II SA/Lu 141/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (spr.), Sędziowie Wiesława Achrymowicz asesor WSA, Bogusław Wiśniewski asesor WSA, Protokolant stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2004 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy pozwolenia na użytkowanie obiektu. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz D. B. kwotę 10, 00 (dziesięć ) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] stycznia 2001r. odmówił D.B. udzielenia pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego garażu na działce położonej przy ul. P. Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania D.B. decyzją z dnia [...] lutego 2001r. wydaną na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił powyższą decyzję organ I instancji i udzielił pozwolenia na użytkowanie garażu. Decyzja Wojewody została z kolei uchylona na skutek skargi wniesionej przez J.K., T.P., S.O. i J.M. (współwłaścicieli nieruchomości przy ul. P.) przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 września 2002r. sygn. akt II SA/Lu 501/01. W motywach wyroku Sąd stwierdził, że D.B. przystąpiła do budowy przedmiotowego garażu w 1994r. nie legitymując się wymaganym przez art. 28 ust.1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, pozwoleniem na budowę. Ze względu na dyspozycję art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane, zastosowanie w sprawie mają przepisy dotychczasowe, tj. ustawa – Prawo budowlane z 1974r. Sąd uznał, że udzielając D.B. pozwolenia na użytkowanie spornego garażu, Wojewoda i naruszył art. 42 ust. 3 tej ustawy, gdyż dowody zebrane w sprawie nie pozwalały na ocenę, iż przedmiotowy obiekt jest zdatny do użytku. Ponadto zwrócono uwagę, że toczyło się odrębne postępowanie w sprawie samowoli budowlanej przy budowie garażu. Mianowicie Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] marca 1994r. wydaną na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy – Prawo budowlane z 1974r. nakazał D.B. wstrzymanie robót budowlanych oraz zobowiązał ją do przedłożenia określonych dokumentów. Wydanie tej decyzji nie zakończyło postępowania w sprawie samowoli budowlanej popełnionej przez D.B. Nie została bowiem wydana żadna z decyzji, o których mowa w art. 36 ust. 2 i 3 , a postanowieniem z dnia 17 czerwca 1994r. postępowanie zostało zawieszone i dotychczas nie podjęte. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że powyższy stan postępowania w sprawie samowoli budowlanej wyklucza możliwość załatwienia wniosku D.B. o zezwolenie na użytkowanie garażu przez wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty na podstawie art. 42 ust.3 prawa budowlanego z 1974r. Przed końcowym załatwieniem sprawy samowoli budowlanej nie można przesądzić, iż właściwy organ nie skorzysta z uprawnień wynikających z art. 36 ust. 3 tej ustawy. Ewentualne nakazanie rozbiórki czyniłoby zaś bezprzedmiotowym orzekanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego garażu. Po ponownym rozpatrzeniu odwołania D.B. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2001r. Zastępca Dyrektora Wydziału Rozwoju Regionalnego Urzędu Wojewódzkiego działając z upoważnienia Wojewody decyzją z dnia [...]grudnia 2002r. (zaskarżoną w niniejszej sprawie) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał przebieg postępowania w sprawie, w tym przytoczył fragmenty z uzasadnienia wyroku NSA z dnia 24 września 2002r., po czym stwierdził, że "Mając na uwadze wskazaną przez Sąd konieczność zakończenia postępowania przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego m. L. w sprawie dokonanej samowoli budowlanej (po wstrzymaniu robót), należało orzec jak na wstępie". D.B. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżąca podniosła zarzut niewykonania czynności określonych w wyroku NSA z dnia 24 września 2002r. Sygn. akt II SA/Lu 501/01. Brak tych ustaleń nie pozwala – jej zdaniem – na wydanie decyzji zgodnej z obowiązującym prawem. Stwierdziła, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 49 Prawa budowlanego (z 1994r.). Biorąc pod uwagę niemożność ustalenia i rozbieżności zeznań co do tego, w którym roku garaż został oddany do użytku, skarżąca prosiła o przyjęcie, że ostateczną datą zakończenia budowy i użytkowania garażu jest data 2.01.1995r. D.B. podkreśliła, że Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody, gdyż dowody zgromadzone w sprawie nie pozwalają na prawidłową ocenę i wydanie stosownej decyzji. Protokół z oględzin przeprowadzonych 20 lutego 1997r. nie zawiera żadnych ustaleń co do tego, że przedmiotowy obiekt nadaje się do użytku. W tej sytuacji – zdaniem skarżącej – "sprawa powinna ulec przedawnieniu". W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Postępowanie w niniejszej sprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie zostało zakończone przed dniem 1 stycznia 2004r. , wobec czego na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) podlegała ona rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak wyżej zaznaczono, sprawa udzielenia D.B. pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego garażu na działce położonej przy ul.P. była już przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie. Sąd ten w uzasadnieniu swojego wyroku z dnia 24 września 2002r. Sygn. akt II SA/Lu 510/01 jednoznacznie stwierdził, że stan postępowania w sprawie samowoli budowlanej popełnionej przez D.B. wyklucza możliwość załatwienia jej wniosku o zezwolenie na użytkowanie garażu przez wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Ewentualne nakazanie rozbiórki w sprawie samowoli budowlanej na podstawie art. 36 ust. 3 tej ustawy czyniłoby nadto bezprzedmiotowym orzekanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego garażu. Zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego , wydanym przed dniem 1 stycznia 2004r. wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. W świetle zaś art. 30 obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) również istniała zasada związania organu administracji i sądu administracyjnego oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu NSA rozpoznającego skargę na działanie lub bezczynność tego organu. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji deklaruje wprawdzie, że organ miał na uwadze okoliczności wskazane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24.09.2002 r., jednakże rozstrzygnięcie sprawy polegające na utrzymaniu w mocy decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu, świadczy o niezrozumieniu tego wyroku. Powyższa decyzja rozstrzyga bowiem sprawę co do istoty. Sąd zaś uznał, że przed końcowym załatwieniem sprawy samowoli budowlanej niedopuszczalne jest wydanie decyzji merytorycznej w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu. Powyższe oznacza, że Wojewoda naruszył wiążący go przepis art. 30 ustawy o NSA, a w konsekwencji również przepis prawa materialnego – art. 42 ust. 3 Pr. budowlanego z 1994r. W złożonym przez skarżącą na rozprawie sądowej piśmie z dnia 8.03.2001r. Nr PNB.7353/I/45/90/01 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego m.L. uznał za niemożliwe prowadzenie postępowania w sprawie samowoli budowlanej, gdyż z chwilą podjęcia przez Wojewodę ostatecznej decyzji z dnia [...]02.2001r. udzielającej D.B. pozwolenia na użytkowanie spornego garażu, obiekt ten został uznany za wzniesiony zgodnie z prawem. Z akt sprawy wynika, że postępowanie przed PINB m.L. nie zostało formalnie zakończone i jest aktualnie zawieszone. Przed wydaniem zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Wojewoda winien zatem zwrócić się do PINB m.L. o rozważenie możliwości podjęcia przezeń postępowania i jego zakończenia, zważywszy , że ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie garażu została uchylona przez NSA wyrokiem z dnia 24.09.2002 r. Wypada zauważyć, że w świetle dyspozycji art. 83 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 27 marca 2003r. (Dz.U.Nr 80, poz. 71) w sprawach o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektów budowlanych właściwe są organy nadzoru budowlanego. Powyższe oznacza, że te organy będą obecnie rozpatrywały obydwie sprawy dotyczące spornego garażu, pozwolenia na użytkowanie i samowoli budowlanej, przy czym w pierwszym rzędzie powinna zostać rozstrzygnięta sprawa samowoli budowlanej. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.