II SA/Lu 138/16

PostanowienieWSA w Lublinie2016-03-10

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych, ale odmówić zwolnienia od zwrotu wydatków w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego, a jej dochód pochłaniają stałe koszty utrzymania, ale nie przewiduje się ponoszenia wydatków w toku postępowania?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. Jednakże, jeśli w toku postępowania nie przewiduje się ponoszenia przez stronę wydatków, brak jest podstaw do zwolnienia jej od obowiązku ich zwrotu. W takiej sytuacji wniosek o przyznanie prawa pomocy uwzględnia się jedynie w części dotyczącej opłat sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca G. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia opłaty za czynności egzekucyjne. Uzasadniła wniosek trudną sytuacją materialną swojego gospodarstwa domowego, wskazując, że całość dochodu pochłaniają stałe koszty utrzymania. Starszy referendarz sądowy uznał, że skarżąca wykazała brak możliwości ponoszenia opłat sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego, jednakże nie przewiduje się ponoszenia wydatków w toku postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano G. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. K. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty za czynności egzekucyjne p o s t a n a w i a I. przyznać G. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy druk PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Wnioski uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z pełnoletnimi dziećmi, z których jedno jest bezrobotne bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych zaś drugie otrzymuje wynagrodzenie w kwocie [...]– [...] złotych, skarżąca otrzymuje wynagrodzenie za pracę w kwocie [...]złotych brutto. Na stałe miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego ponoszone przez skarżącą składają się wydatki na spłatę kredytu – [...] złotych, energię elektryczną, gaz i wywóz śmieci – [...] złotych, dojazd do pracy – [...] złotych, telefon, leki, żywność, odzież, obuwie i środki czystości – [...] złotych, ścieki – [...] złotych. Osiągające dochody dziecko skarżącej ponosi koszty telefonu – [...] złotych, dojazdu do pracy – [...] złotych, internetu – [...] złotych oraz zakupu dla siebie odzieży, środków czystości i higieny osobistej, obuwia – [...] złotych. Skarżąca podkreśliła, że całość dochodu jej gospodarstwa domowego pochłaniają stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Koszty sądowe obejmują opłaty sadowe i zwrot wydatków (art. 211 p.p.s.a.). Przy czym opłaty sądowe obejmują wpisy sądowe oraz opłaty kancelaryjne (art. 212 § 1 p.p.s.a.). W ocenie referendarza sądowego skarżąca wykazała, że bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego nie jest w stanie ponieść opłat sądowych związanych z niniejszym postępowaniem. Skoro bowiem całość jej dochodu pochłaniają stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego to zobowiązanie skarżącej do ponoszenia jakichkolwiek opłat sądowych zmusi ją do przeznaczenia na ten cel środków finansowych, z których ponoszone są wydatki związane z kosztami utrzymania koniecznego. To zaś spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla skarżącej i jej dzieci. Ponadto należy mieć na uwadze i to, że dochód jednego z dzieci skarżącej również pochłaniają stałe koszty utrzymania koniecznego tak, iż nie jest ono w stanie wspomóc finansowo matki. Należy mieć jednak na uwadze to, że ze skargi nie wynika aby w toku postępowania skarżąca mogła być zobowiązana do ponoszenia jakichkolwiek wydatków. Brak jest więc podstaw do jej zwolnienia od obowiązku ponoszenia wydatków związanych z niniejszym postępowanie. W takiej sytuacji wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy należy w części uwzględnić i zwolnić ją od obowiązku ponoszenia opłat sądowych, odmawiając jednocześnie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło