokich wartościach przyrodniczych i krajobrazowych. Przedmiotowy szpaler drzew odgrywa dużą rolę dla lokalnego środowiska i społeczności lokalnej, stanowiąc zieleń izolacyjną, a nadto źródło zacienienia, dodatkowo posiadając pozytywne znaczenie dla jakości powietrza. Kolegium dostrzegło, że opracowany na zlecenie Spółki projekt budowlany wchodzi w kolizję z drzewami nr 3, 5, 7, 8, 9, 10 ponieważ pod drzewami zaprojektowano garaż podziemny. Wskazać trzeba, że konieczność zachowania drzew 8, 9, 10 ogranicza w pewien sposób możliwość komercyjnego wykorzystania nieruchomości w zakresie powierzchni działki [...], ponieważ szpaler drzew przebiega przez działkę nr ew. [...] będącą własnością Spółki. Natomiast w zakresie drzew 3, 5, 7 - konieczność zachowania tych drzew ogranicza w pewien sposób możliwość komercyjnego wykorzystania nieruchomości w zakresie działki [...] będącej własnością Spółki. Przy tym jednak zróżnicować trzeba, że drzewa 3, 5, 7 rosną wzdłuż ogólnodostępnego ciągu pieszego położonego na działce nr ew. [...] - która nie stanowi własności Spółki. Konieczność zachowania zieleni wysokiej, wbrew woli właściciela nieruchomości, każdorazowo narusza interes wnioskodawcy poprzez ograniczenie możliwości wykorzystania nieruchomości z pełnym zrealizowaniem woli właściciela. Potrzeba częściowej modyfikacji przygotowanego projektu budowlanego niewątpliwie stanowi niedogodność i wywoła niekorzystne skutki finansowe dla Spółki. Podkreślić należy jednak, że ustawa o ochronie przyrody wymusza na organach administracji dbałość o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym (art. 4 ustawy) i w pierwszej kolejności — priorytetowe jest zachowanie zasobów, tworów i składników przyrody, w tym zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewień (art. 2 ustawy) — co posiada prymat przed interesem indywidualnym Strony. Kolegium stwierdziło, że nie stwierdzono przyczyn społecznie ważnych, uzasadniających rezygnację z przewidzianej ustawowo zasady ochrony przyrody i reguły zachowania drzew jako podlegającego ochronie prawnej elementu przyrody. Odnosząc się do treści powołanej w odwołaniu argumentacji w zakresie jabłoni jako drzewa owocowego, Kolegium wyjaśniło, iż jabłoń (drzewo nr 5) stanowi element istniejącego szpaleru zieleni zdjęcia (k. 14, k. 21 akt złożonych przez organ I instancji w toku postępowania odwoławczego). Zgodnie z art. 83 f ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody, obowiązku uzyskania zgody na usunięcie nie stosuje się do drzew lub krzewów owocowych, z wyłączeniem rosnących na terenie nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków lub na terenach zieleni. Zgodnie z art. 5 pkt 21) ustawy o ochronie przyrody, tereny zieleni to tereny urządzone wraz z infrastrukturą techniczną i budynkami funkcjonalnie z nimi związanymi, pokryte roślinnością, pełniące funkcje publiczne, a w szczególności parki, zieleńce, promenady, bulwary, ogrody botaniczne, zoologiczne, jordanowskie i zabytkowe, cmentarze, zieleń towarzysząca drogom na terenie zabudowy, placom, zabytkowym fortyfikacjom, budynkom, składowiskom, lotniskom, dworcom kolejowym oraz obiektom przemysłowym. W ocenie Kolegium przedmiotowa jabłoń stanowi element szpaleru drzew stanowiącego teren zieleni i jako taka objęta jest wyłączeniem od zwolnienia z uzyskania zezwolenia na usunięcie. Kolegium nie podzieliło także stanowiska Spółki, iż odmowa zezwolenia na usunięcie drzew jest sprzeczna z decyzją o warunkach zabudowy. Końcowo Kolegium wyjaśniło, że rozstrzygniecie o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i umorzeniu postępowania co do drzewa oznaczonego we wniosku nr 13 - jarząb pospolity o obwodzie 58 cm - wynika z okoliczności, iż w/w drzewo ujęte jest w decyzji organu I instancji z dnia 11 września nr [...]/[...], którą pozytywnie rozpatrzono wniosek w zakresie usunięcia w/w drzewa, a decyzja jest ostateczna. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została zaskarżona przez S. M.. S. i W. Sp. k. z siedzibą w L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w zakresie pkt. 2, tj. w części odmawiającej usunięcia 6 sztuk drzew rosnących na działkach nr: [...], [...]