II SA/Lu 146/04

WyrokWSA w Lublinie2004-10-08

Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Ewa Ibrom, Wojciech Kręcisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji jest zobowiązany do umorzenia postępowania o pozwolenie na budowę w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały rozpoczęte przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a jeśli tak, to czy powinien wydać postanowienie o umorzeniu zamiast decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił, iż inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co stanowiło przesłankę do odmowy wydania pozwolenia. Jednakże, sąd wskazał, że organ pierwszej instancji powinien był w pierwszej kolejności rozważyć umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, jeśli roboty budowlane zostały rozpoczęte przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W takiej sytuacji organ powinien wydać postanowienie o umorzeniu, a nie decyzję odmawiającą pozwolenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody uchylającej decyzję Prezydenta Miasta zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na wykonanie wejścia zewnętrznego do lokalu. Wojewoda odmówił zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia, argumentując, że inwestor nie uzyskał zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości i nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor zaskarżył decyzję Wojewody, zarzucając błędną interpretację przepisów Prawa budowlanego oraz naruszenie art. 10 kpa. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz "Firmy "A" kwotę 755 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz - sprawozdawca, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant ref-staż. Agnieszka Kocot, po rozpoznaniu w dniu 08 października 2004 r. sprawy ze skargi "Firmy "A" na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Wojewody na rzecz "Firmy "A" kwotę 755 (siedemset pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...]lutego 2004r. znak: [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania T.R. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2003r. Nr [...], znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Spółce z o.o. "[...]" pozwolenia na wykonanie wejścia zewnętrznego do lokalu na parterze budynku od strony wjazdowej na działce Nr 125 przy ul. K., na podstawie art. 28, 80 ust. 1 pkt 2, 81 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016) i art. 138 ust. 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia "[...]" Sp. z o.o. pozwolenia na wykonanie wejścia zewnętrznego do lokalu na parterze budynku od strony wjazdowej na działce Nr 125 przy ul. K. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zaskarżoną decyzją zatwierdzono projekt budowlany i udzielono "[...]" Sp. z o.o. pozwolenia na wykonanie wejścia zewnętrznego do lokalu na parterze w budynku przy ul. K.. Rozpoznając odwołanie organ odwoławczy stwierdził, że inwestor [...]" Sp. z o.o. nie uzyskała zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości przy ul. K. na roboty budowlane dotyczące wspólnych części tej nieruchomości, a więc nie wykazał, że posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z uwagi na to, że jest to jeden z warunków uzyskania pozwolenia na budowę wynikający z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, a inwestor go nie spełnił należało uchylić decyzję organu I instancji i odmówić udzielenia [...]" Sp. z o.o. pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy podniósł ubocznie, że prawdopodobnie organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję w chwili, gdy roboty budowlane zostały już wykonane. Tymczasem w świetle art. 28 ust. 1 Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Skargę do sądu administracyjnego wniosła [...]" Sp. z o.o. , domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła organowi II instancji błędną interpretację art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane. Zdaniem skarżącej przepis ten wymaga złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przy czym nie określa rodzaju tego prawa. W ocenie skarżącej może to być nie tylko prawo własności, ale również tytuły wynikające z posiadania zależnego. W ocenie strony skarżącej stwierdzenia organu odwoławczego o braku podstaw do wydania pozwolenia na budowę w przypadku braku zgody wszystkich współwłaścicieli są bezpodstawne, gdyż nie wynika to z żadnego przepisu. Z treści dołączonego do wniosku oświadczenia o pozwoleniu na budowę wynika, że dysponuje prawem do lokalu, a nie nieruchomością, co organ pominął. Poza tym strona skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy nie wezwał jej do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, przez co ograniczył jej udział w postępowaniu, naruszając art. 10 kpa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi, wyjaśnił, że skarżąca pismem z dnia 15.01.2004 r. została powiadomiona przez organ I instancji o wniesionym odwołaniu T.R. i o przekazaniu go w trybie art. 133 kpa wraz z aktami do Wojewody . Do dnia wydania decyzji ostatecznej w sprawie skarżąca nie skorzystała z prawa zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i nie wypowiedziała się w sprawie. Po rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Nie jest przy tym związany granicami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270) , co oznacza, że bierze pod uwagę także naruszenia prawa, które nie zostały skargą objęte. Skardze nie można odmówić słuszności albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem obowiązującego prawa. Przede wszystkim w sprawie nie zostały wyjaśnione wszystkie, niezbędne dla jej ostatecznego rozstrzygnięcia okoliczności, przez co naruszone zostały przepisy artykułów 7, 77 § 1 i 80 kpa. Organ pierwszej instancji uprawniony był do wydania na rzecz wnioskującego inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę (przebudowę obiektu) tylko w sytuacji, gdyby inwestor ten wypełnił wszystkie przesłanki wymagane przepisami art. 32, art. 33 ust. 2 i art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016). Jedną z takich przesłanek jest wykazanie się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jakkolwiek już w dacie wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji znowelizowane przepisy ustawy Prawo budowlane nie wymagały udokumentowania przez inwestora jego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a wystarczało złożenie w tym zakresie oświadczenia przez inwestora, to organ administracji nie był zwolniony od obowiązku wnikliwej oceny takiego oświadczenia jeżeli jego treść mogła budzić wątpliwości w świetle okoliczności sprawy. W rozpatrywanej sprawie skarżący w swym oświadczeniu stwierdził, że dysponuje "prawem do lokalu" w przedmiotowym budynku, co nie jest tożsame z prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W sytuacji, gdy lokal ten jest częścią obiektu stanowiącego współwłasność kilku osób – co wynikało już z dołączonego przez inwestora wypisu z rejestru gruntów – brak było podstaw do uznania złożonego oświadczenia za spełniające wymóg o którym mowa w art. 32 powołanej ustawy. Stąd też stanowisko organu odwoławczego, że w powyższej sytuacji brak było podstaw do udzielenia wnioskowanego pozwolenia na budowę, należy uznać za trafne. Należy jednakże mieć na względzie, iż w odwołaniu T.R. od decyzji organu pierwszej instancji podniesiony został zarzut rozpoczęcia i wykonania robót budowlanych przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Okoliczność ta powinna zostać wyjaśniona w pierwszej kolejności albowiem w razie ustalenia, iż roboty budowlane zostały rozpoczęte przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 Prawa budowlanego) organ zobowiązany byłby do uznania postępowania o pozwoleniu na budowę za bezprzedmiotowe i jego umorzenia na podstawie art. 105 kpa. Bezprzedmiotowość postępowania o pozwoleniu na budowę czyni zbędnym dokonywanie ustaleń w zakresie spełnienia przez inwestora wymagań wynikających z art. 32 ustawy Prawo budowlane. Zatem ustalenie istnienia bądź nie istnienia w sprawie administracyjnej przesłanek do uznania postępowania za bezprzedmiotowe ma pierwszeństwo przed dokonywaniem ustaleń w innym zakresie. W razie zaistnienia podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego o pozwolenie na budowę organ orzekający winien wydać rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania, a nie o odmowie wydania pozwolenia na budowę. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło