II SA/Lu 138/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant Starszy referent Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w sprawie podjęcia zawieszonego postępowania I. oddala skargę; II. przyznaje [...] E. O.-M. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2015 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 134 w związku z art. 144 i art. 101 § 3 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność zażalenia J. B. na postanowienie wydane z upoważnienia Wójta [...] przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia 19 listopada 2014 r., znak: [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że art. 101 § 3 k.p.a. wyraźnie stanowi, że zażalenie dopuszczalne jest jedynie na postanowienie o zawieszeniu postępowania oraz postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. Ani ten, ani żaden inny przepis prawa nie przewiduje natomiast możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania. Kolegium podkreśliło, że wprawdzie organ pierwszej instancji błędnie pouczył skarżącego o prawie do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 19 listopada 2014 r., znak: [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej, jednak takie oczywiście błędne pouczenie nie tworzy samo przez się prawa do zaskarżenia tego postanowienia. W skardze na powyższe postanowienie J. B. zażądał jego uchylenia, podnosząc, że zamyka mu ono drogę do zakwestionowania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania, a tym samym narusza wyrażoną w art. 16 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest dopuszczalność wniesienia zażalenia na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania. Kwestię tę reguluje art. 101 § 3 k.p.a., zgodnie z którym na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie. Z literalnej wykładni tego przepisu wynika, że zażalenie przysługuje na postanowienie o zawieszeniu postępowania ("w sprawie zawieszenia postępowania") oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania"). Za taką interpretacją art. 101 § 3 k.p.a. przemawia również wykładnia funkcjonalna i systemowa tego przepisu. Celem art. 101 § 3 k.p.a. jest bowiem pozostawienie środka zaskarżenia na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne i jednocześnie wyłączenie możliwości zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego, a więc postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania oraz o odmowie zawieszenia postępowania. Zgodnie z zasadą szybkości postępowania wynikającą z art. 12 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Co do zasady postępowanie administracyjne powinno być zatem zakończone w terminach określonych w art. 35 k.p.a. Uzasadnione jest więc wyłączenie możliwości odrębnego zaskarżania postanowień, które nie tamują biegu postępowania administracyjnego. Wbrew stanowisku zawartemu w skardze, strona niezadowolona ze wskazanych rozstrzygnięć nie zostaje pozbawiona możliwości ich kontroli, gdyż - na podstawie art. 142 k.p.a. - może je kwestionować w odwołaniu od decyzji i ewentualnie w skardze do sądu administracyjnego na decyzję organu drugiej instancji. Ustawodawca wykluczył zatem zażalenie na podjęcie zawieszonego postępowania, motywując to możliwością oceny jego zasadności w ramach kontroli podjętego rozstrzygnięcia na skutek odwołania i ewentualnie skargi do sądu. Uwadze Sądu nie umknęło, że postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 19 listopada 2014 r., znak: [...] o podjęciu zawieszonego postępowania zawiera błędne pouczenie o prawie do wniesienia zażalenia. Zgodnie z art. 112 k.p.a., błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania (zażalenia) nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Niemniej jednak stwierdzić należy, że błędne pouczenie nie może kreować nowych praw dla strony postępowania, nieprzewidzianych w obowiązujących przepisach, a co za tym idzie, nie stwarza dla skarżącego prawa do złożenia zażalenia. Tym samym pozostaje ono bez wpływu na podjęte przez organ rozstrzygnięcie, które jest prawidłowe. Postanowienie, na które zostało złożone zażalenie, ma bowiem niezaskarżalny charakter (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 stycznia 2012 r., LEX nr 1109011). Powyższe uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."). O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu sąd orzekł na podstawie art. 250 P.p.s.a. oraz § 19 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c/ w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461). Z tych względów Sąd orzekł, jak w sentencji.