II SA/Lu 145/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz,, Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Protokolant Asystent sędziego Kazimierz Marszałek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 marca 2015 r. sprawy ze skargi M. W., A. W. i A. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego budynku oddala skargę Decyzją z dnia 12 grudnia 2013 r., znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], po rozpoznaniu odwołania M. W., A. W. i A. W., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 18 października 2013 r., znak: [...], umarzającą postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej (1/2 bliźniaka) wraz z przyłączami, na działce nr 1042, położonej w [...] przy ul. R. "x", stanowiącej własność M. W., A. W. i A. W.. W uzasadnieniu wskazanej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu 3 grudnia 2012 r., o czym organ zawiadomił strony pismem z dnia 12 grudnia 2012 r., znak: [...]. Prowadząc postępowanie wyjaśniające organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu 18 lutego 2013 r., przy udziale stron postępowania, oględziny, w trakcie których stwierdził, że w ścianie konstrukcyjnej wewnętrznej nadziemia (parteru) wystąpiło pęknięcie poziome na długości ściany usytuowanej między pokojami. M. W. oświadczyła, że pęknięcie pojawiło się przed około 3 lub 4 laty (w 2009 r.) i z biegiem czasu pogłębia się, obejmując całą grubość ściany oraz przechodząc na ścianę podłużną, zaś jego przyczyna nie jest znana. Pracownicy organu stwierdzili również pęknięcie poziome ściany nośnej w garażu, które powstało na przełomie lat 1977/78 i zostało opisane w orzeczeniu technicznym z dnia 10 września 2008 r., sporządzonym dla potrzeb inwestora. Wobec powzięcia wątpliwości co do stanu technicznego obiektu oraz sposobu jego zabezpieczenia, organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 27 lutego 2013 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.; dalej także: Prawo budowlane), nałożył na współwłaścicieli budynku obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej budynku, mającej na celu precyzyjną ocenę jego stanu technicznego, a w szczególności ustalenie przyczyn powstałych pęknięć, jak też wskazanie sposobu wykonania napraw i wzmocnień. Zobowiązani, wywiązując się z nałożonego obowiązku, przedłożyli ekspertyzę techniczną opracowaną przez rzeczoznawcę budowlanego, z której wynika, że pęknięcie poziome ściany konstrukcyjnej na parterze budynku o rozwartości szczeliny 1÷5mm najprawdopodobniej powstało w wyniku nieszczelności poziomu kanalizacji sanitarnej pod posadzką pomieszczeń gospodarczych piwnicy i w tej sytuacji powinna być przeprowadzona próba ciśnieniowa poziomu kanalizacyjnego. W ekspertyzie stwierdzono również powstanie zawilgocenia stropu i ściany zewnętrznej pomieszczenia gospodarczego, znajdującego się pod tarasem budynku, pęknięcia pionowe ściany dzielącej na poddaszu użytkowym o rozwartości około 1 mm, zawilgocenie naroża ścian w tym pomieszczeniu i powstanie pleśni, pęknięcia pionowe ściany dzielącej obie połówki bliźniaka w garażu o rozwartości 1÷3 mm. Z telewizyjnego przeglądu poziomu kanalizacji sanitarnej i przykanalika do trójnika kanalizacji miejskiej, przeprowadzonego w dniu 17 września 2013 r. wynikało, zdaniem organu pierwszej instancji, że nie ma uchybień w wykonaniu, jak też uszkodzeń, pęknięć lub wad kanalizacji sanitarnej w budynku przy R. "x" w [...]. Kanalizacja wykonana jest i działa prawidłowo. Ponadto we wspomnianej ekspertyzie stwierdzono, że komprymacja gruntu pod fundamentami obu ścian dzielących połowy bliźniaka została zakończona, a pęknięcia widoczne na ścianie budynku nie będą się powiększać. Wykazane spękania i wykwity pleśni, właściciele budynku winny usunąć, wykonując wskazane w ekspertyzie czynności. Uznając, że zalecenia zawarte w ekspertyzie stanowią prace konserwacyjne, które nie podlegają reglamentacji ustawy - Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] umorzył postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego przy ul. R. "x" w [...]. Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu tej decyzji. Organ odwoławczy podkreślił, że wykonana w sprawie ekspertyza techniczna wykazała, że stan techniczny opisanego budynku mieszkalnego jest na tyle dobry, że wymaga jedynie prac konserwacyjnych, które pozwolą na usunięcie spękań i wykwitów pleśni. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie dotyczyło wyłącznie stanu technicznego budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr 1042, przy ul. R. "x" w [...]