. W skardze decyzji zarzucono: - naruszenie przepisów postępowania: 1) art. 110 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: KPA, w zw. z pkt. 4.1. decyzji o ustaleniu warunków zabudowy nr [...] z dnia [...] grudnia 2021 roku, znak [...], na podstawie której opracowano projekt architektoniczno-budowlany inwestycji (budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z murami oporowymi oraz niezbędnymi urządzeniami budowlanymi), poprzez naruszenie zasady związania Organu 1 i 11 instancji w/w decyzją i odmowę wycinki drzew wskazanych we wniosku (na podstawie decyzji Organu 1 instancji nr [...] z dnia [...] września 2024 roku), podczas gdy z przedmiotowej decyzji wydanej przez organ administracji publicznej (tożsamy Organ co wydający decyzję w przedmiocie odmowy zezwolenia na wycinkę drzew) wynika, że teren wnioskowanej inwestycji nie zawiera elementów cennych przyrodniczo, które wymagałyby ochrony, w związku z czym Organ I instancji winien wydać zezwolenie na usunięcie drzew wskazanych we wniosku inicjującym postępowanie bowiem drzewa, o których mowa we wniosku złożonym przez Spółkę nie podlegają ochronie, tym samym nie może mieć tu zastosowania ustawa Prawo ochrony środowiska, natomiast Spółka przedstawiła projekt nasadzeń zastępczych, co w sposób wystarczający zrekompensuje stan ilościowy, jakościowy oraz funkcjonalny drzewostanu wnioskowanego do usunięcia; 2) art. 7, 77, 80 KPA poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów w sprawie i uznanie w ślad za Organem 1 instancji, że 6 szt. drzew rosnących wzdłuż ciągu pieszego prowadzącego do przystanku MPK to część kilkudziesięcioletniego szpaleru drzew będących w co najmniej dobrej kondycji zdrowotnej o cennych walorach przyrodniczych oraz ozdobnych, który tylko zachowany w całości spełnia w/w funkcje, podczas gdy Organ nie przeprowadził żadnego dowodu, w tym dowodu z opinii biegłego, który wskazałby zarówno na: a) ocenę funkcji istniejącego drzewostanu jak również jego "kondycji zdrowotnej", b) jakie rzekomo funkcje spełnia obecny drzewostan (wnioskowany do usunięcia/wycinki), którego nie mogłoby zastąpić nasadzenia zastępcze, c) w jaki sposób wnioskowany do usunięcia drzewostan wpływa na poprawę jakości powietrza, nawilżenia, oczyszczenie, ochronę przed hałasem, którego nie mogłoby zastąpić nasadzenia zastępcze, a który to obowiązek nakłada na Organ art. 83c ust. 4 ustawy o ochronie przyrody, co w konsekwencji powoduje, że Organ posługuje się jedynie ogólnymi i niekonkretyzowanymi (bazując jedynie na dowodzie z oględzin) sformułowaniami niemającymi odniesienia do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, a w konsekwencji powoduje, że decyzja została wydana z przekroczeniem zasad uznania administracyjnego z rażącym naruszeniem interesów Spółki; 3) art. 7, 77, 80 KPA poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodu w postaci Projektu nasadzeń zastępczych I nie odniesienie się przez Organ II instancji to przedmiotowego wniosku dowodowego, podczas gdy z przedmiotowego dokumentu wynika, że nowe nasadzenia zastępcze (z uwzględnieniem wycinki wnioskowanych drzew) spełnią zarówno funkcje ozdobne jak również zachowane zostaną walory przyrodnicze, poprawiają jakość powietrza, chronią tereny przed nadmiernym hałasem, a jednocześnie zezwolenie na wycinkę drzew umożliwi realizację inwestycji w obecnym kształcie, a ubocznie należy zaznaczyć, że Organ I instancji prowadząc postępowanie wymagał od Skarżącej przedłożenia Projektu nasadzeń (vide: pismo Organu I instancji z dnia 17 kwietnia 2024 roku); 4) art. 7, 77, 80 KPA poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodu w postaci protokołu z oględzin z dnia 28 listopada 2024 roku (w tym zastrzeżeń Pana B. F. i nie odniesienie się przez Organ II instancji do przedmiotowego dowodu w całości, podczas gdy Pan B. F. wyjaśnił, że drzewa wnioskowane do usunięcia nie stanowią szpaleru drzew (są to drzewa różnego gatunku) jak również posadowione w różnych odległościach od siebie, a wobec planowanej zmiany przebiegu ciągu pieszego, rzekomy szpaler nie spełniałby już swojej funkcji, o której stanowi Organ II instancji, a Organ II instancji nie zweryfikował tych okoliczności i nie zajął stanowiska w związku w tymi twierdzeniami; 5) art. 7, 77, 80 KPA poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodu w postaci protokołu z oględzin z dnia 28 listopada 2024 roku i uznanie na ich podstawie, że drzewa wnioskowane do usunięcia tworzą szpaler posiadający wysokie wartości przyrodnicze stanowiąc walory krajobrazowe, podczas gdy za zieleń miejską nie można uznać luźno rosnących drzew i krzewów urządzonych w sposób przypadkowy, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie - urządzenie zieleni miejskiej nie może być przypadkowe niezorganizowane; 6) art. 7, 77, 80 KPA poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów, w tym w postaci protokołów oględzin z dnia 28 listopada 2024 roku oraz protokołów oględzin wcześniejszych i uznanie, że szpaler drzew wnioskowanych do wycięcia ma "wysokie wartości przyrodnicze stanowiąc walory krajobrazowe", podczas gdy drzewa wnioskowane do wycięcia nie są jednolitą kompozycją o jakichkolwiek walorach estetycznych, przyrodniczych, krajobrazowych, a zbiorem przypadkowo rozmieszczonych drzew nasadzonych