II SA/Lu 145/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Anna Ostrowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 maja 2025 r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2024 r., znak: [...] w przedmiocie przyznania bonu energetycznego oddala skargę. Decyzją z 27 grudnia 2024 r., znak: SKO.41/4367/L/2024, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.) oraz art. 2 ust. 1 i ust. 2, ust. 7 pkt 3, ust. 9, art. 3 i art. 4 ustawy z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego (Dz. U. poz. 859, dalej: ustawa o bonie energetycznym albo u.b.e.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin z 15 października 2024 r., znak: MOPR.D-ŚS.465.13264.1.2024 odmawiającą przyznania E. K. bonu energetycznego za okres od 1 lipca 2024 r. do 31 grudnia 2024 r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że E. K. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W toku prowadzonego postępowania organ uzyskał dane dochodowe strony w celu weryfikacji spełnienia jednej z ustawowych przesłanek, tj. kryterium dochodowego. Z akt sprawy wynika, że dochód strony w roku kalendarzowym 2023 r. wynosił 54 688,48 zł, co daje miesięcznie kwotę na jedną osobę - 4557,37 zł i przekracza kryterium dochodowe wynoszące 2500 zł o kwotę 2057,37 zł. Główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego nie jest natomiast zasilane energią elektryczną, co jest zbieżne z brakiem informacji w tym zakresie we wniosku. Kolegium wyjaśniło, że jak wynika z art. 2 ust. 1 i ust. 2 u.b.e. bon energetyczny jest świadczeniem pieniężnym przysługującym jednorazowo gospodarstwu domowemu jednoosobowemu, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323 ze zm.) za 2023 r., zwanego dalej "przeciętnym dochodem za 2023 r.", nie przekraczała kwoty 2500 zł, oraz gospodarstwu domowemu wieloosobowemu, w którym wysokość przeciętnego dochodu za 2023 r. na osobę nie przekraczała kwoty 1700 zł (ust. 1). W przypadku, gdy wysokość przeciętnego dochodu za 2023 r. na osobę przekraczała kwoty, o których mowa w ust. 1, bon energetyczny przysługuje w wysokości różnicy między kwotą bonu energetycznego a kwotą, o którą został przekroczony przeciętny dochód za 2023 r. na osobę (ust. 2). Organ podniósł, że zgodnie z art. 2 ust. 7 pkt 1 u.b.e. bon energetyczny przyznaje się w wysokości 300 zł gospodarstwu domowemu jednoosobowemu. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 8 pkt 1 u.b.e. w przypadku, gdy główne źródło ogrzewania danego gospodarstwa domowego jest zasilane energią elektryczną i jest wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2023 r. poz. 2496), do dnia 1 kwietnia 2024 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy, bon energetyczny przyznaje się w wysokości 600 zł - gospodarstwu domowemu jednoosobowemu. Kolegium stwierdziło, że gospodarstwo domowe wnioskodawczyni składa się z jednej osoby - co wynika z wniosku. W związku z tym kryterium dochodowe wynosi 2500 zł, tj. wysokość przeciętnego dochodu za 2023 r. na osobę nie może przekraczać tej kwoty. W wyniku analizy dokumentów z akt sprawy zawierających dane o dochodzie wnioskodawczyni wynika, że dochód za 2023 r. na jedną osobę przekraczał to kryterium. Kolegium wskazało, że katalog dochodów ustalonych na podstawie u.b.e., która nie reguluje kwestii "utraty dochodu", został zawarty w części III wniosku. Natomiast główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego nie jest zasilane energią elektryczną, czego też nie kwestionuje odwołująca i co jest zbieżne z brakiem informacji w tym zakresie we wniosku (art. 2 ust. 7 pkt 3 u.b.e.). Mając na uwadze kwotę kryterium dochodowego uprawniającą do otrzymania bonu energetycznego, wynoszącą 2500 zł i kwotę dochodu na osobę wynoszącą 4557,37 zł, różnica między dochodem a kwotą kryterium wynosi 2057,37 zł, a tym samym - przy kwocie bonu 300 zł odwołująca się nie spełnia też pozostałych warunków u.b.e., tj. kwota ta jest wyższa od kwoty bonu. Konsekwencją powyższego jest brak podstaw do wypłaty bonu energetycznego z uwagi na niespełnienie przesłanki kryterium dochodowego. W skardze na decyzję Kolegium E. K. zarzuciła błędną wykładnię przepisów ustawy o bonie energetycznym oraz ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Wniosła w związku z tym o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przyznanie jej bonu energetycznego z uwagi na jej sytuację materialną. W uzasadnieniu zarzutu skargi skarżąca podniosła, że organy błędnie zinterpretowały przepisy w zakresie ustalenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania bonu energetycznego. Ustawa o bonie energetycznym odnosi się do ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeśli chodzi o obliczenie wysokości dochodu dającego prawo do uzyskania bonu energetycznego. W ustawie o świadczeniach rodzinnych występuje pojęcie utraty dochodu, którego nie uwzględnia się dla potrzeb ustalenia prawa do świadczenia. Odmowa przyznania bonu energetycznego była zatem bezpodstawna, gdyż organy przyjęły jako podstawę obliczenia dochodu dane z jej zeznania podatkowego za rok 2023, które nie odzwierciedlało jej aktualnej sytuacji materialnej. Od 2 października 2023 r. jest bowiem zarejestrowana w Miejskim Urzędzie Pracy w Lublinie jako osoba bezrobotna. