II SA/Lu 145/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz, Asesor WSA Jerzy Drwal – sprawozdawca, Protokolant Stażysta Monika Kowalik, po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2005 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego P. S. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...]Nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 kpa, Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kraśniku z dnia [...] Nr [...] nakazującą M. B. doprowadzenie, w terminie do dnia 30 listopada 2004r., ogrodzenia działki Nr [...] w W. od strony drogi powiatowej, do długości 25,00 m określonej w zgłoszeniu Staroście zamiaru budowy ogrodzenia i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że podczas przeprowadzonych w dniu 7 września 2004r. przez organ I instancji oględzin stwierdzono, iż M. B. buduje ogrodzenie działki Nr [...] położonej w W. od strony powiatowej. Pomiary wykazały, że długość ogrodzenia wynosi 25,78 m. Według zgłoszenia inwestora (zgłoszenia dokonanego w dniu 8 czerwca 2004r. w Starostwie Powiatowym i przyjętego bez sprzeciwu), długość ogrodzenia miała wynosić 25,00 m. Powyższe ustalenia stanowiły dla Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego podstawę do oceny , iż inwestor w sposób istotny odstąpił od warunków zgłoszenia i wydania postanowienia - z dnia [...] Nr [...] , na mocy art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane - wstrzymującego inwestorowi prowadzenie robót budowlanych przy budowie ogrodzenia, a następnie - decyzji mającej oparcie w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego - nakazującej inwestorowi doprowadzenie, w terminie do dnia 30 listopada 2004r. ogrodzenia do długości 25,00 m, określonej w zgłoszeniu. Rozważając wystąpienie inwestora twierdzącego, iż budowa ogrodzenia dłuższego o 78 cm jest dopuszczalnym trzyprocentowym błędem i z tego powodu nieuzasadniony jest nakaz doprowadzenia ogrodzenia do długości 25,00 m oraz żądanie Z. S., domagającej się wstrzymania budowy ogrodzenia, którego usytuowanie narusza prawo własności jej syna P. S., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że naruszenie prawa własności i stanu posiadania w trakcie realizacji robót budowlanych nie stanowi –w świetle ustawy Prawo budowlane – podstawy do podjęcia działań przez organ nadzoru budowlanego. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że wykorzystanie do celów budowlanych cudzej nieruchomości może, stosownie do okoliczności, stanowić źródło roszczeń właściciela kierowanych do inwestora. Roszczenia te jednak mają charakter cywilnoprawny i podlegają rozpoznaniu przez sądy powszechne. Stąd też nie można ich dochodzić na drodze administracyjnej, a zatem postępowanie organu administracji publicznej jest bezprzedmiotowe w tym zakresie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie P. S. zarzucił organowi odwoławczemu dokonanie błędnych ustaleń opartych na nieprawdziwych wyjaśnieniach M. B. Skarżący podał, iż ogrodzenie zostało wybudowane całkowicie niezgodnie ze zgłoszeniem inwestora, o czym świadczyły długość ogrodzenia, rozstaw i wymiar słupów, szerokości bramy oraz brak furtki wejściowej. Dlatego też zaskarżona decyzja, zakładająca możliwość realizacji obiektu budowlanego z trzyprocentowym błędem wykazywanym przy pomiarach, nie miała uzasadnienia w przepisach Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo. Przede wszystkim należy stwierdzić, że nie można umorzyć postępowania administracyjnego z powodu bezprzedmiotowości tego postępowania, jeżeli strona żąda od organu rozstrzygnięcia sprawy. Zasadniczym celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie rozstrzygnięcia co do istoty i temu służyć ma działalność orzecznicza , w której konkretyzują się prawa i obowiązki wynikające z przepisów prawa materialnego. Według ustaleń poczynionych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, inwestor w sposób istotny odstąpił od warunków zgłoszenia bowiem długość przedmiotowego ogrodzenia wynosiła 25,78 m. Budowane ogrodzenie było dłuższe o 78 cm od wymiaru podanego w zgłoszeniu i z tego powodu, nakazano inwestorowi doprowadzenie ogrodzenia do wymiaru określonego wcześniej w zgłoszeniu. Z rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie sposób było się zgodzić, jeśli się zważy, że inwestor domagał się kontroli legalności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wykazując, iż realizuje ogrodzenie zgodnie ze zgłoszeniem. Organowi odwoławczemu uszło uwadze, że inwestor powoływał się na trzyprocentowy dopuszczalny błąd przy budowie ogrodzenia. Skoro strona wystąpiła z żądaniem zbadania tej sprawy, brak było podstaw do uznawania postępowania za bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy miał obowiązek odnieść się do zarzutów inwestora i dokonać własnej oceny ustaleń poczynionych przez organ I instancji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego jednak nie dokonał takiej oceny , niesłusznie koncentrując swoją uwagę na cywilnoprawnym charakterze zgłoszonych przez matkę skarżącego roszczeń, które – zdaniem organu – nie podlegały rozpoznaniu w trybie postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa, postępowanie podlega umorzeniu gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe. W świetle powyższych rozważań – wbrew prezentowanemu przez organ stanowisku – przeprowadzone postępowanie administracyjne nie było postępowaniem bezprzedmiotowym i podlegającym umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa. Wypada w tym miejscu nadmienić, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest ugruntowany pogląd co do przypadków umorzenia postępowania administracyjnego. O bezprzedmiotowości postępowania można mówić, gdy żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty, przez organ administracji publicznej (wyrok NSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 1990r. sygn. akt II SA 1240/90, OSNA 1989 , Nr 1, poz. 26). Organ odwoławczy, który uchylił decyzję organu I instancji, nie ma uzasadnienia do jednoczesnego umorzenia postępowania przed tą instancją, jeżeli odwołujący się żąda rozpatrzenia sprawy co do jej istoty; żądanie takie świadczy bowiem o tym, że postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe. Umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości, w sytuacji gdy istniały podstawy do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, stanowi naruszenie art. 105 § 1 kpa oraz narusza interes strony skarżącej (wyrok NSA w Gdańsku z dnia 17 kwietnia 2002 r. sygn. akt II SA/Gd 1266/00 – LEX Nr 76113). Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ powinien wyjaśnić, czy zaistniało odstępstwo od warunków podanych zgłoszeniu zamiaru budowy ogrodzenia. Niezbędna jest ocena także organu czy dokonane odstępstwa są na tyle istotne, aby uzasadniały orzekanie w przedmiocie doprowadzenia obiektu budowlanego do warunków zgłoszenia. Jeśli organ dojdzie do przekonania, że odstępstwa nie są istotne, to w uzasadnieniu decyzji należy wyjaśnić dlaczego stwierdzone odstępstwa nie miały takiego charakteru . Z tych względów skład orzekający uznał skargę P. S. za usprawiedliwioną. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania uzasadniał przepis art. 200 cyt. ustawy.