wzdłuż ciągu pieszego będącego skrótem do przystanku, który przechodzi między innymi przez działkę nr [...] stanowiącą własność Skarżącej; 7) art. 7, 77, 80 KPA poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przekroczenie przez Organ granic uznania administracyjnego (uznaniowej decyzji administracyjnej) z uwagi na to, Że Organ nie wyjaśnił i nie uzasadnił w sposób właściwy przyczyn, dla których nie uwzględnił wniosku (odmówił wydania zezwolenia) na usunięcie drzew wykazując przy tym dowolność swojej decyzji bez poparcia tego dowodami i racjonalnymi argumentami odnoszącymi się do tej konkretnej sprawy i zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, co w konsekwencji narusza wyrażona w Konstytucji RP zasadę ochrony prawa własności (art. 21, 31,64 Konstytucji RP); 8) art. 7, 77, 80 KPA poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, że szpaler drzew stanowi efekt spójnych nasadzeń dokonanych w przeszłości, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że rzeczony szpaler to przypadkowa grupa drzew, która nie ma charakteru zieleni osiedlowej bowiem zgodnie z mocno ugruntowanym orzecznictwem, tylko zieleń świadomie i celowo komponowana jako strefa zieleni wypoczynkowej lub ochronnej zasługuje na takie miano; 9) art. 107 § 3 w zw. z art. 11 KPA poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia przesłanek odmowy wydania zezwolenia na wycinkę drzew, w tym brak odniesienia się do przesłanek wskazanych w treści art. 83c ust. 4 ustawy o ochronie przyrody, tj. wartości przyrodniczej, w tym rozmiaru drzewa lub powierzchni krzewów oraz funkcje, jakie pełnią w ekosystemie; wartości kulturowej; walorów krajobrazowych; lokalizacji; stosunku ilości wnioskowanych do usunięcia drzew do całości drzewostanu na obszarze objętym wnioskiem, natomiast Organ II instancji ograniczył się jedynie do stwierdzenia Zachowanie zdrowych drzew ma istotne znaczenie wobec zmieniającego się klimatu, w tym silnego nasłonecznienia, wysokich temperatur w okresie letnim oraz występujących deszczy nawalnych wymagających zachowania maksymalnych właściwości chłonnych gruntu, podczas gdy prawidłowa analiza zgromadzonych w sprawie dowodów jak również przeprowadzonych przez Organ oględzin doprowadziłaby do wniosku, że planowane do usunięcia drzewa zostaną zastąpione nowym drzewostanem, co w konsekwencji nie spowoduje degradacji środowiska ani w sposób negatywny nie wpłynie na krajobraz i ekosystem osiedla im. W. Z. Nałkowskich jak również nie spowoduje uszczerbku w lokalnym środowisku; 10) art. 107 § 3 w zw. z art. 11 KPA w zw. z art. 83c ust. 4 ustawy o ochronie środowiska poprzez brak dostatecznego uzasadnienia przesłanek odmowy wydania zezwolenia na usunięcie drzew z działek objętych wnioskiem Spółki i w konsekwencji przytoczenie jedynie ogólnych sformułowań takich jak: Zachowanie zdrowych drzew ma istotne znaczenie wobec zmieniającego się klimatu, w tym silnego nasłonecznienia, wysokich temperatur w okresie letnim oraz występujących deszczy nawalnych wymagających zachowania maksymalnych właściwości chłonnych gruntu, gdzie Organ II instancji mimo obowiązku nie uzasadnia przesłanek odmowy wydania zezwolenia a posługuje się jedynie ogólnymi sformułowaniami niepopartymi dowodami i argumentami; 11) art. 8 § 1 KPA poprzez naruszenie zasady zaufania do organów władzy publicznej bowiem z jednej strony Skarżąca składa wniosek o wycinkę (usunięcie) drzew, następnie Organ I instancji wzywa Spółkę do przedłożenia projektu nasadzeń zastępczych (vide: pismo Organu I instancji z dnia 17 kwietnia 2024 roku), który Skarżąca przedłożyła (zapewniając nowe nasadzenia przynajmniej w stosunku 1:1), podczas gdy Organ I instancji jak również Organ II instancji odmawia wycinki wskazując, że jednak nasadzenia zastępcze nie zastąpią obecnie istniejącego drzewostanu, co w konsekwencji powoduje, że Skarżąca poniosła dodatkowe koszty związane z przygotowaniem projektu, a mimo to Organ I i II instancji z góry nastawiony był na wydanie decyzji odmownej, a przedłożony Projekt nasadzeń zastępczych nie miał wpływu na rozstrzygnięcie sprawy; - naruszenie przepisów prawa materialnego: 1) art. 83 ust. 1 w zw. z art. 83b ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (dalej: ustawa o ochronie przyrody) poprzez odmowę wydania zezwolenia na usunięcie objętych wnioskiem drzew, w sytuacji, gdy zostały spełnione wszystkie wymogi warunkujące udzielenie takiego zezwolenia, a w sprawie nie występują przeszkody prawne i faktyczne uniemożliwiające wydanie wnioskowanego zezwolenia, 2) art. 83 ust. 1 w zw. z art. 83a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę wydania zezwolenia na usunięcie (wycinkę) 6 szt. drzew wskazanych w treści zaskarżonej decyzji, podczas gdy z okoliczności sprawy, w tym z Projektu nasadzeń zastępczych wynikało, że planowane do usunięcia drzewa zostaną zastąpione nowym drzewostanem, co w konsekwencji nie spowoduje degradacji środowiska ani w sposób negatywny nie wpłynie na krajobraz i ekosystem osiedla im. W. Z. Nałkowskich jak również nie spowoduje uszczerbku w lokalnym środowisku, a nowe nasadzenia spełnią funkcje, o których mówi Organ II instancji w zaskarżonej decyzji; 3) art. 83c ust. 3 i 4 w zw. z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o ochronie środowiska poprzez jego niezastosowanie i odmowę wydania zezwolenia na usunięcie (wycinkę) 6 szt. drzew wskazanych w treści zaskarżonej decyzji bowiem Organ wydając w/w odmowną decyzję co do zezwolenia na usunięcie (wycinkę) 6 szt. drzew nie zbadał w sposób prawidłowy i kompletny cech wnioskowanego o usunięcie drzewostanu, tj. wartości przyrodniczej, w tym rozmiaru drzewa lub powierzchni krzewów oraz funkcje, jakie pełnią w ekosystemie; wartości kulturowej; walorów krajobrazowych; lokalizacji, natomiast ograniczył się jedynie do stwierdzenia Zachowanie zdrowych drzew ma istotne znaczenie wobec zmieniającego się klimatu, w tym silnego nasłonecznienia, wysokich temperatur w okresie letnim oraz występujących deszczy nawalnych wymagających zachowania maksymalnych właściwości chłonnych gruntu, podczas gdy prawidłowa analiza zgromadzonych w sprawie dowodów jak również przeprowadzonych przez Organ oględzin doprowadziłaby do wniosku, że planowane do usunięcia drzewa zostaną zastąpione nowym drzewostanem, co w konsekwencji nie spowoduje degradacji środowiska ani w sposób negatywny nie wpłynie na krajobraz i ekosystem osiedla im. W. Z. Nałkowskich jak również nie spowoduje uszczerbku w lokalnym środowisku; 4) art. 83c ust. 4 ustawy o ochronie przyrody, poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy Skarżąca jako inwestor wskazywała na możliwość wykonania nasadzeń zastępczych w przypadku udzielenia zezwolenia na usunięcie objętych wnioskiem drzew z zachowaniem przynajmniej tożsamego stanu liczbowego co wnioskowane do usunięcia drzewa, a sam Organ I instancji zwrócił się do Spółki pismem z dnia 17 kwietnia 2024 roku o przedstawienie Projektu nasadzeń zastępczych, który Spółka następnie przedłożyła; 5) art. 83f ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie środowiska poprzez jego niezastosowanie i odmowę wydania zezwolenia na usunięcie drzewa owocowego - jabłoni domowej o obw. pnia 111 cm z uwagi na okoliczność iż zdaniem Organu II instancji drzewo owocowe wchodzące w skład drzewostanu, którego dotyczy stan faktyczny podlega ochronie, podczas gdy z art. 83f ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody wynika, iż nie stosuje się przedmiotowej ustawy (przepisu) do drzew lub krzewów owocowych, z wyłączeniem rosnących na terenie nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków lub na terenach zieleni, tym samym w tym zakresie Organ winien wydać decyzję zezwalającą na usunięcie w/w drzewa lub też nie zajmować w sprawie stanowiska, bowiem Spółka nie musiała nawet występować z wnioskiem o zezwolenie na jego usunięcie. Wskazując na takie zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W odpowiedziach na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej uchylenie, gdyż przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu zasadnicza wadliwość orzekania w sprawie polegała na niewłaściwym rozpoznaniu kwestii obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcia drzewa nr 5, tj. jabłoni domowej o obw. 111 cm oraz na niedostatecznym wyjaśnieniu i rozpatrzeniu, powiązanych z konkretnymi cechami poszczególnych drzew, kryteriów, którymi powinien kierować się organ przy wydawaniu zezwolenia na usunięcie drzew, co skutkowało brakiem wszechstronnego rozważenia wniosku o zezwolenie na usunięcie drzew z nieruchomości w kontekście interesu wnioskodawcy, jak i interesu publicznego wynikającego z prawnego obowiązku ochrony przyrody. Zaskarżonym rozstrzygnięciem Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję organu I instancji, odmówiło usunięcia 6 sztuk drzew oraz umorzyło postępowanie administracyjne w zakresie drzewa oznaczonego we wniosku nr 13 - jarząb pospolity obw. 58 cm, przy czym, w związku z zaskarżeniem decyzji w części w zakresie pkt 2, tj. w części odmawiającej usunięcia 6 sztuk drzew rosnących na działkach nr: [...], [...], przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie pozostaje odmowa usunięcia 6 sztuk drzew: lipa (drzewo nr 3) obw. 121 cm, jabłoń domowa (nr 5) obw. 111 cm, jarząb brekinia (nr 7) obw. 75 cm, lipa (nr 8) obw. 144 cm, jarząb (nr 9) obw. 40+44+45 cm, jarząb pospolity (nr 10) obw. 50 + 37 cm, rosnących na terenie działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...], [...] przy ul. [...]