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W okolicznościach niniejszej sprawy decyzje organów obu instancji zostały wydane na podstawie ustawy o bonie energetycznym, która reguluje m.in. zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania bonu energetycznego (art. 1 ustawy o bonie energetycznym). Wspomniany akt prawny określa kryterium dochodowe uprawniające do przyznania spornego świadczenia, różnicując je w zależności od tego, czy wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe jednoosobowe, czy wieloosobowe. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o bonie energetycznym, bon energetyczny jest świadczeniem pieniężnym przysługującym jednorazowo gospodarstwu domowemu jednoosobowemu, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych za 2023 r., zwanego dalej "przeciętnym dochodem za 2023 r.", nie przekraczała kwoty 2500 zł, oraz gospodarstwu domowemu wieloosobowemu, w którym wysokość przeciętnego dochodu za 2023 r. na osobę nie przekraczała kwoty 1700 zł. Według ust. 2 powołanego przepisu w przypadku, gdy wysokość przeciętnego dochodu za 2023 r. na osobę przekraczała kwoty, o których mowa w ust. 1, bon energetyczny przysługuje w wysokości różnicy między kwotą bonu energetycznego a kwotą, o którą został przekroczony przeciętny dochód za 2023 r. na osobę. Bon energetyczny dla gospodarstwa domowego jednoosobowego przyznaje się w kwocie 300 zł (art. 2 ust. 7 pkt 1 u.b.e.). W przypadku zaś, gdy główne źródło ogrzewania danego gospodarstwa domowego jest zasilane energią elektryczną i jest wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2023 r. poz. 2496), do dnia 1 kwietnia 2024 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy, bon energetyczny przyznaje się gospodarstwu domowemu jednoosobowemu w wysokości 600 zł (art. 2 ust. 8 pkt 1 u.b.e.). W niniejszej sprawie według prawidłowych ustaleń organów obu instancji wysokości dochodu, jaki skarżąca uzyskała w 2023 r., to kwota 54 688,48 zł, co daje miesięcznie kwotę na jedną osobę - 4557,37 zł i przekracza kryterium dochodowe wynoszące 2500 zł o kwotę 2057,37 zł. Skarżąca nie spełnia zatem kryterium dochodowego z art. 2 ust. 1 u.b.e. Z uwagi na kwotę, o jaką przekroczone zostało kryterium dochodowe (2057,37 zł), nie było również podstaw do przyznania jej bonu na podstawie art. 2 ust. 2 u.b.e., tj. w wysokości różnicy między kwotą bonu energetycznego a kwotą, o którą został przekroczony przeciętny dochód za 2023 r. na osobę. Skarżąca zakwestionowała przyjęty przez organy dochód za 2023 r., podnosząc, że dochód uzyskany przez nią w 2023 r. jest w istocie dochodem utraconym w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych i nie powinien być wliczany do jej dochodu z 2023 r. Sąd tej argumentacji nie podziela. W sprawie bonu energetycznego Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji jedynie przez pryzmat zgodności z prawem, tj. ustawy ustalającej zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania bonu energetycznego. Określone w tej ustawie przesłanki przyznania wnioskowanego świadczenia nie mają charakteru ocennego i nie wprowadzają żadnego marginesu na uznanie orzekającego w sprawie organu administracji. Ustawodawca wprowadził jednolite dla wszystkich wnioskodawców kryterium dochodowe, którego skarżąca nie spełniła. Nie ma przy tym podstaw prawnych, aby traktować dochód skarżącej jako dochód utracony w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych z racji tego, że od 2 października 2023 r. jest zarejestrowana jako bezrobotna. Nie ma również podstaw, aby uwzględniać sytuację materialną skarżącej, na którą powołuje się ona w skardze. Wbrew stanowisku skarżącej, w kwestii dochodu ustawa o bonie energetycznym odsyła wyłącznie do art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (art. 2 ust. 1 u.b.e.), stanowiąc, że bon energetyczny jest świadczeniem pieniężnym przysługującym jednorazowo gospodarstwu domowemu jednoosobowemu, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323 i 858) za 2023 r., zwanego dalej "przeciętnym dochodem za 2023 r.", nie przekraczała kwoty 2500 zł, oraz gospodarstwu domowemu wieloosobowemu, w którym wysokość przeciętnego dochodu za 2023 r. na osobę nie przekraczała kwoty 1700 zł. Żaden przepis ustawy o bonie energetycznym nie odsyła natomiast do art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w którym zawarto legalną definicję dochodu utraconego. Nie ma zatem podstaw prawnych, aby dochód skarżącej traktować jako dochód utracony w rozumieniu art. 3 pkt 23 powołanej ostatnio ustawy. Gdyby wolą ustawodawcy było odwołanie się w sprawach bonu energetycznego do kategorii dochodu utraconego, zawarłby w ustawie o bonie energetycznym odpowiednie odesłanie w tym zakresie, czego jednak nie uczynił. Organy nie miały zatem żadnych podstaw, by dochód skarżącej za 2023 r. potraktować jako dochód utracony w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przekroczenie kryterium dochodowego za 2023 r. jest jedyną i wystarczającą przesłanką odmowy przyznania bonu energetycznego, która w niniejszej sprawie została niewątpliwie spełniona. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.