II SA/Lu 1408/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Franciszek Frączkiewicz, Sędziowie NSA Wiesława Achrymowicz (spr.)/asesor WSA/, Maciej Kierek Sędzia NSA, Protokolant Ref.st. Joanna Janiak, po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2004 r. sprawy ze skargi N. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego N.P. został zobligowany do rozbiórki samowolnie wykonanej szopy na działce o numerze geodezyjnym [...], położonej w P. przy ul. W. Odwołanie od tej decyzji złożył N.P. w dniu 01 sierpnia 2002 r. jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, a który był przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu objętym rozpoznawaną skargą w sprawie niniejszej. Postanowieniem z dnia [...] września 2002 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 58 i art. 59 § 2 kpa odmówił N.P. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu stanął na stanowisku, że pierwsze doręczenie w postępowaniu administracyjnym zostało dokonane odwołującemu się osobiście, a zatem gdy następnie wyjechał do rodziny miał obowiązek powiadomienia organu o zmianie miejsca pobytu w myśl art. 41 kpa. Okresy leczenia szpitalnego nie obejmują czasu, w którym było awizowane nadejście korespondencji – decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2002 r. Na powyższe skargę złożył N.P., wnosząc o uchylenie postanowienia odmawiającego mu przywrócenia terminu. Podnosił, że bez swojej winy uchybił terminowi do wniesienia odwołania od krzywdzącej dla niego i rodziny decyzji. Wskazywał na okresy, w których był leczony szpitalnie, na zaburzenia pamięci na tle długotrwałej choroby, a także na hospitalizację córki – P. i to dwukrotną. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie. Powołał się na ustalenia faktyczne i ich prawną ocenę przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę, zważył, co następuje: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając jako organ uprawniony do rozpoznania odwołania, w rozumieniu art. 59 § 2 kpa, zgodnie z ustawowymi przesłankami postanowił o odmowie N.P. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2002 r. Przesłanki rozstrzygające dla skutecznego domagania się przywrócenia terminu statuuje dyspozycja art. 58 § 1 i 2 kpa, w myśl których warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania proceduralnej czynności jest łączne spełnienie trzech wymogów w postaci: jednoczesnego dokonania czynności, której zainteresowany nie podjął w zakreślonym terminie; uprawdopodobnienia, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego; wniesienie prośby o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu. W okolicznościach sprawy niniejszej organ administracyjny prawidłowo co do zasady przesądził, że N.P. składając odwołanie od pierwszoinstancyjnej decyzji uchybił ustawowemu czternastodniowemu terminowi. Doręczenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego było prawidłowo awizowane pod tym adresem, pod którym wcześniej skarżący odebrał osobiście korespondencję w sprawie niniejszej. W konsekwencji z upływem okresu awizowania nastąpił skutek doręczenia, zgodnie z domniemaniem przewidzianym w art. 44 kpa. Licząc od tego momentu, termin do złożenia odwołania upłynął z dniem 30 maja 2002 r. O terminie przewidzianym dla dokonania tej czynności proceduralnej decyzja zawierała prawidłowe pouczenie. Zatem odwołanie złożone przez skarżącego 1 sierpnia 2002 r. omawiany termin przekroczyło. Odnosząc się do przesłanek wymaganych ustawowo dla uzyskania przywrócenia terminu, skarżący spełnił jedynie tę, w postaci jednoczesnego z prośbą o przywrócenie terminu złożenia odwołania. Natomiast nie wskazał żadnej okoliczności, która w świetle prawa stanowiłaby o braku zawinienia przez zainteresowanego przy uchybieniu terminu. Na gruncie unormowania art. 58 § 1 kpa orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie i konsekwentnie definiowało granice zawinienia, uzasadniające przywrócenie terminu. W jego świetle o braku winy w uchybieniu można mówić jedynie wówczas, gdy chodzi o sytuacje, w których zainteresowany uzyskaniem przywrócenia terminu napotkał przeszkodę nagłą, nie podlegającą usunięciu nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, trwającą przez cały czas biegu zakreślonego do dokonania czynności terminu. W tym miejscu wskazać należy na tezy: postanowienia z 4 października 2000 r. w sprawie I SA/Gd 560/00 /Lex 46437/, wyroku z 8 grudnia 1999 r. w sprawie I SA/Lu 1246/98 /Lex 40367/, wyroku z 13 października 1999 r. o sprawie IV SA 1656/97 /Lex 47891/, wyroku z 25 maja 1998 r. w sprawie IV SA 2162/96 /Lex 43285/, wyroku z 14 maja 1998 r. w sprawie IV SA 1153/96 /Lex 45637/ w pkt 1 tezy, wyroku z dnia 24 kwietnia 1998 r. w sprawie III SA 1543/96 /Lex 34701/, wyroku z 11 marca 1998 r. w sprawie SA/Sz 1697/97 /Lex 34125/ w pkt 2 tezy, wyroku z 29 stycznia 1998 r. w sprawie II SA 361/97 /Lex 41787/, wyroku z 22 maja 