/[...] w L.. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r., poz. 1336 ze zm. - dalej jako: "ustawa o ochronie przyrody" lub "u.o.p."). Jak już wskazano wyżej, w ocenie Sądu, zasadnicza wadliwość orzekania w sprawie polegała na niewłaściwym rozpoznaniu kwestii obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcia drzewa nr 5, tj. jabłoni domowej o obw. 111 cm oraz na niedostatecznym wyjaśnieniu i rozpatrzeniu, powiązanych z konkretnymi cechami poszczególnych drzew, kryteriów, którymi powinien kierować się organ przy wydawaniu zezwolenia na usunięcie drzew, co skutkowało brakiem wszechstronnego rozważenia wniosku o zezwolenie na usunięcie drzew z nieruchomości w kontekście interesu wnioskodawcy, jak i interesu publicznego wynikającego z prawnego obowiązku ochrony elementów przyrody. Po pierwsze więc organ w sposób niedostateczny wyjaśnił i rozpatrzył kwestię obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcia drzewa nr 5, tj. jabłoni domowej o obw. 111 cm. Organ uzasadniając rozstrzygnięcie w tej części wskazał, że jabłoń (drzewo nr 5) stanowi element istniejącego szpaleru zieleni. Zgodnie z art. 83 f ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody, obowiązku uzyskania zgody na usunięcie nie stosuje się do drzew lub krzewów owocowych, z wyłączeniem rosnących na terenie nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków lub na terenach zieleni. Zgodnie z art. 5 pkt 21) ustawy o ochronie przyrody, tereny zieleni to tereny urządzone wraz z infrastrukturą techniczną i budynkami funkcjonalnie z nimi związanymi, pokryte roślinnością, pełniące funkcje publiczne, a w szczególności parki, zieleńce, promenady, bulwary, ogrody botaniczne, zoologiczne, jordanowskie i zabytkowe, cmentarze, zieleń towarzysząca drogom na terenie zabudowy, placom, zabytkowym fortyfikacjom, budynkom, składowiskom, lotniskom, dworcom kolejowym oraz obiektom przemysłowym. W ocenie Kolegium przedmiotowa jabłoń stanowi element szpaleru drzew stanowiącego teren zieleni i jako taka objęta jest wyłączeniem od zwolnienia z uzyskania zezwolenia na usunięcie. W ocenie Sądu stanowisko takie nie jest przekonujące. Nie budzi wątpliwości, że jabłoń domowa jest drzewem owocowym. Do drzew owocowych nie stosuje się przepisów art. 83 ust. 1 u.o.p., co oznacza, że wycięcie drzewa owocowego jest zwolnione od obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa. Zasadą pozostaje zatem zwolnienie wycinki drzewa owocowego od obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa, z wyłączeniem drzew owocowych rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków lub na terenach zieleni (art. 83f ust. 1 pkt 5 u.o.p.). Przedmiotowa nieruchomość nie jest wpisana do rejestru zabytków. Zdaniem Sądu istotne wątpliwości budzi też, bliżej nie umotywowane stanowisko Kolegium, co do tego, że sporna jabłoń domowa (nr 5) obw. 111 cm rośnie na terenach zieleni w rozumieniu ustawy o ochronie przyrody. W art. 5 pkt 21 u.o.p. tereny zieleni zdefiniowano jako tereny urządzone wraz z infrastrukturą techniczną i budynkami funkcjonalnie z nimi związanymi, pokryte roślinnością, pełniące funkcje publiczne, a w szczególności parki, zieleńce, promenady, bulwary, ogrody botaniczne, zoologiczne, jordanowskie i zabytkowe, cmentarze, zieleń towarzysząca drogom na terenie zabudowy, placom, zabytkowym fortyfikacjom, budynkom, składowiskom, lotniskom, dworcom kolejowym oraz obiektom przemysłowym. Z powyższej definicji wynika, że podstawową okolicznością przesądzającą o uznaniu danego terenu za teren zieleni w rozumieniu ustawy o ochronie przyrody jest pełnienie przez teren funkcji publicznej i związana się z tym jego publiczna dostępność. Zasadniczo, ze swej istoty terenami zieleni będą tereny stanowiące przedmiot własności państwowej lub jednostek samorządu terytorialnego. Sporna jabłoń (nr 5) rośnie na terenie prywatnym, a nie na terenie stanowiącym własność państwową lub samorządową. Oczywiście nie można wykluczyć, że funkcje publiczne mogą być realizowane także przez podmioty prywatne na terenach prywatnych, jednakże powyższe wymagałoby ustalenia, że taki właśnie publiczny sposób wykorzystania danego terenu został zaplanowany, czy też zrealizowany przez właściciela nieruchomości stanowiącej własność prywatną. W przedmiotowej sprawie takich ustaleń zabrakło, co przemawia przeciwko możności uznania, że sporna jabłoń (nr 5) rośnie na terenach zieleni w rozumieniu ustawy o ochronie przyrody, a więc, że w sprawie ma zastosowanie wyłączenie, o którym mowa w art. 83f ust. 1 pkt 5 in fine u.o.p. Podkreślić należy, że tak też przedmiotowa kwestia jest również postrzegana w orzecznictwie innych sądów administracyjnych. M.in. już w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 476/10 wyjaśniono, że definicja pojęcia terenu zielonego nie uprawnia do oceny, że każde drzewo czy drzewa usytuowane w terenie zwartej zabudowy, towarzyszące budynkowi, posiadające niewątpliwie walor estetyczny stanowią teren zieleni, a fakt istnienia zorganizowanego zespołu zieleni, nawet celowo założonego, jednak na nieruchomości stanowiącej prywatną własność czy nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste nie uprawnia do przypisania tej formie zieleni statusu terenu zieleni, właśnie z tego powodu, że istniejąca na tym terenie roślinność nie jest przeznaczona do pełnienia żadnych publicznych funkcji i nie musi być publicznie dostępna. Nadto wskazać należy, że art. 5 pkt 21 u.o.p., choć nie enumeratywnie, to jednak wskazuje typowe przykłady terenów zieleni. Nie sposób jest przyjąć, że kilka, czy nawet kilkanaście rosnących drzew ma taki sam charakter jak wymienione w art. 5 pkt 21 u.o.p. parki, zieleńce, promenady, bulwary, ogrody botaniczne, zoologiczne i jordanowskie. Po drugie i co bardziej istotne organ w sposób niedostateczny wyjaśnił i rozpatrzył, w powiązanie z konkretnymi cechami poszczególnych drzew, kryteria którymi powinien kierować się przy wydawaniu zezwolenia na usunięcie drzew, co skutkowało brakiem wszechstronnego rozważenia wniosku o zezwolenie na usunięcie drzew z nieruchomości w kontekście interesu wnioskodawcy, jak i interesu publicznego wynikającego z prawnego obowiązku ochrony przyrody. Usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia, które wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. We wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu należy wskazać przyczynę usunięcia drzewa (art. 83b ust. 1 pkt 7 u.o.p.). Zezwolenie na wycięcie drzew nastąpić może w sytuacji, gdy przyczyna taka zostanie przez organ uznana za przyczynę ważną, uzasadniającą rezygnację z przewidzianej ustawą ochrony istniejących drzew. Decyzja o usunięciu drzewa choć jest decyzją uznaniową to nie może być jednak decyzją arbitralną i musi uwzględniać zarówno potrzeby wnioskodawcy, jak i społeczne korzyści związane z ochroną drzew. Organ administracji publicznej wydając zezwolenie na usunięcie drzewa musi wyważyć interes prywatny właściciela nieruchomości oraz interes publiczny związany z ochroną środowiska, krajobrazu i wartości przyrodniczych. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie sądowym w sprawie zezwolenia na wycinkę drzew trzeba wyważyć interes społeczny i interes inwestora. Wniosek o zezwolenie na usunięcie drzew z nieruchomości musi więc być wszechstronnie rozważony, zarówno w kontekście interesu wnioskodawcy, jak i interesu publicznego wynikającego z prawnego obowiązku ochrony elementów przyrody, z uwzględnieniem właściwych przepisów prawa materialnego, a rozważania te muszą znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). W przedmiotowej sprawie takich wszechstronnych i wieloaspektowych rozważań zabrakło, tak po stronie organu I instancji, jak i po stronie organu odwoławczego. Uzasadnienie decyzji organu I instancji jest bardzo krótkie i sprawdza się do stwierdzenia, że objęte wnioskiem o wycięcie drzewa rosną w szpalerze stanowiącym trwałą i nierozłączną część zieleni średniej i wysokiej osiedla mieszkaniowego oraz kilku ogólnych zdań dotyczących roli drzew w środowisku miejskim oraz konieczności ochrony przyrody. W porównaniu do decyzji pierwszoinstancyjnej uzasadnienie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego zostało niewątpliwie rozbudowane, jednakże i ono w większości sprowadza się do pewnych ogólnych, czy wręcz abstrakcyjnych ocen, które w żaden sposób nie zostały powiązane z konkretnymi cechami poszczególnych drzew objętych wnioskiem o wycięcie. W istocie powiązana bezpośrednio z cechami drzew argumentacja Kolegium również sprowadza się jedynie do stwierdzenia dobrego stanu fitosanitarnego drzew oraz konstatacji o tym, że drzewa te tworzą szpaler wzdłuż istniejącego w terenie ciągu pieszego. Stwierdzenie takie nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Po pierwsze podlegające ochronie szpalery drzew mogą mieć różnych charakter i cechy oraz pełnić różne, pod względem swej doniosłości, funkcje i cele. Organ nie powinien więc poprzestawać na stwierdzeniu, że drzewa tworzą szpaler, lecz ustalić czy ze względu na swój charakter i cechy indywidualne szpaler ten jest szczególnie cenny dla zachowania wartości przyrodniczych, kulturowych i estetyczno-widokowych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji takich rozważań zabrakło. Kolegium nie dostrzegło również tego, że choć obecnie sporne drzewa rosną wzdłuż istniejącego ciągu pieszego łączącego osiedle z ul. [...] to jednakże własność publiczną stanowi jedynie część terenu ciągu pieszych (działka nr [...]), który w połowie kończy się należącą do wnioskodawcy działką nr [...], zaś z przedstawionego przez skarżącego projektu inwestycji wynika, że ciąg ten będzie stanowił jedynie dojście do projektowanego budynku, a nie przejście prowadzące do ul. [...]