II SA/Lu 1421/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek,, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w dniu 21 października 2004 r. sprawy ze skargi Zarządu Województwa na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie pozytywnego zaopiniowania możliwości podziału działki uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 93 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 49, poz. 543 ze zm.) utrzymało w mocy postanowienie wydane z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Dyrektora Wydziału Architektury i Administracji Budowlanej Urzędu Miasta z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie opinii o możliwości podziału działki nr [...] (Obręb [...] – W.S. ark. 12) położonej przy ul. N. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy podniósł następujące motywy: Zgodnie z unormowaniem art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego, oraz przepisami szczególnymi. Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego oraz z przepisami szczególnymi opiniuje (w przedmiotowej sprawie) prezydent miasta w formie postanowienia (art. 93 ust. 4 i 5). Obszar, na którym położona jest działka nr [...] objęty jest Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Miasta L. cześć I, zatwierdzonym uchwałą nr 1641/LIII/2002 Rady Miejskiej z dnia 29 sierpnia 2002 r. (Dz. Urz. Woj. Lubelskiego z 2002 Nr 124, poz. 2670). Z tekstu i rysunku Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta L. cześć I wynika, że działka nr [...] położona jest w obszarze objętym symbolem M6 – przeznaczonym pod tereny mieszkaniowe i mieszkaniowo – usługowe, tereny zabudowy podmiejskiej (§2 ust.4 pkt 1 tekstu planu) i KDG – przeznaczonym pod komunikację i transport – tereny dróg publicznych - ulice główne o szerokościach w liniach regulacyjnych – 35 – 50 m (§2 ust. 4 pkt 6 i § 58 ust. 2 pkt 2 tekstu planu). Projektowany podział działki nr [...] w tym wydzielenie z niej części pod ulicę N. – drogę publiczną wojewódzką – stanowiącą według planu drogę główną, jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem służy realizacji celu i przeznaczenia określonych w planach. Zgodnie z ustaleniami planu przy podziale działki nr [...] w celu wydzielenia działek gruntu przeznaczonych pod zabudowę podmiejską, istnieje konieczność wydzielenia działki gruntu pod drogę publiczną, której linie rozgraniczające oznaczone zostały w rysunku planu, w którym oznaczone zostały również linie regulacyjne. Dlatego, też Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do podważenia zasadności opinii wyrażonej w postanowieniu organu administracji I instancji. Na przytoczone na wstępie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło Województwo, żądając stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu administracji I instancji, zarzucając im rażące naruszenie art. 93 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Motywując skargę podniesiono, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] stwierdziło, że podział działki nr [...] ma na celu wydzielenie działek gruntu przeznaczonych pod zabudowę podmiejską oraz pod ulicę główną. Natomiast w sprawie bezsporne jest, że w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego miasta L. nie określono dokładnie przebiegu ul. N. – drogi wojewódzkiej. Zarezerwowano w nim jedynie teren pod przyszłą modernizację drogi wojewódzkiej nr 830 L. – P., a nie określono dokładnie przebiegu przyszłej zmodernizowanej drogi wojewódzkiej. Postanowienia planu zagospodarowania przestrzennego Miasta L. w części obejmującej obszar ul. N. nie określają linii rozgraniczającej drogę publiczną (istniejącą lub projektowaną) wraz z urządzeniami pomocniczymi od innego terenu, a tym samym nie stanowią o wydzieleniu terenu pod drogi publiczne. Przedmiotem postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek właściciela działki nr [...] było zaopiniowanie możliwości jej podziału na dwie działki budowlane, a nie możliwość wydzielenia nieruchomości pod drogę wojewódzką nr 830 ciągu L. – P. Dlatego stwierdzenie w uzasadnieniu postanowieniu organu administracji I instancji, że podział przedmiotowej działki ma na celu wydzielenie działek gruntu przeznaczonych pod zabudowę podmiejską oraz ulicę główną jest sprzeczne z postanowieniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta L. cześć I i wnioskiem właściciela nieruchomości. Niezbędną przesłanką dokonania podziału nieruchomości w trybie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w celu wydzielenia działki gruntu pod drogi publiczne i orzeczenia o przejściu na rzecz jednostki samorządu terytorialnego prawa własności nieruchomości, jest by wydzielone działki były wydzielane pod drogi publiczne. O wydzieleniu gruntu pod drogi publiczne decydować mogą postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określające dokładnie przebieg dróg publicznych, nie zaś postanowienia planu określające linie regulacyjne ulic, a w przypadku braku takich postanowień, decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo decyzje o pozwoleniu na budowę. W części opisowej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla ul. N. znajdują się postanowienia określające, że w liniach regulacyjnych 35 m, obszaru KDG planowana jest adaptacja istniejącej ul. N. na ulicę o dwóch pasach ruchu. Plan ten nie określa przebiegu tej ulicy, jej szerokości zaś linie rozgraniczające nie określają zatok, pasa zieleni i innych urządzeń związanych z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. W związku, z czym nie mamy tutaj do czynienia z postanowieniami planu rozgraniczającymi ulicę od innego terenu, to jest określającymi przebieg pasa drogowego w liniach określających większą jego szerokość