1997 r. w sprawie SA/Sz 630/96 /Lex 30784/, wyroku z 11 kwietnia 1997 r. w sprawie III SA 1581/95 /Lex 29917/. Dalej, dla skutecznego wykazania braku zawinienia w przekroczeniu zakreślonego terminu wymagane jest uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że dołożył wszelkich możliwych starań i wysiłków przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując zdrowiem, życiem czy mieniem swoim bądź innych osób, z wykluczeniem choćby najlżejszej postaci niedbalstwa, by dokonać w terminie czynności. Przedstawiona ocena prawna stanowi także konsekwentną kontynuację dotychczasowego orzecznictwa sądowoadministracyjnego. W tym miejscu przywołać należy tezy: postanowienia z 4 października 2000 r. w sprawie I SA/Gd 560/00 /Lex 46437/ o której wyżej, wyroku z 28 grudnia 2000 r. w sprawie I SA/Ka 1781/99 /Lex 47160/, wyroku z 14 stycznia 2000 r. w sprawie I SA/Gd 794/99 /Lex 40381/, wyroku z 13 października 1999 r. w sprawie III SA 1436/99 /Lex 40057/, wyroku z 13 sierpnia 1999 r. w sprawie III SA 7432/98 /Lex 39470/, wyroku z 30 grudnia 1998 r. w sprawie III SA 1259/98 /Lex 44754/, postanowienia z 25 września 1998 r. w sprawie I SA/Łd 575/98 /Lex 36221/, wyroku z 20 maja 1998 r. w sprawie I SA/Ka 1718/96 /Lex 33415/. Żadna z okoliczności powoływanych przez skarżącego nie odpowiada wskazanym wyżej wymogom dla skutecznej ekskulpacji. Okres leczenia szpitalnego jego samego, co do zasady nie może stanowić przeszkody w zachowaniu terminu, skoro jego zakończenie przypadło na czas poprzedzający początek biegu terminu do wniesienia odwołania czy awizowania korespondencji. Leczenie szpitalne córki – P. w okresach 8 do 13 maja 2002 r. oraz 17 do 21 maja 2002 r. nie obala domniemania skutecznego doręczenia pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia w przedmiocie samowoli budowlanej, statuowanego dyspozycję art. 44 kpa. Nie stanowi też przeszkody w zachowaniu terminu do wniesienia odwołania, realnie niemożliwej do przezwyciężenia, choćby przy posłużeniu się inną osobą, na przykład domownikiem, sąsiadem. Tak właśnie przy chorobie dziecka wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia [...] marca 1999 r. w sprawie III SA 7060/98 /Lex 37862/. Nadto powracające dolegliwości dziecka czy wywodzone zaburzenia pamięci na tle długotrwałej choroby, występujące okresowo, nieregularnie, stosownie do sytuacji życiowej skarżącego, nie stanowią przeszkód nagłych, trwających przez cały czas biegu terminu zakreślonego na podjęcie proceduralnej czynności. Na te właśnie znamiona przeszkody w zachowaniu terminu zwraca uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 kwietnia 1998 r. w sprawie SA/Sz 1435/97 /Lex 34150/, wyroku z 18 września 2000 r. w sprawie I SA 1072/00 /Lex 55307/, wyroku z dnia 13 października 1999 r. w sprawie IV SA 1656/97 teza 1 /Lex 47891/, o którym wyżej. Wyjazd skarżącego po leczeniu szpitalnym do rodziny, jak podał celem rekonwalescencji, także nie stanowi okoliczności ekskulpującej. O jego terminie zdecydował on sam. Nie chodzi o leczenie w placówce o charakterze zamkniętym. O zmianie miejsca pobytu nie zawiadomił organu prowadzącego postępowanie administracyjne w przedmiocie samowoli budowlanej, w sytuacji gdy 27 marca 2002 r. osobiście, swym podpisem potwierdził fakt odebrania zawiadomienia o wszczęciu tej procedury. Takie postępowanie narusza wymóg z art. 41 kpa, który obliguje stronę do powiadomienia organu o zmianie adresu w toku postępowania, a dalej stanowi o nie dołożeniu przez skarżącego, jako zainteresowanego, wymaganej należytej staranności w stopniu adekwatnym do standardów racjonalnego postępowania, dbałości o swe interesy w postępowaniu, przy odwołaniu się do obiektywnych kryteriów, jako miernika rozważanego przymiotu staranności strony w podejmowaniu proceduralnych czynności. W tym stanie rzeczy, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, stwierdzając brak kumulatywnie wymaganych przesłanek do przywrócenia terminu, skoro skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wyłączających zawinienie przy przekroczeniu terminu do złożenia odwołania, w rozumieniu art. 58 § 1 kpa. Jedynie na marginesie powyższych rozważań, wskazać należy, iż nawet przy podzieleniu argumentacji skarżącego, mającej stanowić w jego przekonaniu o braku zawinienia w uchybieniu terminu, dochodziłoby do naruszenia art. 58 § 2 kpa. Upomnienie do wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało mu doręczone 22 lipca 2002 r., jak to wynika z akt postępowania administracyjnego. Zatem koniec siedmiodniowego terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu i dokonania czynności należałoby w takiej sytuacji oznaczyć z upływem 29 lipca 2002 r., gdy odwołanie złożone zostało 1 sierpnia 2002 r. Osobiste zgłoszenie się do organu po odbiór decyzji pozostaje bez rozstrzygającego znaczenia. Z tych względów, w oparciu o art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w tenorze sentencji.