. Domaganie się wydania w tym podstępowaniu decyzji, na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazującej właścicielom sąsiedniego budynku mieszkalnego – usytuowanego na działce położonej przy ul. R. "y" – usunięcie nieprawidłowości w tym budynku nie może zostać uwzględnione, bowiem dotyczy innego obiektu budowlanego. Ponadto zawarte w przedłożonej ekspertyzie technicznej uwagi dotyczące budynku położonego przy ul. R. "y" w [...], pozostają bez wpływu na postępowanie dotyczące stanu technicznego budynku przy ul. R. "x" w [...]. Z tego powodu, jak wskazał organ odwoławczy, brak odniesienia się do nich w decyzji PINB w [...] nie stanowi wybiórczego uwzględnienia wskazań zawartych w tej ekspertyzie, gdyż winna ona dotyczyć stanu technicznego jedynie budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr 1042, jak to organ pierwszej instancji określił w postanowieniu z dnia 27 lutego 2013 r., wskazującym zakres postępowania w sprawie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, na powyższą decyzję organu odwoławczego, złożyli M. W., A. W. i A. W., wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1) art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, wskutek: a) pominięcia treści opinii inż. M. P., z której wynika, że część stwierdzonych nieprawidłowości powstała w trakcie użytkowania budynku mieszkalnego położonego przy ul. R. "y" w [...], a więc do tych uchybień winien znaleźć zastosowanie wspomniany przepis, a tym samym właściciele rzeczonego budynku powinni być zobowiązani do usunięcia tych nieprawidłowości zagrażających zdrowiu ludzi i bezpieczeństwu mienia; b) przyjęcie, że przepis ten ma zastosowanie jedynie do nieprawidłowości powstałych w toku użytkowania obiektu budowlanego, w sytuacji gdy przepis ten nie uzależnia możności zastosowania sankcji, w postaci nałożenia obowiązku wykonania określonych robót, od tego, czy dana nieprawidłowość wynikła w trakcie użytkowania budynku, czy też jej przyczyna tkwi chociażby w nieprawidłowym procesie inwestorskim, a jedyną przesłanką determinującą zastosowanie tego przepisu jest stwierdzenie, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku; 2) art. 1 pkt 1 K.p.a., poprzez: a) przyjęcie przez organy, że niniejsze postępowanie dotyczyło tylko budynku posadowionego na nieruchomości przy ul. R. "x", w sytuacji, gdy w sensie materialnym obejmowało ono wady i nieprawidłowości występujące na ścianie wspólnej budynku bliźniaczego (położonego na dwóch nieruchomościach przy ul. R. "x" i "y" w [...]), a zatem powinno zmierzać do kompleksowego załatwienia sprawy, niezależnie od tego, czy nieprawidłowości tkwią w budynku nr "x" czy "y"; b) pominięcie, że niniejsze postępowanie zostało wszczęte z urzędu i w początkowej fazie obejmowało obydwie nieruchomości, a właściciele nieruchomości położonej przy ul. R. "y" byli zawiadamiani o czynnościach podejmowanych w sprawie, a zatem niezrozumiałe są wyjaśnienia organu, że nie mógł on nałożyć określonych obowiązków na właścicieli drugiej części budynku bliźniaczego; 3) art. 7, 8, 75 §1, 77 § 1 i 80 K.p.a., poprzez: a) niedokonanie z urzędu oględzin i ekspertyz budynku położonego przy ul. R. "y" w [...], bezpośrednio oddziaływującego na nieruchomość skarżących w sytuacji, gdy organy postępowania administracyjnego są zobowiązane do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do kompleksowego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie m.in. słuszny interes obywatela; b) wybiórcze uwzględnienie uchybień wymienionych w treści opinii biegłego, stanowiącej dowód w niniejszej sprawie i pominięcie stwierdzonych w niej nieprawidłowości dotyczących budynku położonego przy ul. R. "y" w [...], 4) art. 105 § 1 k.p.a. poprzez błędne jego zastosowanie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 26 lutego 2015 r. uczestnik postępowania H. P. wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji umarzającą, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego – w zabudowie bliźniaczej (1/2 bliźniaka) – wraz z przyłączami, na działce nr 1042, położonej w [...] przy ul. R. "x", stanowiącej własność M. W., A. W. i A. W. Jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, umorzenie postępowania nastąpiło na skutek ustalenia przez organy nadzoru budowlanego, że osoby zobowiązane – współwłaściciele budynku przy ul. R. "x" w [...] – do wykonania postanowienia z dnia 27 lutego 2013 r., znak: [...], wydanego na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, dotyczącego nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej budynku położonego przy ul. R. "x" w [...], obowiązek ten wykonały. Okoliczność ta nie jest zresztą kwestionowana przez skarżących. Jest bezsporne, że wspomniana ekspertyza techniczna złożona