II SA/Lu 1450/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie asesor WSA Jerzy Drwal, sędzia NSA Witold Falczyński (spr.), Protokolant ref. Beata Basak, po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2004 r. sprawy ze skargi J. K., K. K., N.M. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz J. K., K. K. i N. M. po 50 (pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] kwietnia 1999 r. Nr [...] wydaną z upoważnienia Starosty zatwierdzono projekt budowlany i udzielono Zakładom [...] pozwolenia na budowę linii kablowej 15 kV oraz słupowej stacji transformatorowej wraz z przyłączami kablowymi do budynków mieszkalnych przy ul. Ł. Nr [...] i [...] w L. Z wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa i uchylenie tej decyzji wystąpili spadkobiercy J.K. , właściciela działki Nr [...] w L., przez którą prowadzona jest inwestycja, tj. J. K., N. M. i K. K. Wnioskodawcy stwierdzili, że nie byli powiadomieni o fakcie realizacji linii kablowej 15 kV na ich działce oraz, że nie doręczono im decyzji o pozwoleniu na budowę, zaś przebudowa linii energetycznej doprowadziła do obniżenia wartości działki. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] wydaną z upoważnienia Starosty po wznowieniu postępowania, odmówiono uchylenia decyzji dotychczasowej. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że w przedłożonych dokumentach na etapie zatwierdzania projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji znajduje się oświadczenie o wyrażeniu zgody na prowadzenie przewodów i budowę urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej na działce Nr [...] podpisane przez: K. K., N. M. i J. K. – spadkobierców J.K. W odwołaniu od tej decyzji K. K., N. M. i J. K. stwierdzili, że o inwestycji nie zostali w jakikolwiek sposób poinformowani, chociaż od chwili śmierci ojca – J. K. wszystkie sprawy dotyczące zobowiązań podatkowych od działki Nr [...] były kierowane do jednego ze spadkobierców. Ponadto podnieśli, że nie podpisywali zgody dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, a oświadczenie, które podpisali dotyczyło innego rozwiązania technicznego niż to przedstawione w projekcie technicznym i zrealizowane przez [...] S.A. Zastępca Dyrektora Wydziału Rozwoju Regionalnego Urzędu Wojewódzkiego działając z upoważnienia Wojewody decyzją z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powołując się na dyspozycję art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./ organ odwoławczy wskazał, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przedmiotowej sprawie inwestor przedłożył zarówno ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla projektowanej inwestycji, jak i oświadczenie spadkobierców będące dokumentem dającym inwestorowi prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W aktach sprawy znajduje się bowiem zgoda K. K., N. M. i J. K. z dnia 26 września 1998 r. udzielona inwestorowi .Z.E. [...] S.A. na prowadzenie przewodów przez działkę Nr [...] w L. i budowę urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej. Wynika z niej, że skarżący zaakceptowali lokalizację inwestycji, a inwestor tym samym uzyskał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Odwołujący się nie zawarli w powyższym dokumencie żadnych dodatkowych warunków ograniczających to prawo inwestora. Faktem jest, ze skarżący nie otrzymali decyzji o pozwoleniu na realizację omawianej inwestycji w terminie wydania tejże decyzji, co dało podstawę do wznowienia na mocy art. 145 § 1 pkt 4 kpa postępowania w przedmiotowej sprawie. Zarzut skarżących, że inwestor odstąpił od ustnych ustaleń dokonywanych przy podpisywaniu przez nich oświadczenia o zgodzie na realizację inwestycji związanej z przesyłem energii Wojewoda uznał za niezasadny i stwierdził, że organy administracji architektoniczno-budowlanej nie ponoszą odpowiedzialności za ustalenia dokonywane między właścicielami działki a inwestorem w sprawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ewentualna zmiana przebiegu zrealizowanej linii energetycznej wymagałaby podjęcia przez inwestora - [...] S.A. działań zmierzających do opracowania wymaganej dokumentacji oraz uzyskania odrębnej decyzji o pozwoleniu na budowę przy wcześniejszym dokonaniu z właścicielami działek, przez które przebiegałaby inwestycja, stosownych ustaleń. J.K., N.M. i K.K. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody z dnia [...] września 2002 r., której zarzucili: - rażące naruszenie art. 34 i art. 36 Prawa budowlanego polegające na wydaniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, która nie spełniała niezbędnych przesłanek i warunków do jej wydania – w szczególności wobec braku prawa inwestora do dysponowania na cele budowlane działką Nr [...]; - naruszenie art. 40 kpa polegające na braku doręczenia decyzji wydanej na skutek wniosku z dnia [...] marca 1999 r. Zakładów [...] S.A. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowej linii kablowej 15 kV, co skutkowało pozbawieniem stron prawa do odwołania się od tej decyzji przed rozpoczęciem przez inwestora prac budowlanych na działce skarżących i przed dokonaniem istotnych zmian w zabudowie działki na ich niekorzyść; - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż oświadczenie z dnia 26 września 1998 r. złożone pracownikowi [...] S.A. dawało podstawę do budowy nowej stacji transformatorowej wraz z przyłączami kablowymi, w szczególności dostawienia dwóch nowych słupów; - naruszenie zasady prawdy obiektywnej /art. 7 kpa/, gdyż organ wydający decyzję nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności nie dochodził rzeczywistego brzmienia treści oświadczenia złożonego w dniu 26 września 2002 r. K.D., od którego zaniechał odebrania dodatkowych wyjaśnień dotyczących zgody skarżących co do zakresu dokonania zmian na działce Nr [...] /skarżący podnieśli, iż nie wyrazili zgody na dostawienie nowych słupów i budowę stacji transformatorowej oraz zostali celowo wprowadzeni w błąd/; - naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu /art. 10 kpa/, gdyż organ wydający decyzję Nr [...] poprzez brak zawiadomienia i poinformowania stron o prowadzonym w 1999 r. postępowaniu, uniemożliwił im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów, w szczególności co do projektu budowlanego przyłączy oraz sposobu ich realizacji. W oparciu o powyższe zarzuty J. K., N. M. i K. K. domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem i zasądzenia na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Postępowanie w niniejszej sprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie zostało zakończone przed dniem 1 stycznia 2004 r., wobec czego na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ podlegała ona rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W sprawie jest poza sporem, że decyzja Starosty z dnia [...] kwietnia 1999 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca Zakładom [...]S.A. pozwolenia na budowę linii kablowej 15 kV oraz słupowej stacji transformatorowej wraz z przyłączami kablowymi do budynków mieszkalnych przy ul. Ł. Nr [...] i [...] w L., nie została doręczona współwłaścicielom nieruchomości oznaczonej numerem [...], przez którą prowadzona jest inwestycja, tj. J.K., N.M. i K.K. – skarżącym w niniejszej sprawie. Decyzja ta została natomiast skierowana do ich ojca J.K., tj. poprzedniego właściciela nieruchomości, który już w tym czasie nie żył. Oczywiste jest zatem, że istniała podstawa do wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, gdyż skarżący, którym niewątpliwie przysługiwał przymiot stron w postępowaniu, nie brali w nim udziału bez własnej winy. Odmawiając uchylenia decyzji z dnia [...] kwietnia 1999 r. organ I instancji stwierdził, że w wyniku wznowienia postępowania może zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej. Rozstrzygnięcie w rozpoznawanej sprawie bazuje więc niewątpliwie na dyspozycji art. 146 § 2 kpa, aczkolwiek ani decyzja zaskarżona Wojewody, ani utrzymana nią w mocy decyzja Starosty nie wymieniają tego przepisu w podstawie prawnej swoich orzeczeń. Wypada zauważyć, że w myśl art. 151 § 2 kpa w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji winien stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazać okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji. Starosta nie dopełnił tego obowiązku i nie stwierdził, że decyzja z dnia 9 kwietnia 1999 r. została wydana z naruszeniem prawa; co więcej, w podstawie prawnej decyzji z dnia 7 sierpnia 2002 r. wskazał m.in. art. 151 § 1 pkt 1 kpa, co sugeruje, że organ w ogóle nie stwierdził istnienia podstawy z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, wbrew oczywistym faktom w tym względzie. Przede wszystkim jednak nie można zgodzić się ze stanowiskiem organów orzekających w niniejszej sprawie, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Nie można bowiem przyjąć, że ubiegając się o pozwolenie na budowę inwestor dopełnił wszystkich swoich obowiązków, w szczególności by przedstawił obciążający go z mocy art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./ dowód, że przysługuje mu prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Sporna inwestycja zlokalizowana jest m.in. na działce Nr [...], stanowiącej współwłasność skarżących. Jako uprawnienie wynikające z cyt. przepisu art. 32 ust. 4 pkt 2 Pr. bud. organy administracji traktują znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie z dnia 26 września 1998 r. podpisane przez K.K., N.M. i J.K.. Znajduje się ono na odpowiednim druku, który został wypełniony w sposób czyniący go całkowicie niezrozumiałym. We wstępnej części oświadczenia zostało wpisane nazwisko nieżyjącego już w dacie sporządzenia tego dokumentu J.K. /"Ja niżej podpisany/a/ K. J...."/, następnie zaś wykreślono część tekstu określającą rodzaje robót, jakie miałyby być wykonywane na nieruchomości. W rezultacie pozostało zdanie: "... wyrażam zgodę na realizację na mojej działce następujących inwestycji związanych z przesyłem energii elektrycznej". Zdanie to nie wyraża żadnej dyspozycji, skoro użyto słowa "następujących" /inwestycji/, a później nie wyszczególniono tych inwestycji, podmiotem jest zaś osoba nieżyjąca. Miejsce na druku przeznaczone na podpis właściciela jest niewypełnione, a podpisy skarżących jako córek i syna J.K. znajdują się już poza obrębem druku, poniżej objaśnienia co do jego wypełnienia /"Niepotrzebne skreślić"/. Opisany dokument ze względu na powyższe mankamenty nie może być traktowany jako zgoda właścicieli nieruchomości na usytuowanie na niej przedmiotowej inwestycji. Odmienna ocena tego dowodu dokonana przez organy administracji nie może być akceptowana, gdyż przekracza uprawnienia do swobodnej oceny dowodów wynikające z art. 80 kpa i nosi cechy dowolności. W rezultacie należało uznać, że zaskarżona decyzja narusza wskazane wyżej przepisy postępowania administracyjnego /art. 146 § 2, art. 151 § 1 pkt 1 i § 2 oraz art. 80 kpa/, a nadto przepis prawa materialnego /art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego/ w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit."a" i "c" oraz art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.