od szerokości drogi wydzielonej do korzystania przed podziałem nieruchomości. Tylko przy takim określeniu w planach zagospodarowania przestrzennego dróg publicznych jednostka samorządu terytorialnego, jaką jest Województwo zobowiązane jest z mocy prawa do przejęcia części nieruchomości na własność przy jej podziale na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego. Dlatego bezsporne jest, że w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego miasta L., nie określono dokładnie przebiegu ul. N. – drogi wojewódzkiej nr 830. W obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego zarezerwowano jedynie teren pod przyszłą modernizację drogi wojewódzkiej, a nie określono dokładny przebieg przyszłej zmodernizowanej drogi, wraz z określeniem zatok, pasów zieleni i innych urządzeń związanych z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Organ odwoławczy nie przeprowadził w powyższym zakresie żadnych ustaleń, czym nie zbadał sprawy pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie wykazał też w uzasadnieniu, czym kierował się wydając zaskarżone postanowienie oraz na czym oparł twierdzenie, że w sprawie niniejszej zachodzą przesłanki do wydzielenia gruntów pod drogi publiczne we wskazanym w postanowieniu zakresie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podtrzymując argumentację uzasadniającą zaskarżone postanowienie, podtrzymało stanowisko reprezentowane w swoim orzeczeniu tak, co do braku merytorycznych jak i formalnych podstaw do zakwestionowania postanowienia organu administracji I instancji. Kolegium nie dopatrzyło się naruszenia prawa materialnego we wskazanym w skardze Województwa L. zakresie, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje: Skarga co do zasady jest uzasadniona. Zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji są niezgodne z prawem. Postępowanie w sprawie niniejszej zostało wszczęte na wniosek P.B., który domagał się wydania opinii umożliwiającej podział działki nr [...], położonej w L. przy ul. N., zgodnie z załączonym wstępnym projektem podziału. Przedmiotowa działka, jak wynika z niewadliwych ustaleń organu administracji, położona jest w terenie, dla którego obwiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego /uchwała Rady Miejskiej nr 1641/LIII/2002 r. z dnia 29 sierpnia 2002 r. – Dz. Urz. Woj. Lubelskiego nr 124, poz. 2670 z dnia 24 października 2002 r./. Zatem wniosek P.B. zasadnie został rozpatrzony na podstawie art. 93 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm./. Nie oznacza to jednak, że wskazany przepis prawa został właściwie zastosowany. Wydanie opinii, o której mowa w art. 93 ust. 4 i 5 cyt. ustawy wymaga odniesienia jej do oznaczonej nieruchomości oraz proponowanego sposobu jej podziału. W rozpatrywanej sprawie opinia w formie postanowienia dotyczy nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], wskazanej przez wnioskodawcę. Dokonane ustalenia w tym zakresie są prawidłowe. Wątpliwości natomiast nasuwa, czy pozytywne zaopiniowanie sposobu podziału działki nr [...] stanowi proponowany podział tej nieruchomości. Użyte w art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami określenie "proponowany podział" odnieść należy do podziału wskazanego /proponowanego/ przez stronę, na wniosek której postępowanie zostało wszczęte. P.B. wskazał, że celem zamierzonego podziału działki nr [...] jest wydzielenie z niej dwóch działek budowlanych oraz działki z przeznaczeniem na drogę dojazdową do nich, przebiegającą wzdłuż granicy z działką nr [...], będącej przedmiotem odrębnego postępowania podziałowego. Wynika to z załączonego do akt wstępnego projektu podziału, zgodnie z którym działka nr [...] oznaczona została liniami koloru niebieskiego, zaś działki, które zamierzono wydzielić – liniami koloru czerwonego. Zatem proponowany podział działki nr [...] wyznaczony został liniami koloru czerwonego. Organ I instancji w postanowieniu z dnia 20 sierpnia 2003 r. stwierdził, że pozytywnie opiniuje wniosek P.B. o możliwości podziału działki nr [...], wskazując jednocześnie, że podział może być dokonany w sposób oznaczony na załącznika graficznym liniami koloru zielonego. Jak wynika z analizy tego załącznika linie koloru zielonego przebiegają w innym miejscu niż linie koloru czerwonego. Zachodzą więc co najmniej wątpliwości, czy pozytywne zaopiniowanie podziału działki nr [...] stanowi proponowany podział. Uzasadnienie postanowienia organu I instancji nie zawiera w tej materii żadnych rozważań. Okoliczności powyższe nie zostały wyjaśnione również przez organ nadrzędny. Oznacza to, że postanowienia organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 kpa, a w konsekwencji z naruszeniem art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie ustalenie bowiem jaki jest proponowany podział nieruchomości wyklucza możliwość wydania opinii co do zgodności proponowanego podziału z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami szczególnymi. Wskazane uchybienia i ich wpływ na rozstrzygnięcie sprawy czynią zbędnym odnoszenie się do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu skargi. Jednocześnie podnieść należy, że w sprawie nie zachodzą żadne z podstaw do stwierdzenia nieważności postanowień organów obu instancji/ art. 156 w zw. z art. 126 kpa/, czego domagała się strona skarżąca. Naruszenie wskazanych powyżej przepisów prawa powoduje konieczność uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji. Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji wyjaśni jaki był proponowany podział nieruchomości, po czym dokona oceny, czy podział ten zgodny jest z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami szczególnymi. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekła jak w wyroku.