. Po drugie Kolegium nie powiązało konkretnych cech poszczególnych drzew z tymi okolicznościami i wartościami, które należy brać pod uwagę przy udzielaniu zezwolenia na wycięcie drzew. W obecnym stanie prawnym, w przeciwieństwie do rozwiązań wcześniejszych, w art. 83c ust. 4 i 5 u.o.p. wskazano, jakimi kryteriami powinien kierować się organ przy wydawaniu zezwolenia na usunięcie drzewa. Z art. 83c ust. 4 u.o.p. wynika, że organ wydając zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu uzależnione od wykonania nasadzeń zastępczych, bierze pod uwagę w szczególności dostępność miejsc do nasadzeń zastępczych oraz następujące cechy usuwanego drzewa lub krzewu: 1) wartość przyrodniczą, w tym rozmiar drzewa lub powierzchnię krzewów oraz funkcje, jakie pełnią w ekosystemie; 2) wartość kulturową; 3) walory krajobrazowe; 4) lokalizację. Oczywiste jest przy tym, że ocena takich wartości musi być powiązana z konkretnym cechami poszczególnych drzew, czego w sprawie zabrakło. W szczególności ocenę wartości przyrodniczej drzewa należało powiązać z rozmiarem (wielkością) poszczególnych drzew oraz ich konkretnym gatunkiem. Oczywiste jest bowiem, że są gatunki drzew szczególnie cenne przyrodniczo, jak też i gatunki pospolite, a więc pozbawione szczególnej wartości przyrodniczej. Objęte wnioskiem o wycinkę drzewa nie są szczególnie duże, jak też – jak się wydaje – co najmniej w części odnoszącej się do jarzębów pospolitych, a więc popularnej jarzębiny, nie należą do gatunków szczególnie cennych przyrodniczo. W stosunku do drzew objętych wnioskiem nie wykazano żadnych szczególnych wartości przyrodniczych czy krajobrazowych. Przeprowadzając oględziny organ nie stwierdził, aby we wniosku wskazano drzewa podlegające ochronie gatunkowej. Nie ustalono także, aby w zadrzewieniu występowały gatunki chronione (np. zwierzęta i ptaki). Nie sposób przyjąć, że sam fakt istnienia drzew, nawet jeżeli tworzą rząd ("szpaler") stanowi o wyjątkowym dziedzictwie i bogactwie narodowym oraz nadzwyczajnych walorach przyrodniczych czy krajobrazowych. Także sama okoliczność, że drzewa są w dobrym stanie fitosanitarnym nie determinuje treści decyzji. Błędnie organ a priori przyznał priorytet interesowi publicznemu i konieczności ochrony drzew. W sprawie należało zważyć interes publiczny i prywatny, zaś organ bezpodstawnie pominął okoliczność, że modyfikacja projektu będzie oznaczała dla spółki znaczne koszty i niedogodności związane choćby z koniecznością przeprojektowania inwestycji. Pominął także prawo inwestora do zabudowania nieruchomości. Organ nie powinien w sposób rażąco nieproporcjonalny doprowadzać do stanu, w którym z uwagi na istnienie kilku drzew, co do których nie stwierdzono szczególnych i konkretnych wartości, prywatny podmiot nie może zrealizować inwestycji. Tak nieracjonalnie i pozbawione uzasadnienia podejście do ochrony drzew narusza prawa właściciela oraz świadczy o dowolności rozstrzygnięcia. Nie jest rolą organu – szczególnie w sprawie dotyczącej wycięcia drzew – czynienie uwag co do uatrakcyjnienia planowanej inwestycji. Ustawodawca, wprowadzając opłaty za wycięcie drzew itd. dążył do tego, aby inwestor uwzględnił elementy przyrody przy planowaniu inwestycji, lecz nie uniemożliwił ich wycięcia. To decyzja o warunkach zabudowy określa kwestie związane z powierzchnią biologicznie czynną. Nie można pominąć, że inwestor zmodyfikował wniosek, ograniczając się do usunięcia jedynie tych drzew, które kolidują z planowaną inwestycją. Ustawodawca w ustawie o ochronie przyrody przewidział metody rekompensowania strat w przyrodzie, dopuszczając tym samym możliwość wycięcia drzew, przy jednoczesnym nałożeniu na zainteresowanego obowiązku dokonania nasadzeń zastępczych lub przesadzenia drzewa. Organy nie wyjaśniły dlaczego nasadzenia zastępcze nie spełnią w tej konkretnej sprawie funkcji rekompensującej. Podniesione argumenty dotyczące tego, że upłynie czas, zanim nowe drzewa osiągną rozmiary wyciętych, są oczywiście niewystarczające, albowiem okoliczność taka dotyczy wszystkich nasadzeń zastępczych, które jednakże przewidziane zostały w ustawie o ochronie przyrody jako w pełni legalny i dopuszczalny sposób rekompensowania strat w przyrodzie wynikających z usunięcia drzewa. Wreszcie, jeżeli konkretne drzewa mają szczególną wartość przyrodniczą (z uwagi na gatunek, rozmiar, powierzchnię, funkcję), czego organ nie wykazał, to zawsze