została przez M. W. w dniu 19 sierpnia 2013 r. Ekspertyzę sporządził inż. M. P., rzeczoznawca budowlany, specjalności konstrukcyjno-inżynieryjnej (akta administracyjne organu I instancji, k. 38). Jej poprawność nie została zakwestionowana przez organy nadzoru budowlanego, co – w świetle ustaleń tych organów – nie budzi wątpliwości w takim zakresie, w jakim ocena ta odnosi się do stanu budynku położonego w [...] przy ul. R. "x". Inaczej przedstawia się kwestia oceny omawianej ekspertyzy technicznej w odniesieniu do budynku położonego w [...] przy ul. R. "y", co jest zagadnieniem spornym w sprawie. Podkreślić należy, że postanowieniem z dnia 27 lutego 2013 r. (znak: [...]), wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, nałożono obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej budynku położonego przy ul. R. "x" w [...], z tym że w żadnym zakresie obowiązek ten nie obejmował dokonania ekspertyzy technicznej budynku położonego w [...] przy ul. R. "y". Takie określenie granic sprawy ma istotne znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, gdyż sądowoadministracyjna kontrola omawianego postępowania musi uwzględniać okoliczność ograniczenia tego postępowania jedynie do kwestii związanych z poprawnością ekspertyzy technicznej budynku położonego przy ul. R. "x" w [...], a w konsekwencji prawidłowością wykonania wskazanego wyżej postanowienia z dnia 27 lutego 2013 r. Tylko bowiem niezrealizowanie lub nienależyte wykonanie tego postanowienia mogło być – z jednej strony – przesłanką do wdrożenia wykonania zastępczego przewidzianego w art. 81c ust. 4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym, w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, właściwy organ może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia. Z drugiej strony, należyte wykonanie postanowienia z dnia 27 lutego 2013 r. nakładało na organ nadzoru budowlanego obowiązek zakończenia wszczętego z urzędu postępowania w sposób przewidziany w przepisach Prawa budowlanego. W tym stanie rzeczy brak jest przesłanek do zakwestionowania zasadności decyzji o umorzeniu postępowania, skoro osoby zobowiązane w sposób prawidłowy wykonały obowiązek określony w postanowieniu z dnia 27 lutego 2013 r., przedkładając stosowną ekspertyzę techniczną, a ustalenia w niej zawarte jednoznacznie wskazywały jedynie na konieczność przestrzegania zasad odprowadzania wód opadowych, jako warunku "prawidłowej eksploatacji obu części budynku bliźniaczego", przy jednoczesnym stwierdzeniu, że "komprymacja gruntu pod fundamentami obu ścian dzielących połowy bliźniaka została zakończona, a pęknięcia widoczne na ścianie budynku sąsiada pod nr 30 nie będą się powiększać." Gdyby nawet przyjąć za zasadną tezę tej ekspertyzy, że w budynku położonym przy ul. R. "y" w [...] należy wykonać ściankę dzielącą z właściwą dylatacją i wspólną obróbkę przeciwdeszczową (pkt 7.5 ekspertyzy), to jest oczywiste, że o ile brak takich działań miałby wpływ na nieodpowiedni stan techniczny tego obiektu budowlanego, mogący powodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, to z mocy art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ winien nakazać usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w drodze decyzji podjętej w postępowaniu dotyczącym tego właśnie obiektu, prowadzonym z udziałem jego właścicieli, których obowiązek taki winien objąć. Brak jest jednak podstaw prawnych, aby w takim zakresie organy nadzoru budowlanego mogły orzekać w postępowaniu dotyczącym innego obiektu budowlanego, choćby budynku bliźniaczego – jak to miało miejsce w rozstrzyganej sprawie. W tym stanie rzeczy niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Bezzasadne są także podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 1, 7, 8, 75 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a., bowiem organy administracji publicznej prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie podjęły wszystkie niezbędne działania w celu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, w tym dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W szczególności jako dowód dopuściły wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów. Sąd nie stwierdził również w niniejszej sprawie naruszenia przepisu art. 105 § 1 k.p.a. Wbrew bowiem zarzutom skargi organ pierwszej instancji miał obowiązek umorzenia postępowania wobec prawidłowej realizacji obowiązku określonego na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego i wynikającego z tego braku materialnoprawnych podstaw do kontynuowania postępowania administracyjnego, o czym była mowa wyżej. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.