II SA/Lu 1413/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal,, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.), Protokolant Ref. Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w dniu 14 września 2004 sprawy ze skargi W. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania przedłożenia określonych dokumentów i wykonania robót budowlanych uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...], które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2003r. ([...]) wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. Nr 106, poz. 1126 z 2000r. ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania W.R. i G.Ż. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia [...] lipca 2003r. (znak: [...]) nakazującej przedłożyć do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. ekspertyzę techniczną wykonanych robót budowlanych, spełniającą wymogi art. 34 Prawa budowlanego i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. , w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego i dokonać przeróbek przewidzianych tą ekspertyzą, przy budowie budynku mieszkalnego przy ul. P. , w terminie do 15 października 2003r. – uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania zobowiązań nałożonych decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia [...] lipca 2003r. (znak: [...]) i ustalił nowy termin wykonania obowiązku do 15 listopada 2003r. zaś w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że organ I instancji skarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane nakazał W.R. w terminie do dnia [...] października 2003r. przedłożyć ekspertyzę techniczną i wykonać roboty budowlane wynikające z tej ekspertyzy. Od decyzji odwołał się W.R., który nie zgadza się z rozstrzygnięciem zaskarżonej decyzji i podnosi, że już wykonał nakazane czynności. Od decyzji odwołała się również G.Ż., która podnosi, że organ nie wykonuje wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie. Jednocześnie organ I instancji powołał art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane jako materialnoprawną podstawę decyzji, ponieważ stwierdził, że stan faktyczny w tej sprawie wypełnia dyspozycję tego artykułu pod kątem ewentualnej legalizacji obiektu budowlanego i dlatego nakazał inwestorowi w terminie do dnia 15 października 2003r. przedłożyć ekspertyzę. W przedmiotowej sprawie nastąpiło bowiem istotne odstąpienie od projektu budowlanego bez uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę , co oznacza , że organ nadzoru budowlanego ma obowiązek podjąć działania na podstawie art. 50 i 51, lub tylko art. 51 ust. 1 – 4 prawa budowlanego jeżeli roboty budowlane już zostały zakończone. Ponadto, o wszczęciu postępowania w sprawie organ nadzoru budowlanego powinien zawiadomić organ administracji architektoniczno-budowlanej, ponieważ stwierdzenie istotnego odstąpienia od .zatwierdzonego projektu budowlanego bez uzyskania przez inwestora decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wiąże się z obowiązkiem uchylenia przez ten organ decyzji o pozwoleniu na budowę. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie protokołu oględzin z dnia 18 maja 1998 r. organ I instancji wydał postanowienie z dnia [...] maja 1998 r. (znak: [...]) wstrzymujące roboty budowlane związane z realizacją budynku mieszkalnego. Po zawiadomieniu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. o istotnym odstępstwie od zatwierdzonego projektu, Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] czerwca 1999 r. (znak: [...]) uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 1991 r. (znak: [...]) udzielającą W.R. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. Następnie decyzję I instancji uchylającą pozwolenie na budowę utrzymał w mocy Wojewoda decyzją z dnia [...] października 1999 r. znak: [...] . Z kolei organ I instancji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawa budowlane z 1994 r. wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 1998r. (znak: [...]). Po uchyleniu decyzji drugoinstancyjnej utrzymującej w mocy powyższą decyzję, przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 lutego 2000 r. (sygn. akt II SA/Lu 1623/98 ) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2000 r. (znak: [...]) uchylił decyzję wydaną przez organ I instancji. Następnie decyzję organu II instancji zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie W.R., lecz wyrokiem z dnia 26 listopada 2002r. Sąd oddalił skargę W.R. na decyzję WINB z dnia [...] czerwca 2000 r.(znak: [...]) uchylającą decyzję I instancji z dnia [...] sierpnia 1998r. ( znak: [...] ). Następnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją kasacyjną przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi na wydanie przez organ I instancji decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zawierającą jedynie nakazy przedłożenia określonych dokumentów. Po uchyleniu decyzji z dnia [...]sierpnia 1998 r. (znak: [...]) przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego , organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] września 2002 r. (znak: [...]), nakazującą inwestorowi ponownie tylko przedłożenie określonych dokumentów. Organ II instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. (znak:[...]) uchylił decyzję I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. W ponownym postępowaniu organ I instancji wydał decyzję z dnia [...]lipca 2003r. (znak : [...]). W decyzji tej nałożył nie tylko obowiązek przedłożenia ekspertyzy lecz także w terminie do 15 października 2003 r. i wykonania również robót budowlanych wynikających z tej ekspertyzy. Badając sprawę w postępowaniu odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że po uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę wznowienie robót budowlanych może nastąpić jedynie po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Ponadto, organ II instancji stwierdził, że taka decyzja powinna być poprzedzona decyzją nakazującą wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, co też organ uczynił wydając zaskarżoną decyzję. Dlatego też, zdaniem organu odwoławczego decyzja organu I instancji wydana została zgodnie z prawem. Natomiast zmiana terminu nastąpiła z uwagi na prowadzone postępowanie odwoławcze, dodał organ II instancji. W skardze do Sądu skarżący tj. W.R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków. W treści skargi podnosi okoliczność, że zwłoka w realizacji nałożonego obowiązku była spowodowana opóźnieniem w realizacji przedmiotowej ekspertyzy przez uprawnionego rzeczoznawcę. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy lecz nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przedmiotowej sprawie właściwy organ powołał jako podstawę prawną art. 51 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy – Prawo budowlane, który stanowi, że przed upływem terminu określonego w art. 50 ust. 4 właściwy organ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając jednocześnie ich termin. Jednak w danej sprawie właściwy organ nałożył obowiązek wykonania w oznaczonym terminie ekspertyzy technicznej oraz robót budowlanych z niej wynikających. Dlatego też nałożenie obowiązku wykonania ekspertyzy technicznej i jednocześnie wykonania wynikających z niej określonych robót budowlanych nie jest prawidłowe. Pozbawia to bowiem właściwy organ możliwości kontroli wykonanej ekspertyzy technicznej zarówno w zakresie podmiotowym czy została wykonana przez uprawnionego rzeczoznawcę jak i w zakresie przedmiotowym tj. dotyczącym oceny nałożonego obowiązku tj. wykonania wynikających z niej koniecznych robót budowlanych. Dlatego też właściwy organ powinien w postępowaniu wyjaśniającym, którego integralną częścią jest postępowanie dowodowe, nałożyć w formie postanowienia obowiązek wykonania przedmiotowej ekspertyzy technicznej, a dopiero następnie po jej wykonaniu i ocenie biorąc, pod uwagę kontrolę jej zakresu podmiotowego i przedmiotowego nakazać w formie decyzji wykonanie odpowiednich robót budowlanych określając także ich termin w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Ponadto powyższy obowiązek w tym zakresie został także nałożony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 10 lutego 2000r. (sygn. akt II SA/Lu 1623/98 – karta Nr 127 akt sprawy), zaś ocena prawna wiąże w tej sprawie Sąd jak i organ zgodnie z dyspozycją art. 153 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to, że zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji naruszyły przepisy prawa materialnego jak i prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a/ i c/ w związku z art. 152 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w sentencji wyroku.