II SA/Lu 1399/03

WyrokWSA w Lublinie2004-04-14

Skład orzekający: Maria Wieczorek, Marek Zalewski, Małgorzata Fita

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozpoznanie schorzeń u pracownika, które nie są wprost wymienione w wykazie chorób zawodowych, ale mogą być spowodowane czynnikami szkodliwymi w środowisku pracy, wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nieprawidłowo oceniły możliwość stwierdzenia choroby zawodowej. Rozpoznane schorzenia, mimo braku bezpośredniego wpisu w wykazie chorób zawodowych, mogły być spowodowane czynnikami szkodliwymi w środowisku pracy, co wymagało dokładniejszego wyjaśnienia przez biegłych. Orzeczenia lekarskie powinny zawierać szczegółowe uzasadnienie, a nie tylko konkluzję, aby sąd mógł ocenić ich prawidłowość.
Stan faktyczny
Skarżąca B. P. domagała się stwierdzenia u niej choroby zawodowej, wskazując na wieloletnią pracę na stanowisku maszynistki. Organy sanitarne odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, ponieważ rozpoznane schorzenia (dyskopatia, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, niewydolność krążenia) nie były wymienione w wykazie chorób zawodowych. Po ponownych badaniach w Instytucie Medycyny Pracy rozpoznano m.in. organiczne uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego na decyzję utrzymującą w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędziowie Sędzia NSA Marek Zalewski, Asesor WSA Małgorzata Fita (spr.), Protokolant Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2004 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej K. S. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2003 r. Nr[...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję. · Zaskarżoną decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...], Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz.U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575) i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. (w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115) po rozpatrzeniu odwołania B. P. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2003 r., Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej utrzymano przedmiotową decyzję organu I Instancji w mocy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, iż zarzuty odwołania B. P. dotyczące nie uwzględnienia podczas wydawania decyzji przez organ inspekcji sanitarnej I stopnia warunków jej pracy nie mogą być uwzględnione. Mając na uwadze przepis par. 1 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym - załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy: Z powyższego przepisu wynika, ,że do rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej spełnione muszą być dwa nierozłączne warunki tj. rozpoznana choroba musi być wymieniona w Wykazie chorób zawodowych i spowodowana winna być czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi w środowisku pracy. Z przeprowadzonego postępowania epidemiologicznego wynika, że B. P. od 1965 r. do 2002 r. pracowała na stanowisku maszynistki, z tego ponad 20 lat z Jednostce Wojskowej [...]. W czasie pisania na maszynie narażona była na uciążliwość wynikającą z wykonywania ruchów monotypowych kończyn górnych. Z orzeczenia lekarskiego Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. Poradni Chorób Zawodowych WOMP wynika, że u B. P. rozpoznano następujące jednostki chorobowe: dyskopatię szyjną (C5 - C6) i lędźwiową (L5 – S1), zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa oraz niewydolność krążenia naczyń podstawy mózgu. Z powodu nie zamieszczenia wyżej wymienionych schorzeń w Wykazie chorób zawodowych, choroby zawodowej u skarżącej nie rozpoznano. Choroby zawodowej nie rozpoznał również Instytut Medycyny Pracy, do którego B. P. została skierowana na swój wniosek na ponowne badania. Rozpoznane przez Instytut Medycyny Pracy schorzenia nie są wymienione w Wykazie chorób zawodowych. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja organu I instancji o braku podstaw do stwierdzenia w B. P. choroby zawodowej jest merytorycznie poprawna. Na przedmiotową decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego B. P. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, w której wniosła o ponowne rozpatrzenia sprawy. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Materialno - prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej stanowią przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 1983 r., Nr 65, poz. 294) w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. z 2002 r., Nr 132, poz. 1115) obowiązującego od 3 września 2002 r .. Zgodnie z przepisem § 1 ust. 1 cyt. rozporządzenia' Rady Ministrów za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie epidemiologiczne wykazało, że B. P. od 1965 r. do 2002 r. pracowała na stanowisku maszynistki, a jej praca powodowała wymuszoną pozycję ciała i związana była z jednostajnym powtarzaniem ruchów i zaangażowaniem tych samych gryp mięśni. W wyniku badania skarżącej Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy - Poradnia Chorób Zawodowych rozpoznał w niej dyskopatię szyjną (C5 - C6) i lędźwiową (L5 - S1), zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa oraz niewydolność krążenia naczyń podstawy mózgu. Choroby zawodowej u B. P. nie rozpoznał, ponieważ przedmiotowe schorzenia nie figurowały w Wykazie chorób zawodowych. Na wniosek skarżącej, została ona ponownie przebadana w Instytucie Medycyny Pracy, który w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] czerwca 2003 r. rozpoznał u niej organiczne uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego prawdopodobnie pochodzenia naczyniowego, niedowład połowiczy lewostronny niewielkiego stopnia, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa z dyskopatią L5 - S 1 oraz zespół korzeniowo - szyjny i lędźwiowo krzyżowy prawdopodobnie objawowy w wywiadzie. Mając na uwadze, że rozpoznane u skarżącej choroby nie są wymienione w załączniku do cyt. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, a mianowicie w punkcie 12, gdzie wymienia się jako następstwo przewlekłych chorób ruchu wywołanych sposobem wykonywania pracy i nadmiernym przeciążeniem enumeratywnie: zapalenie pochewek ścięgnistych i kaletek maziowych, uszkodzenie łękotki, mięśni i przyczepów ścięgnistych, martwice kości nadgarstka, zapalenie nadkłykci kości ramieniowej 1 zmęczeniowe złamanie kości, uzasadnionym jest w tej części stwierdzić o braku podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej. Jednak w pkt 13 wykazu chorób zawodowych wymienione są przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane uciskiem na pnie nerwów. W orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy rozpoznano u skarżącej m.in. organiczne uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego prawdopodobnie pochodzenia naczyniowego. Nie ustosunkowano się dokładnie do przyczyn powstania tej jednostki chorobowej, która zdaniem sądu poprzez wskazanie jedynie na prawdopodobieństwo jej pochodzenia, nie wyklucza, iż może być spowodowana "uciskiem na pnie nerwów", zwłaszcza w sytuacji, gdy u badanej stwierdzono jednocześnie zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. Orzeczenia lekarskie w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej mają charakter opinii biegłego i z samej istoty tego dowodu wynika, że oprócz konkluzji winny zawierać uzasadnienie zajętego stanowiska. W przedmiotowym orzeczeniu Instytut Medycyny Pracy lakonicznie stwierdza, iż wyniki przeprowadzonych badań, analiza dokumentacji lekarskiej dołączonej do skierowania oraz ocena narażenia w aspekcie sposobu wykonywania pracy, nie upoważniają do rozpoznania choroby narządu ruchu, ani obwodowego układu naczyniowego z uciążliwością wynikającą z wykonywania ruchów monotypowych kończyn górnych, podczas zatrudnienia na stanowisku maszynistki. Sąd nie może uznać takiego uzasadnienia za dostatecznie wyjaśniające przyczynę powstania stwierdzonej u skarżącej choroby obwodowego układu nerwowego, a opierając się na samej konkluzji orzeczenia nie ma możliwości sprawdzenia, na jakich przesłankach biegły oparł tą konkluzję i sprawdzenia prawidłowości jego rozumowania. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 7 i 77 k.p.a., przy czym naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych też względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ odwoławczy powinien uzupełnić postępowanie poprzez uzyskanie szczegółowego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego w części dotyczącej choroby ośrodkowego układu nerwowego u skarżącej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło