II SA/Lu 141/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Sidor po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. S. L. .S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]10r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego - w zakresie wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata p o s t a n a w i a ustanowić dla W. S. i L. S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Po wydaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 kwietnia 2011r. oddalającego skargę W. S. i L. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, skarżący wnieśli o przyznanie im prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. W formularzu wniosku PPF wskazali, że są małżeństwem, mieszkają razem w domu o pow. 110 m2, posiadają ponadto budynek gospodarczy, a skarżąca także nieruchomość rolną o pow. 0,29 ha przeliczeniowych. L. S. jest rencistą, otrzymuje rentę w wysokości 660,74 zł brutto miesięcznie, przy czym poza niezbędnymi wydatkami spłaca kredyt w wysokości 280 zł miesięcznie. Natomiast W. S. uzyskuje 1150 zł brutto miesięcznie z działalności gospodarczej – jest po operacjach ortopedycznych i ma problemy z poruszaniem się. Również spłaca kredyt w wysokości 540 zł miesięcznie. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie ustanowienia adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – art. 245 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wnoszący jest osobą, której środki do życia ze względu na okoliczności życiowe są na tyle ograniczone, że zaspokajają jedynie podstawowe potrzeby życiowe w związku z czym poniesienie przez nią choć części kosztów sądowych prowadziłoby do powstania uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Przedstawione przez skarżących oświadczenia na okoliczność ich sytuacji majątkowej dają podstawę do przyjęcia, że nie są oni w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata, wynoszących co najmniej 240 zł, bez uszczerbku utrzymania. Ich łączny miesięczny dochód to kwota 1810,74 zł brutto, a więc po odliczeniu podatku oraz składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, skarżący otrzymują kwotę niewiele ponad 1000 zł. Biorąc pod uwagę schorzenia i związane z nimi koszty lekarstw i leczenia, a także przeciętne niezbędne wydatki każdej rodziny (opłaty za gaz, energię, telefon, wodę, a także koszty żywności, koniecznych artykułów gospodarstwa domowego, odzieży), w ocenie Sądu, nie jest to kwota umożliwiająca skarżącym samodzielne ustanowienie adwokata, bez ponoszenia uszczerbku ich koniecznego utrzymania. Należy podkreślić, że wprawdzie instytucja prawa pomocy jest wydatkowana ze środków Skarbu Państwa i powinna być stosowana rozważnie, to jednak z uwagi na to, że stanowi ona procesową gwarancję ochrony praw strony, nie może być iluzoryczna. Stanowisko takie zaakcentował Sąd Apelacyjny w Białymstoku w postanowieniu z dnia 23 maja 1996r., sygn. I ACZ 186/96, OSAB 1996, nr 2, poz.22, powołując się na ratyfikowaną przez Polskę Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950r. (Dz.U. z 1993r., Nr 61, poz.284 ze zm.). W ocenie Sądu, sytuacja skarżących W. S. i L. S. uzasadnia uwzględnienie ich wniosku tym bardziej, że na tym etapie postępowania brak profesjonalnej pomocy prawnej mógłby pozbawić ich możliwości podejmowania środków procesowych. Z tych względów należało orzec, jak w sentencji postanowienia.