istnieje w takiej sytuacji możliwość uzależnienia zezwolenia od dokonania przesadzeń – zwłaszcza w sytuacji, gdy stan drzew jest dobry (art. 83c ust. 5 u.o.p.). Organ w żaden sposób nie rozważył i nie odniósł się do tej kwestii. Generalnie w tego rodzaju nieoczywistej sprawie, w której istnieje spór tak, co do stanu samych drzew (zob. uwagi wnioskodawcy przedstawione w protokole oględzin z 28 listopada 2024 r.), jak i ich szczególnych wartości przyrodniczych, kulturowych i estetyczno-widokowych drzew objętych wnioskiem o usunięcie, organ powinien wywołać w sprawie opinię stosownego biegłego po to, by oceny tych okoliczności dokonać z wykorzystaniem wiadomości specjalnych z zakresu dendrologii. Reasumując należy ponownie wskazać, że zasadnicza wadliwość orzekania w sprawie polegała na niewłaściwym rozpoznaniu kwestii obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcia drzewa nr 5, tj. jabłoni domowej o obw. 111 cm oraz na niedostatecznym wyjaśnieniu i rozpatrzeniu, powiązanych z konkretnymi cechami poszczególnych drzew, kryteriów, którymi powinien kierować się organ przy wydawaniu zezwolenia na usunięcie drzew, co skutkowało brakiem wszechstronnego rozważenia wniosku o zezwolenie na usunięcie drzew z nieruchomości w kontekście interesu wnioskodawcy, jak i interesu publicznego wynikającego z prawnego obowiązku ochrony elementów przyrody. Zaniechanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze należytego wyjaśnienia i rozpatrzenia tych okoliczności sprawia, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Naruszenie to dotyczyło wyjaśnienia okoliczności, które miały podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. ustalenia czy w sprawie zaistniały przesłanki do zezwolenia na usunięcie drzew. Powyższe oznacza, że naruszenia te kwalifikować należało jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy i skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W konsekwencji wadliwie zastosowano także przepis prawa materialnego – art. 83 ust. 1 u.o.p. Zauważyć przy tym należy, że naruszenie prawa materialnego miało tu charakter wtórny, albowiem było konsekwencją niedostatecznego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Jako, że uchybień takich dopuściły się organy obu instancji, oprócz zaskarżonej decyzji, uchylono także decyzję organu pierwszej instancji (art. 135 p.p.s.a.). Skutkiem wyroku Sądu będzie powrót sprawy do etapu postępowania przed organem I instancji, celem jej ponownego rozpatrzenia. Obowiązkiem organu rozpoznającego sprawę będzie ponowne rozstrzygnięcie sprawy z uwzględnieniem przedstawionej wyżej oceny prawnej (art. 153 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności organ powinien ponownie przeanalizować kwestię obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcia drzewa nr 5, tj. jabłoni domowej o obw. 111 cm. W tym celu organ powinien wyjaśnić przede wszystkim to czy przedmiotowa jabłoń (nr 5) rośnie na terenach zieleni w rozumieniu ustawy o ochronie przyrody, a więc, czy w sprawie ma zastosowanie wyłączenie, o którym mowa w art. 83f ust. 1 pkt 5 in fine u.o.p. Po drugie organ powinien wnikliwie i wszechstronnie rozważyć złożony wniosek o zezwolenie na usunięcie drzew z nieruchomości zarówno w kontekście interesu wnioskodawcy, jak i interesu publicznego wynikającego z prawnego obowiązku ochrony elementów przyrody, w tym w szczególności powinien należycie wyjaśnić i rozpatrzyć, w powiązaniu z konkretnymi cechami poszczególnych drzew, kryteria którymi należy się kierować przy wydawaniu zezwolenia na usunięcie drzew. Jako, że ocena tych okoliczności wymaga posiadania wiadomości specjalnych organ w tym celu powinien wywołać w sprawie opinię biegłego z zakresu dendrologii. Organ rozpatrzy następnie cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i uwzględni przy rozstrzyganiu sprawy wszystkie przeprowadzone dowody, dbając o to, by dokonane ustalenia faktyczne wynikały z przeprowadzonych w postępowaniu środków dowodowych. Sporządzając uzasadnienie decyzji organ zadba o to, by należycie i wyczerpująco wyjaśnić podstawę faktyczna i prawną rozstrzygnięcia, wskazując w sposób jednoznaczny te ustalenia faktyczne i regulacje prawne, które zadecydowały o zezwoleniu na usuniecie drzew bądź o odmowie udzielenia takiego zezwolenia. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I wyroku uchylając decyzje jedynie w zaskarżonej części, tj. co do odmowy usunięcia sześciu sztuk drzew. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składają się wpis od skargi w wysokości 200 zł, 17 zł uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej będącego radcą prawnym w kwocie 480 zł, którego wysokość ustalono na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło