II SA/Lu 1434/98

WyrokWSA w Lublinie1999-12-21

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może wydać pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego (lakiernia) bez uprzedniego wyjaśnienia zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, uwzględnienia uciążliwości dla otoczenia oraz oceny wpływu na środowisko?
Ratio decidendi
Skarga jest niezasadna, ponieważ organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 Kpa. Uzasadnienie opiera się na tym, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił istotnych okoliczności sprawy, takich jak zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, potencjalna uciążliwość lakierni dla zabudowy mieszkaniowej oraz konieczność oceny wpływu na środowisko, co uniemożliwiło właściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Stan faktyczny
Zofia i Jan C. skarżą decyzję Wojewody R., który uchylił decyzję Burmistrza Miasta i Gminy B. o pozwoleniu na użytkowanie warsztatu lakiernictwa zaprawkowego. Burmistrz wydał pozwolenie Piotrowi S. na użytkowanie warsztatu, mimo że inwestor samowolnie zmienił przeznaczenie części istniejącego zakładu blacharstwa samochodowego. Wojewoda uchylił decyzję, wskazując na brak uzgodnień w zakresie ochrony środowiska, niezbadanie uciążliwości dla zabudowy mieszkaniowej oraz potencjalne naruszenie planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący domagali się likwidacji uciążliwej lakierni.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Zofii i Jana małżonków C. na decyzję Wojewody R. z dnia 18 września 1998 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu - skargę oddala. Burmistrz Miasta i Gminy B. decyzją z dnia 17 lipca 1998 r. na podstawie art. 55 ust. 1 pkt 3 i art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ udzielił Piotrowi S. pozwolenia na użytkowanie warsztatu lakiernictwa zaprawkowego w warsztacie blacharstwa samochodowego w B. przy ul. T. 33. Wojewoda R. zaskarżoną decyzją, po rozpatrzeniu odwołania Zofii i Jana C. na podstawie art. 138 par. 2 Kpa orzekł o uchyleniu powyższej decyzji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji - przy następujących motywach: Piotr S. samowolnie zmienił użytkowanie części istniejącego zakładu blacharstwa samochodowego na pomieszczenie do wykonywania lakiernictwa zaprawkowego. Organ I instancji decyzją z dnia 6 marca 1998 r. nakazał inwestorowi wykonanie inwentaryzacji powykonawczej budowlanej wraz z oceną o stanie technicznym warsztatu oraz uzgodnień wymaganych przepisami szczególnymi w celu uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Piotr S. wykonał powyższe obowiązki za wyjątkiem uzgodnienia w zakresie ochrony środowiska. Zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, przedmiotowy garaż znajduje się na terenie strefy zabudowy mieszkaniowej oznaczonej symbolem MN. W strefie tej dopuszczalna jest, jako funkcja uzupełniająca, realizacja drobnych nieuciążliwych obiektów przemysłowych i rzemieślniczych. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika, że warsztat samochodowy lakiernictwa zaprawkowego nie stanowi uciążliwości dla istniejącej i projektowanej w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej. Zgodnie z par. 2 pkt 10 lit. "s" rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzaju inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji, lakiernie zostały zaliczone do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska. Zatem udzielenie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania pomieszczenia warsztatu blacharstwa samochodowego na lakiernię winno być poprzedzone opinią Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska i Konserwacji Przyrody Urzędu Wojewódzkiego w R. z upoważnienia Wojewody. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji winien również zbadać czy działalność usługowa jest prowadzona w części istniejącego na działce budynku mieszkalnego, na co wskazano w odwołaniu. Jan i Zofia małżonkowie C. w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazali, że zaskarżona decyzja umożliwia funkcjonowanie lakierni, która została określona jako "zaprawkowa". Teren, na którym został zlokalizowany zakład wchodzi w skład dużego osiedla domków jednorodzinnych. Istnienie zakładu jest uciążliwe i działalność w nim prowadzona powinna ulec likwidacji. Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 par. 2 Kpa. Wskazany przepis prawa uprawnia organ administracji, rozpatrujący sprawę na skutek wniesienia odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej, do uchylenia tej decyzji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Zaskarżona decyzja spełnia powyższe wymogi. Istotne bowiem dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności nie zostały wyjaśnione, co winien uczynić organ I instancji. Decyzją z dnia 2 maja 1974 r. udzielono Piotrowi S. pozwolenia na budowę warsztatu blacharstwa samochodowego. Z ustaleń organu administracji wynika, że Piotr S., po wybudowaniu przedmiotowego obiektu budowlanego, zmienił jego przeznaczenie i obok działalności w zakresie blacharstwa uruchomił działalność w zakresie lakiernictwa samochodowego. Nastąpiła więc zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Piotr S. dokonał zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego bez uzyskania pozwolenia. W takiej sytuacji w myśl art. 71 ust. 3 cyt. ustawy należy odpowiednio stosować przepisy art. 50 i art. 51 tej ustawy. Organ I instancji działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 Prawa budowlanego decyzją z dnia 6 marca 1998 r. nakazał Piotrowi S. wykonanie inwentaryzacji budowlanej warsztatu wraz z wymaganymi prawem uzgodnieniami oraz oceną stanu technicznego obiektu budowlanego. Wojewoda R. decyzję tę utrzymał w mocy. Piotr S. przedłożył ocenę stanu technicznego obiektu zaopiniowaną pozytywnie przez specjalistę do spraw bhp i ergonomii, inspektora sanitarnego oraz rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Powyższe opinie aczkolwiek niezbędne, nie mogły stanowić podstawy do wydania decyzji zezwalającej na zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego. Zgodnie z par. 10 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46/ organ administracji wydaje pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części po stwierdzeniu zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi normami. Okoliczności powyższe nie były przedmiotem oceny organu I instancji. Na jedną z nich /zgodność z planem zagospodarowania przestrzennego/ zwrócił uwagę organ odwoławczy. Z załączonego do akt fragmentu tekstu planu wynika, że na terenie, na którym zlokalizowany jest przedmiotowy obiekt budowlany /symbol MN/ dopuszczalna jest lokalizacja drobnych nieuciążliwych obiektów przemysłowych, składowych, rzemiosła, drobnej wytwórczości i obsługi komunikacji. Zatem niezbędną przesłanką oceny, że podjęcie działalności przez Piotra S. w zakresie lakiernictwa pozostaje w zgodności z ustaleniami planu jest zaliczenie obiektu do kategorii "drobnych" i "nieuciążliwych". Brak ustaleń i rozważań w tym zakresie zwłaszcza, że skarżący w toku postępowania wskazywali na uciążliwość działalności lakierniczej, czyni decyzję pierwszoinstancyjną wadliwą. Dopiero wyjaśnienie tych okoliczności przez organ I instancji pozwoli na ocenę, czy zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego, a także, czy nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich. Kwestia uciążliwości powinna zostać wyjaśniona poprzez wywołanie ekspertyzy, o której mowa w par. 8 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 cyt. rozporządzenia. W myśl par. 2 pkt 10 lit. "s" rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo i mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji /Dz.U. nr 93 poz. 589/ lakiernie i malarnie zalicza się do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska, z wyłączeniem zakładów zużywających w roku mniej niż 250 kg materiałów malarskich oraz z wyłączeniem lakierni proszkowych. W sprawie nie ustalono jakimi materiałami posługuje się Piotr S., jak też jakie ilości materiałów malarskich zużywa. Nie można więc ocenić, czy uruchomiona przez niego lakiernia należy do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska, a więc, czy zachodzą podstawy do nakazania sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko - art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./. Wskazane powyżej uchybienia oznaczają, że organ I instancji rozpatrzył sprawę bez wyjaśnienia i rozważenia istotnych okoliczności /art. 77 par. 1 Kpa/, co uniemożliwiło właściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Dlatego organ odwoławczy, korzystając z uprawnień wynikających z art. 138 par. 2 Kpa zasadnie uchylił decyzję pierwszoinstancyjną, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Z tych względów skargę jako nie zawierającą uzasadnionych podstaw należało oddalić z mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło