II SA/Lu 141/11
WyrokWSA w Lublinie2011-04-29
Skład orzekający: Maria Wieczorek-Zalewska, Grażyna Pawlos-Janusz, Krystyna Sidor
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonanie przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych do budynku gospodarczego, bez wymaganego zgłoszenia, może zostać zalegalizowane w sytuacji, gdy inwestorzy posiadali ustną zgodę wójta gminy, a prace zostały wykonane przez ekipę budującą gminną sieć?Ratio decidendi
Wykonanie przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych do budynku gospodarczego bez wymaganego zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną, nawet jeśli inwestorzy posiadali ustną zgodę wójta gminy. Brak przedłożenia wymaganych dokumentów w celu legalizacji budowy, mimo nałożenia takiego obowiązku przez organ, uzasadnia wydanie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Przepisy Prawa budowlanego nie pozwalają na odstąpienie od nakazu rozbiórki w takich sytuacjach.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych do budynku gospodarczego, wykonanych bez wymaganego zgłoszenia. Inwestorzy twierdzili, że prace zostały wykonane przez pracowników Gminy w ramach budowy sieci gminnej i posiadali zgodę wójta. Organ ustalił jednak, że przyłącza nie były objęte pozwoleniami na budowę sieci, a zgoda wójta nie zastępuje wymaganego zgłoszenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi W. S. i L. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Decyzją z dnia 20 grudnia 2010r.... Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie po rozpoznaniu odwołania W. i L. S. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia 28 października 2010r.... nakazującą im rozbiórkę zalicznikowych przyłączy do budynku gospodarczego znajdującego się na działce nr ... w R.
W toku postępowania ustalono, że przyłącza: wodociągowe i kanalizacyjne, zostały wykonane bez wymaganego zgłoszenia. Przyłącze wodociągowe ma długość 9,60m i zostało poprowadzone z budynku mieszkalnego (znajdującego się na tej samej działce) do budynku gospodarczego (w którym wydzielono również pomieszczenia mieszkalne), zaś przyłącze kanalizacyjne ma długość 26,50m i zostało doprowadzone do studni kanalizacji gminnej.
Postanowieniem z dnia 9 września 2010r. organ I instancji wstrzymał budowę tych przyłączy zobowiązując jednocześnie inwestorów – W.i L. S. do przedłożenia, w terminie 30 dni, określonych dokumentów w celu zalegalizowania budowy.
Inwestorzy nie wykonali wezwania, natomiast podnieśli, że przyłącze wykonali pracownicy Gminy R. w ramach budowy gminnej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej.
Odnosząc się do powyższego, organ ustalił, że budowa taka miała miejsce w 1998r. i była prowadzona na podstawie pozwolenia na budowę sieci wodociągowej wraz z przyłączami dla miejscowości R. z dnia 22 maja 1997r. /k. 29 akt admin./ oraz na podstawie pozwolenia na budowę sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami z dnia 24 marca 1998r. /k.27/ – jak jednak wynika z załączników do tych decyzji oraz z inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej wykonane na podstawie tych pozwoleń roboty nie obejmowały przedmiotowych przyłączy. W tej sytuacji inwestorzy zobowiązani byli dokonać zgłoszenia budowy właściwemu organowi (staroście), czego nie uczynili – za dokonanie zgłoszenia nie może być bowiem potraktowana ustna akceptacja wójta na wykonanie przedmiotowych robót.
Z tych względów i wobec niewykonania przez inwestorów nałożonych obowiązków organ wydał w dniu 28 października 2010r. decyzję nakazującą im rozbiórkę przyłączy, a decyzję tę utrzymał w mocy organ odwoławczy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnieśli W. i L. małżonkowie S., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skarżący podnieśli, że inwestorem sieci wodociągowej była Gmina R. – prace wykonano w 1997r., doprowadzono wówczas wodę do budynku mieszkalnego, "ale bez oddzielnych przyłączy do budynku gospodarczego".
Z kolei gdy chodzi o sieć kanalizacyjną, to również jej inwestorem była Gmina, która w 1998r. doprowadziła tę sieć do budynku mieszkalnego skarżących. Ze względu na to, że nie było wówczas studzienki, z której można by doprowadzić tę sieć także do budynku gospodarczego (z pomieszczeniami mieszkalnymi), skarżący - po "zgłoszeniu" wójtowi i "otrzymaniu jego zgody" - samodzielnie zamontowali taką studzienkę, poprzez którą pracownicy Gminy wykonujący sieć kanalizacyjną doprowadzili ją również do budynku gospodarczego.
W tej sytuacji, w przekonaniu skarżących, nie popełnili oni samowoli budowlanej i uczciwie płacą za wodę i odprowadzanie ścieków.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są prawidłowe, zaś organom nie można zarzucić naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
W świetle obowiązujących przepisów, roboty budowlane mogą być prowadzone na podstawie pozwolenia na budowę lub zgłoszenia właściwemu organowi (art. 28 - 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane, t.j. Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz.1118 ze zm.). Wykonanie robót bez pozwolenia lub z pominięciem zgłoszenia skutkuje wszczęciem procedury legalizacyjnej, o ile zrealizowane roboty są zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy.
Istotą postępowania legalizacyjnego jest sprawdzenie bądź ewentualnie doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z prawem, w szczególności z przepisami techniczno – budowlanymi. W tym celu organ wydaje na podstawie art. 48 ust. 2 i 3, a w odniesieniu do robót wykonanych bez zgłoszenia na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy – Prawo budowlane - postanowienie o wstrzymaniu prowadzonych robót budowlanych i nakłada na inwestora obowiązek przedstawienia określonych w tym przepisie dokumentów w wyznaczonym terminie – niespełnienie wskazanych obowiązków skutkuje wydaniem przez organ nakazu rozbiórki obiektu budowlanego (art. 48 ust. 4 lub art. 49 b ust. 3)
W niniejszej sprawie zachodzi taka sytuacja.
Bezspornym jest, że postanowieniem z dnia 9 września 2010r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. nakazał inwestorom W. i L. małżonkom S. w terminie 30 dni przedłożenie rysunków określających rodzaj, zakres i sposób wykonania robót, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projekt zagospodarowania działki lub terenu, ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Skarżący zostali również pouczeni o skutkach niewykonania nałożonych obowiązków, mimo to wskazanych dokumentów nie przedstawili organowi, a zatem uzasadnione było orzeczenie na podstawie art. 49 b ust. 3 Prawa budowlanego nakazu rozbiórki przedmiotowych przyłączy.
Skarżący w zasadzie nie kwestionują, że przyłącza nie były objęte pozwoleniami na budowę, na podstawie których w latach 1997 i 1998 Gmina R. realizowała budowę sieci kanalizacyjno – wodociągowej, ale w ich przekonaniu skoro posiadali zgodę Wójta tej Gminy na wykonanie dodatkowej studzienki i doprowadzenie sieci wodno - kanalizacyjnej do budynku gospodarczego, a roboty wykonała na ich prośbę "ta sama ekipa", która wykonywała całą sieć – to obecnie nie można zarzucić im samowoli budowlanej i nakazywać rozbiórki dokonanych przyłączy. Skarżący wskazują na to zarówno w skardze, jak i w odwołaniu /k. 1 akt II instancji/
Stanowisko skarżących nie jest usprawiedliwione.
Jak wyżej wskazano, ustawa – Prawo budowlane przewiduje ściśle określone tryby postępowania przy prowadzeniu robót budowlanych, w zależności od charakteru tych robót i ich zaawansowania. Na wstępnym etapie konieczna jest ocena projektowanej inwestycji, której dokonuje na podstawie przedłożonej przez inwestora odpowiedniej dokumentacji - właściwy organ architektoniczny, wyposażony w kompetencje i wiedzę niezbędne do prawidłowej oceny planowanych robót w zakresie ich zgodności z obowiązującymi normami techniczno - budowlanymi.
W przypadku przyłączy kanalizacyjnych i wodociągowych wymagane było dokonanie zgłoszenia zamiaru ich realizacji właściwemu staroście, nie zaś wójtowi gminy, który nie posiada w tym zakresie stosownych uprawnień (art. 30 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 i art. 80 – 82 ustawy – Prawo budowlane). Z tego względu, choć skarżący – jak podkreślają - nie mieli złej woli doprowadzając przyłącza kanalizacyjne i wodociągowe do budynku gospodarczego, to jednak nie można uznać akceptacji tych robót przez Wójta Gminy R. za dokonanie zgłoszenia w rozumieniu art. 30 ustawy – Prawo budowlane.
W tej sytuacji, prawidłowo organ stwierdził samowolę budowlaną i wydał postanowienie w trybie art. 49b ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, zobowiązując skarżących do przedłożenia wskazanych dokumentów w celu jej zalegalizowania. Wobec niewykonania nałożonego obowiązku niemożliwa była ocena dokonanej inwestycji, dlatego organ prawidłowo orzekł nakaz rozbiórki przyłączy zgodnie z art. 49 b ust. 3 Prawa budowlanego.
Należy przy tym wyjaśnić, że przepisy nie pozwalały w tym przypadku na podjęcie decyzji w ramach uznania administracyjnego z uwzględnieniem szeroko rozumianych zasad współżycia społecznego czy dobrej woli inwestorów, lecz obligowały organ do wydania nakazu rozbiórki.
Z tych względów, skarga nie mogła zostać uwzględniona, lecz podlegała oddaleniu podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło